Bedrijfskolom
Wat is een bedrijfskolom?
De bedrijfskolom is de keten van bedrijven die een product doorloopt tot het bij de klant is. Bovenin staat de producent van de grondstoffen, onderin de detailhandel. Elke schakel verwerkt, bewerkt of verkoopt het product en voegt zo waarde toe.
Een veelgebruikte volgorde is: grondstofproducent, verwerker of fabrikant, groothandel, detailhandel, consument.
Voorbeeld van een bedrijfskolom: chips
Bij chips ziet de kolom er bijvoorbeeld zo uit:
- Aardappelteler (grondstof)
- Chipsfabrikant (verwerking, bakken en kruiden)
- Verpakkingsproducent en transporteur (ondersteunende schakels)
- Groothandel
- Supermarkt of horeca (detailhandel)
- Consument
Over de uitvinder van de chips bestaat vooral een verhaal: vaak wordt de uitvinding in 1853 aan een kok in Saratoga Springs toegeschreven, maar dit is volgens bronnen betwist en niet goed gedocumenteerd. De bedrijfskolom van chips is een modern verhaal, los van die vraag.
Voorbeeld van een bedrijfskolom: kaas
Bij kaas loopt de kolom van melkveehouder via zuivelfabriek of kaasmakerij en kaasgroothandel naar supermarkt of kaaswinkel en de consument. Dit is een voorbeeld, geen volledige beschrijving van de sector.
Verschil tussen bedrijfskolom en bedrijfstak
| Begrip | Betekenis |
|---|---|
| Bedrijfskolom | Verticale keten van schakels van grondstof tot consument |
| Bedrijfstak | Groep bedrijven met dezelfde soort activiteit, dus één schakel |
Elke schakel in de kolom kan worden gezien als een bedrijfstak.
Integratie en differentiatie in de bedrijfskolom
Integratie betekent dat een bedrijf meer schakels zelf gaat uitvoeren. Doet het dat richting de grondstoffen, dan is het achterwaartse integratie, zoals een meubelmaker die een zagerij koopt. Doet het dat richting de klant, dan is het voorwaartse integratie, zoals een producent die eigen winkels opent. Bij differentiatie stoot een bedrijf juist een schakel af of besteedt die uit. Beide keuzes veranderen de kosten, de afhankelijkheid van leveranciers en de macht in de kolom.
Veelgestelde vragen over bedrijfskolom
Wat is een bedrijfskolom?
Een bedrijfskolom is de keten van bedrijven die een product doorloopt van de winning of teelt van grondstoffen tot de verkoop aan de eindgebruiker.
Wat is het verschil tussen een bedrijfstak en een bedrijfskolom?
Een bedrijfstak is een groep bedrijven die hetzelfde soort werk doet, zoals alle aardappelverwerkers. Een bedrijfskolom is de verticale keten van meerdere bedrijfstakken die samen een product maken.
Is de consument onderdeel van de bedrijfskolom?
Dat verschilt per leerboek. Vaak wordt de consument als eindpunt genoemd, maar de schakels zelf bestaan uit bedrijven. De consument is dan de afnemer aan het einde.
Wat is differentiatie in de bedrijfskolom?
Differentiatie betekent dat een bedrijf een schakel afstoot of uitbesteedt en zich op minder schakels richt. Het tegenovergestelde is integratie, waarbij een bedrijf meer schakels zelf uitvoert.
Wie staat er in een bedrijfskolom?
Doorgaans de producent van grondstoffen, de verwerker of fabrikant, de groothandel en de detailhandel.