Alle begrippen van A tot Z
5
A
Aanbetaling
Een aanbetaling is een deel van de koopsom of de prijs van een dienst dat de koper vooraf betaalt, voordat er …
Aandeel
Een aandeel is een bewijs van deelname in het kapitaal van een naamloze vennootschap (NV) of besloten vennoots…
Aandelendividend
Aandelendividend is het deel van de winst dat een bedrijf per aandeel uitkeert aan zijn aandeelhouders. Je ber…
Aandelenemissie
Aandelenemissie is de uitgifte van nieuwe aandelen door een bedrijf aan beleggers of bestaande aandeelhouders,…
Aandelenindex
Een aandelenindex is een rekenkundig gemiddelde van de koersen van een geselecteerde groep aandelen, bedoeld o…
Aandelenkoers
De aandelenkoers, ook beurskoers genoemd, is de prijs waartegen een aandeel op een bepaald moment op de beurs …
Abstracte markt
Een abstracte markt is een markt waar vraag en aanbod niet op één fysieke plek samenkomen, maar via telefoon, …
Accijns
Accijns is een indirecte belasting die de overheid heft op een specifiek product, zoals benzine, alcohol en ta…
Accounting
Accounting is het Engelse woord voor boekhouden en financiële verslaggeving: het vastleggen, ordenen en rappor…
Accumulatie
Accumulatie is de opeenhoping of geleidelijke opbouw van iets, zoals vermogen, kapitaal of winst. In de financ…
Acquisitie
Acquisitie is het actief werven van nieuwe klanten, opdrachten of orders voor een bedrijf. Je benadert dan par…
Activa
Activa zijn alle bezittingen van een bedrijf die economische waarde hebben en waarmee het in de toekomst inkom…
Actuarieel (actuaris)
Actuarieel betekent: met betrekking tot het berekenen van financiële risico's met wiskunde en statistiek. Een …
AEX (Amsterdam Exchange Index)
De AEX is de Amsterdam Exchange Index, de belangrijkste aandelenindex van Euronext Amsterdam. De index volgt d…
AEX ETF
Een AEX ETF is een beursgenoteerd indexfonds dat de AEX-index volgt, de index van de grootste en meest verhand…
AFM (Autoriteit Financiële Markten)
De AFM is de Autoriteit Financiële Markten, de Nederlandse toezichthouder op het gedrag van financiële onderne…
Agioreserve
Een agioreserve is het deel van het eigen vermogen dat ontstaat wanneer aandelen worden uitgegeven tegen een h…
Alfa (alpha)
Alfa is in het beleggen het rendement dat een belegging of fonds behaalt bovenop wat op grond van het marktris…
Allocatie
Allocatie is het toewijzen of verdelen van schaarse middelen, zoals geld, arbeid of grondstoffen, over verschi…
Arbeidsinkomensquote berekenen
De arbeidsinkomensquote (AIQ) is het aandeel van het arbeidsinkomen in het totale inkomen dat in een economie …
Arbeidsproductiviteit
Arbeidsproductiviteit is de hoeveelheid productie die een werknemer of een economie per eenheid arbeid voortbr…
Armoedegrens
De armoedegrens is het bedrag waaronder iemands inkomen en vermogen na aftrek van vaste lasten niet genoeg is …
Averechtse selectie
Averechtse selectie is het verschijnsel dat een verzekeraar of aanbieder vooral klanten met een hoger risico a…
B
Babyboom
De babyboom is de periode kort na de Tweede Wereldoorlog waarin in Nederland veel meer kinderen werden geboren…
Bail-in
Bail-in is een manier om een falende bank te redden met geld van haar eigen aandeelhouders en schuldeisers, in…
Basispunten
Basispunten zijn een eenheid om kleine procentuele verschillen precies uit te drukken. Een basispunt is een ho…
Baten
Baten zijn alle voordelen die een persoon, bedrijf of organisatie ontvangt of verwacht, uitgedrukt in geld of …
BBP (bruto binnenlands product)
BBP is de afkorting van bruto binnenlands product. Het is de totale waarde van alle goederen en diensten die i…
BBP berekenen (formule)
BBP berekenen kan met de bestedingsformule: BBP = C + I + G + (X - M), dus consumptie, investeringen, overheid…
BBP per hoofd
Het bbp per hoofd is het bruto binnenlands product van een land gedeeld door het aantal inwoners. Het geeft aa…
Bearmarkt
Een bearmarkt, ook berenmarkt of baisse, is een langere periode waarin de koersen op een beurs of van een bele…
Bedrijfskolom
De bedrijfskolom is de reeks opeenvolgende bedrijven (schakels) die een product doorloopt van grondstof tot ei…
Bedrijfsresultaat
Bedrijfsresultaat is het resultaat dat een onderneming haalt met haar gewone bedrijfsactiviteiten, voordat ren…
Beheerkosten
Beheerkosten zijn de vergoeding die je betaalt aan een partij die vermogen, een fonds of een beleggingsportefe…
Belastbaar inkomen
Belastbaar inkomen is het bedrag waarover je inkomstenbelasting betaalt. Je berekent het door van je bruto ink…
Belasting ontwijken
Belasting ontwijken is het binnen de wet gebruikmaken van aftrekposten, vrijstellingen en regelingen om minder…
Belastingconsulent (Becon-nummer)
Een belastingconsulent is een beroepsbeoefenaar die voor particulieren of bedrijven belastingaangiften verzorg…
Belastingdruk
Belastingdruk is het deel van een inkomen of van de economie dat naar de overheid gaat in de vorm van belastin…
Belastingvoordeel berekenen
Belastingvoordeel is het bedrag aan inkomstenbelasting dat je minder betaalt of terugkrijgt doordat een aftrek…
Beleggingspand
Een beleggingspand is een gebouw, zoals een appartement, woning of winkelpand, dat een belegger koopt om te ve…
Beroepsbevolking
De beroepsbevolking is de groep personen van 15 tot 75 jaar die betaald werk heeft of recent naar betaald werk…
Best effort (emissie)
Best effort is een afspraak bij een beursgang of obligatie-uitgifte waarbij de bank zich inspant om de nieuwe …
Bestedingsinflatie en kosteninflatie
Bestedingsinflatie is een prijsstijging doordat de totale vraag groter is dan het aanbod. Kosteninflatie is ee…
Besteedbaar inkomen
Besteedbaar inkomen is het bedrag dat een huishouden overhoudt van het bruto-inkomen nadat belastingen, premie…
Beta
Beta (bèta) is een maatstaf voor hoe sterk het rendement van een aandeel of fonds meebeweegt met de markt als …
Beurscrash
Een beurscrash is een plotselinge, sterke daling van aandelenkoersen over een breed deel van de markt, vaak bi…
Beurstermen
Beurstermen zijn de vaktermen die gebruikt worden bij het handelen in aandelen, obligaties en andere effecten,…
Big Mac Index
De Big Mac Index is een informele maatstaf van The Economist die de prijs van een Big Mac in verschillende lan…
Bitcoin Cash
Bitcoin Cash (BCH) is een cryptovaluta die op 1 augustus 2017 ontstond door een hard fork van Bitcoin. Het pro…
Black swan
Een black swan, in het Nederlands zwarte zwaan, is een zeldzame en onverwachte gebeurtenis met zeer grote gevo…
BOF (bedrijfsopvolgingsfaciliteit)
BOF is de afkorting van bedrijfsopvolgingsfaciliteit: een fiscale regeling in de Successiewet die de erfbelast…
Bonus-malussysteem
Het bonus-malussysteem is een korting- en toeslagstelsel waarmee autoverzekeraars de premie afstemmen op je sc…
Box 1
Box 1 is het deel van de inkomstenbelasting waarin inkomen uit werk en woning wordt belast. Onder box 1 vallen…
Box 3
Box 3 is het deel van de inkomstenbelasting waarin vermogen uit sparen en beleggen wordt belast. De belasting …
Boxen Belastingdienst
De boxen van de Belastingdienst zijn de drie categorieën waarin de inkomstenbelasting is verdeeld. Box 1 is in…
Break-evenomzet berekenen
De break-evenomzet is de omzet waarbij een bedrijf precies quitte speelt: de totale opbrengsten zijn gelijk aa…
Break-evenpunt
Het break-evenpunt is het niveau van afzet of omzet waarbij een bedrijf precies quitte speelt: de totale opbre…
BRIC-landen en BRICS
BRIC is een afkorting voor de opkomende economieen Brazilie, Rusland, India en China. BRICS voegt Zuid-Afrika …
Brugpensioen
Brugpensioen is een Belgische uitstapregeling voor oudere werknemers die worden ontslagen. Het bestaat uit een…
Bruto bedrijfsresultaat
Bruto bedrijfsresultaat is geen vast omschreven boekhoudterm. Meestal bedoelt men de brutowinst, dus omzet min…
Bruto binnenlands product berekenen
Het bruto binnenlands product (bbp) bereken je op drie manieren die in theorie hetzelfde antwoord geven: via p…
Brutoloon
Brutoloon is het loon dat een werknemer verdient voordat er loonheffing, premies en andere inhoudingen vanaf g…
Btw verlegd
Btw verlegd betekent dat niet de leverancier maar de afnemer de btw aangeeft en afdraagt aan de Belastingdiens…
Budget
Een budget is een vooraf vastgesteld bedrag of plan dat aangeeft hoeveel geld je in een bepaalde periode mag u…
Budgetlijn
De budgetlijn is een lijn in een grafiek die alle combinaties van twee goederen toont die een consument precie…
Bullmarkt (bull market)
Een bullmarkt is een langdurige periode waarin de koersen op een financiële markt stijgen, meestal omschreven …
BV (besloten vennootschap)
BV is de afkorting van besloten vennootschap, een rechtsvorm voor bedrijven met een eigen rechtspersoonlijkhei…
BV-CV-structuur
Een BV-CV-structuur is een combinatie van een commanditaire vennootschap (CV) en een besloten vennootschap (BV…
C
Capex (kapitaaluitgaven)
Capex is de afkorting van capital expenditure: uitgaven van een bedrijf aan bedrijfsmiddelen die meerdere jare…
Cash
Cash is contant geld: munten en bankbiljetten waarmee je direct kunt betalen, zonder bankoverschrijving of pin…
Cash cow
Een cash cow is een product, bedrijfsonderdeel of bedrijf dat structureel veel meer geld oplevert dan het kost…
Cash trapping
Cash trapping is de situatie waarin een bedrijf geld heeft dat het niet vrij kan gebruiken. Dat kan komen door…
Cashback
Cashback is een terugbetaling van een deel van het aankoopbedrag aan de koper, nadat die een product of dienst…
Certificaten (beleggingscertificaten)
Certificaten zijn verhandelbare bewijzen van deelname in een onderliggende waarde, meestal aandelen die een ad…
CET1-ratio
De CET1-ratio is het Common Equity Tier 1-kapitaal van een bank gedeeld door haar risicogewogen activa, uitged…
CFA-frank
De CFA-frank is de gemeenschappelijke munt van veertien landen in West- en Centraal-Afrika en is met een vaste…
CFD (contract for difference)
Een CFD (contract for difference) is een derivaat waarbij je het koersverschil van een onderliggende waarde, z…
CHF (Zwitserse frank)
CHF is de internationale valutacode van de Zwitserse frank, de munt van Zwitserland en Liechtenstein. Eén fran…
Chipknip
De Chipknip was een elektronische portemonnee op de bankpas: je laadde een bedrag op de chip en betaalde daarm…
Collectieve goederen
Collectieve goederen zijn goederen en diensten waarvan niemand kan worden uitgesloten en waarbij het gebruik d…
Commissaris van een BV
Een commissaris van een BV is een toezichthouder die het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken …
Commissie
Commissie is een vergoeding die iemand krijgt of betaalt voor een dienst, meestal voor bemiddeling bij een tra…
Commodities (grondstoffen)
Commodities zijn grondstoffen of basisproducten die onderling inwisselbaar zijn en op een markt worden verhand…
Comparatief voordeel
Comparatief voordeel betekent dat een land of bedrijf een product tegen lagere alternatieve kosten kan maken d…
Complementaire goederen
Complementaire goederen zijn goederen die elkaar aanvullen en vaak samen worden gekocht of gebruikt, zoals aut…
Concurrentie
Concurrentie is de rivaliteit tussen aanbieders om dezelfde klanten, waarbij ze strijden met prijs, kwaliteit,…
Conjuncturele werkloosheid
Conjuncturele werkloosheid is werkloosheid die ontstaat doordat de economie tijdelijk slecht draait. Bij een n…
Conjunctuur
Conjunctuur is de golfbeweging van de economische activiteit rond de lange termijn groeitrend: perioden van ho…
Conjunctuurindicatoren
Conjunctuurindicatoren zijn statistieken die laten zien in welke fase van de conjunctuurcyclus een economie zi…
Constante en variabele kosten
Constante kosten zijn kosten die niet veranderen als de productie of afzet stijgt of daalt, zoals huur en afsc…
Consumentensurplus en producentensurplus
Consumentensurplus is het verschil tussen wat een consument maximaal bereid is te betalen en wat hij werkelijk…
Consumptie
Consumptie is het gebruiken of verbruiken van goederen en diensten om behoeften te bevredigen. In de economie …
Consumptief krediet
Consumptief krediet is geld dat een particulier leent van een bank of kredietverstrekker om te besteden aan co…
Contributiemarge
De contributiemarge is het deel van de omzet dat overblijft na aftrek van de variabele kosten. Dit bedrag draa…
Convergentie
Convergentie is het naar elkaar toe groeien van twee of meer grootheden, zoals economieën, rentes of prijzen, …
Cost-income ratio
De cost-income ratio is de verhouding tussen de bedrijfskosten en de bedrijfsopbrengsten van een bank, uitgedr…
CPI (consumentenprijsindex)
De consumentenprijsindex (CPI) meet hoe de prijzen van een vast mandje goederen en diensten die huishoudens ko…
CPI berekenen
CPI berekenen betekent uit twee standen van de consumentenprijsindex de prijsstijging afleiden: deel de nieuwe…
Credit
Credit is een financiële term met twee hoofdbetekenissen. In de boekhouding is het de creditzijde van een boek…
Creditcardmaatschappij
Een creditcardmaatschappij is een bedrijf dat creditcards uitgeeft of het netwerk beheert waarover creditcardb…
Crediteuren
Crediteuren zijn partijen aan wie een bedrijf nog geld verschuldigd is, meestal leveranciers die op rekening h…
Cryptobeurs
Een cryptobeurs is een handelsplatform waar je cryptovaluta zoals bitcoin koopt, verkoopt en omwisselt, ook we…
Current ratio
De current ratio is een liquiditeitsratio die laat zien in hoeverre een bedrijf zijn kortlopende schulden kan …
D
Dagafschrift
Een dagafschrift is een overzicht van alle bij- en afschrijvingen op een bankrekening op één dag. Het toont he…
DAX 40
De DAX 40 is de belangrijkste Duitse aandelenindex en bestaat uit de 40 grootste en meest verhandelde Duitse b…
De Nederlandsche Bank (DNB)
De Nederlandsche Bank (DNB) is de centrale bank van Nederland. DNB houdt toezicht op banken, verzekeraars, pen…
Debet
Debet is de linkerzijde van een boekhoudkundige rekening, waar bij een boeking een bedrag wordt genoteerd dat …
Debetnota
Een debetnota is een document dat een leverancier of verkoper stuurt om een eerder gefactureerd bedrag te verh…
Debetsaldo
Een debetsaldo is een negatief saldo op een rekening. Bij een bankrekening betekent het dat er meer is afgesch…
Debitcard
Een debitcard is een betaalkaart waarmee het bedrag direct van je betaalrekening wordt afgeschreven op het mom…
Debt yield
Debt yield is het netto huurresultaat (NOI) van een vastgoedobject gedeeld door het uitstaande leenbedrag, uit…
Deelneming
Een deelneming is een belang van een vennootschap in het kapitaal van een andere vennootschap. In fiscale zin …
Deflatie
Deflatie is een aanhoudende daling van het algemene prijsniveau van goederen en diensten. Het is het tegenover…
Dekkingsgraad
De dekkingsgraad van een pensioenfonds is het vermogen van het fonds gedeeld door de verplichtingen aan deelne…
Delta
Delta is bij opties de maat die aangeeft hoeveel de prijs van een optie verandert als de koers van het onderli…
Derivaten
Derivaten zijn financiële contracten waarvan de waarde is afgeleid van een onderliggende waarde, zoals een aan…
Devaluatie
Devaluatie is het opzettelijk verlagen van de officiële wisselkoers van een munt ten opzichte van andere valut…
Directe en indirecte belasting
Directe belastingen worden geheven op inkomen, winst of vermogen van degene die ze draagt, zoals inkomstenbela…
Divergentie
Divergentie is het uiteenlopen van twee of meer ontwikkelingen, waarden of richtingen. In de economie betekent…
Dividend
Dividend is het deel van de winst dat een bedrijf uitkeert aan zijn aandeelhouders. Het bedrag staat per aande…
Dividendaandelen
Dividendaandelen zijn aandelen van bedrijven die een groot deel van hun winst als dividend aan aandeelhouders …
Dividendaristocraten
Dividendaristocraten zijn beursgenoteerde bedrijven die hun dividend al lange tijd elk jaar verhogen. Bij de b…
Dividendbelasting
Dividendbelasting is een belasting die een Nederlandse vennootschap moet inhouden op winst die zij uitkeert aa…
Dividendbelasting terugvragen
Dividendbelasting terugvragen is het verrekenen of terugkrijgen van de dividendbelasting die op uw dividend is…
Dow Jones (DJIA)
De Dow Jones Industrial Average (DJIA, kortweg de Dow) is een Amerikaanse aandelenindex van 30 grote beursgeno…
Draagkracht
Draagkracht is het vermogen van een persoon of huishouden om lasten te dragen. Financieel gaat het om de ruimt…
DSCR (debt service coverage ratio)
DSCR is de afkorting van debt service coverage ratio, ook wel schuldendienstdekking. De ratio laat zien hoevee…
Due diligence
Due diligence is een grondig onderzoek dat een koper of investeerder uitvoert voordat een overname, investerin…
Duitse mark
De Duitse mark (Deutsche Mark, DM) was van 1948 tot de invoering van de euro de munteenheid van West-Duitsland…
DVP (delivery versus payment)
DVP is de afkorting van delivery versus payment, in het Nederlands levering tegen betaling. Het is een afwikke…
E
EBIT (bedrijfsresultaat)
EBIT is de winst van een bedrijf vóór rente en belastingen, de afkorting van earnings before interest and taxe…
EBITA
EBITA is de winst van een bedrijf vóór rente, belastingen en amortisatie (earnings before interest, taxes and …
EBITDA
EBITDA is de winst van een bedrijf vóór rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie. De afkorting staat …
Economie
Economie is de wetenschap die onderzoekt hoe mensen, bedrijven en overheden omgaan met schaarse middelen om hu…
Economische kringloop
De economische kringloop is een model dat laat zien hoe goederen, diensten, productiefactoren en geld tussen h…
Economische systemen
Een economisch systeem is de manier waarop een land bepaalt wat er wordt geproduceerd, hoe dat gebeurt en voor…
Effecten
Effecten zijn verhandelbare financiële waardepapieren, zoals aandelen en obligaties, waarmee je een deel van e…
Effectenbeurs
Een effectenbeurs is een georganiseerde markt waar effecten zoals aandelen en obligaties worden gekocht en ver…
Eigenwoningforfait
Het eigenwoningforfait is een bedrag dat bij het belastbaar inkomen in box 1 wordt opgeteld voor wie in een ei…
Elastische en inelastische vraag
Vraag is elastisch als de gevraagde hoeveelheid sterk reageert op een prijswijziging, en inelastisch als de vr…
Embargo
Een embargo is een officieel verbod of beperking op handel met een bepaald land, meestal opgelegd als politiek…
EMU (Economische en Monetaire Unie)
EMU is de afkorting van Economische en Monetaire Unie, het Europese samenwerkingsverband waarin landen hun eco…
Enkelvoudige en samengestelde rente
Enkelvoudige rente wordt alleen berekend over het beginbedrag, samengestelde rente ook over de rente die al is…
Enkelvoudige rente
Enkelvoudige rente is rente die alleen over het oorspronkelijke bedrag wordt berekend, niet over eerder opgebo…
Entrepreneur (ondernemer)
Entrepreneur is het Engelse woord voor ondernemer: iemand die een onderneming begint of leidt en daarbij het f…
Escrow
Escrow is een afspraak waarbij een onafhankelijke derde partij geld, aandelen of documenten tijdelijk beheert …
ETP (exchange traded product)
ETP is de afkorting van exchange traded product: een beleggingsproduct dat op de beurs verhandeld wordt en de …
Euronext
Euronext is een Europese beursexploitant die de beurzen van Amsterdam, Athene, Brussel, Dublin, Lissabon, Mila…
Evenwichtsprijs en evenwichtshoeveelheid berekenen
De evenwichtsprijs is de prijs waarbij de gevraagde hoeveelheid gelijk is aan de aangeboden hoeveelheid. De bi…
Ex post en ex ante
Ex ante betekent 'van tevoren': een beoordeling of verwachting vóór de gebeurtenis. Ex post betekent 'achteraf…
Exogeen en endogeen
Exogeen betekent dat een factor van buiten het onderzochte systeem komt en niet door dat systeem zelf wordt be…
F
Fear and Greed Index
De Fear and Greed Index is een sentimentindicator van CNN die op een schaal van 0 tot 100 aangeeft of belegger…
Fed (Federal Reserve)
De Fed is de afkorting van Federal Reserve System, de centrale bank van de Verenigde Staten. De Fed stuurt de …
Fiatgeld
Fiatgeld is geld dat waarde heeft doordat de overheid het als wettig betaalmiddel aanwijst en mensen erop vert…
Fiduciair geld
Fiduciair geld is geld dat zijn waarde ontleent aan het vertrouwen van mensen en aan de wet, niet aan de waard…
Financiële vaste activa
Financiële vaste activa zijn bezittingen van een bedrijf in de vorm van financiële bezittingen die het langer …
FIOD
De FIOD is de opsporingsdienst voor financiële en fiscale criminaliteit in Nederland. De dienst valt onder de …
FIRE (financial independence, retire early)
FIRE is de afkorting van financial independence, retire early: een levensstijl waarbij je zeer veel spaart en …
Fiscaal partner
Een fiscaal partner is volgens de Belastingdienst iemand met wie je getrouwd bent, een geregistreerd partnersc…
Fiscalist
Een fiscalist is een specialist in belastingrecht en belastingwetgeving die particulieren en bedrijven advisee…
Flexcontract (flexwerker)
Een flexcontract is een arbeidsovereenkomst die niet vast en voor onbepaalde tijd met een vast aantal uren is,…
FOMO (fear of missing out)
FOMO is de afkorting van fear of missing out: de angst om iets te missen waar anderen wel van profiteren. In h…
Forex (valutahandel)
Forex (foreign exchange) is de wereldwijde handel in valuta's, waarbij je de ene munt tegen de andere ruilt, b…
Forfaitair
Forfaitair betekent dat een bedrag vooraf als vast bedrag of vast percentage is bepaald, in plaats van dat je …
Franchise
Franchise is een samenwerkingsvorm waarbij een franchisegever een ondernemer, de franchisenemer, het recht gee…
FTSE 100
De FTSE 100 is de belangrijkste aandelenindex van het Verenigd Koninkrijk. Hij bestaat uit de 100 grootste bed…
Functies van geld
De functies van geld zijn de drie taken die geld in een economie vervult. Geld is een ruilmiddel waarmee je go…
Futures
Futures zijn gestandaardiseerde termijncontracten waarin koper en verkoper afspreken een bepaald actief, zoals…
G
GAAP (Generally Accepted Accounting Principles)
GAAP staat voor Generally Accepted Accounting Principles: de algemeen aanvaarde regels waarmee een bedrijf zij…
GBP (Britse pond)
GBP is de ISO-valutacode van het Britse pond, ook wel pond sterling genoemd, de officiële munteenheid van het …
Geïnvesteerd vermogen
Geïnvesteerd vermogen is het totaal aan eigen en rentedragend vreemd vermogen dat een bedrijf in zijn activite…
Geldfuncties
Geldfuncties zijn de taken die geld in een economie vervult. Geld is een ruilmiddel waarmee je goederen en die…
Geldschepping
Geldschepping is het ontstaan van nieuw geld in de economie. Het grootste deel ontstaat als commerciële banken…
Gemiddelde totale kosten (GTK)
De gemiddelde totale kosten (GTK) zijn de totale kosten van een bedrijf gedeeld door het aantal geproduceerde …
Geplaatst kapitaal
Geplaatst kapitaal is het totale nominale bedrag van de aandelen die een bv of nv daadwerkelijk heeft uitgegev…
Gevangenendilemma
Het gevangenendilemma is een model uit de speltheorie waarin twee spelers die los van elkaar kiezen tussen sam…
Gig-economie
De gig-economie is een deel van de arbeidsmarkt waarin mensen korte opdrachten of klussen (gigs) uitvoeren, va…
Gini-coëfficiënt
De Gini-coëfficiënt is een getal tussen 0 en 1 of tussen 0 en 100 dat de ongelijke verdeling van inkomen of ve…
Giraal geld
Giraal geld is geld dat als tegoed op een bank- of girorekening staat en dat je kunt gebruiken om te betalen v…
Globalisering
Globalisering is het proces waarbij landen en economieën steeds meer met elkaar verbonden raken door handel, i…
GMV (Gross Merchandise Value)
GMV (Gross Merchandise Value) is de totale waarde van alle goederen die in een periode via een platform of web…
Goud-ETF
Een goud-ETF is een beursverhandeld product dat de koers van goud volgt, zodat je via een gewone beleggingsrek…
Governance (corporate governance)
Governance is de manier waarop een organisatie wordt bestuurd, beheerst en gecontroleerd. Het gaat over verant…
Graham Number
Het Graham number is een waarderingsmaat voor aandelen, bedacht door Benjamin Graham. Het is de wortel uit 22,…
Grijze druk
Grijze druk is de verhouding tussen het aantal 65-plussers en het aantal mensen van 20 tot 65 jaar in een bevo…
H
Handelsoorlog
Een handelsoorlog is een conflict tussen landen waarin zij elkaar over en weer handelsbelemmeringen opleggen, …
Hausse
Hausse is een periode waarin de koersen op de beurs of in een bepaalde markt sterk en aanhoudend stijgen, mees…
HDI (Human Development Index)
HDI staat voor Human Development Index, in het Nederlands de index voor menselijke ontwikkeling. Het is een ma…
Hedgefonds
Een hedgefonds is een beleggingsfonds voor professionele en vermogende beleggers dat flexibele strategieën geb…
Hedging
Hedging, in het Nederlands indekken of afdekken, is het beperken van een financieel risico door een tegengeste…
Hefboomeffect (leverage)
Het hefboomeffect (leverage) is het versterkende effect van geleend geld op het rendement over het eigen vermo…
Heffingskorting
Een heffingskorting is een bedrag dat in Nederland wordt afgetrokken van de verschuldigde inkomstenbelasting e…
HNWI (High Net Worth Individuals)
HNWI staat voor High Net Worth Individual: een vermogende particulier met naar de gangbare definitie minimaal …
Hoge tijdsvoorkeur
Hoge tijdsvoorkeur betekent dat iemand een voordeel nu veel meer waardeert dan hetzelfde voordeel later. Wie e…
Holding
Een holding is een vennootschap die aandelen houdt in andere bedrijven en zich daarmee bezighoudt met beheer, …
Hoogconjunctuur
Hoogconjunctuur is de fase in de conjunctuurcyclus waarin de economie sterk groeit: de productie is hoog, bedr…
Hyperinflatie
Hyperinflatie is een extreem snelle en onbeheersbare stijging van het algemene prijsniveau, waardoor geld in k…
I
ICP (intracommunautaire prestaties)
ICP is de afkorting van intracommunautaire prestaties: leveringen van goederen en diensten aan btw-ondernemers…
IFRS
IFRS is de afkorting van International Financial Reporting Standards, een stelsel van internationale regels vo…
Importheffing
Importheffing is een belasting die wordt geheven op goederen die vanuit het buitenland een land of douane-unie…
Index
Een index is een getal dat de ontwikkeling van een groep waarden samenvat, zoals de koersen van een selectie a…
Indexcijfer
Een indexcijfer is een getal dat de verandering van een grootheid, zoals prijzen, laat zien ten opzichte van e…
Indexeren
Indexeren is het periodiek aanpassen van een bedrag, zoals huur, loon, alimentatie of een uitkering, aan de on…
Indirecte belastingen
Indirecte belastingen zijn belastingen die niet rechtstreeks over je inkomen of vermogen worden geheven, maar …
Inferieure goederen
Inferieure goederen zijn goederen waarvan de vraag daalt wanneer het inkomen van consumenten stijgt. De inkome…
Inflatie
Inflatie is de procentuele stijging van het algemene prijsniveau van goederen en diensten over een bepaalde pe…
Inflatieverwachting
Inflatieverwachting is de verwachte prijsstijging in de toekomst, zoals ingeschat door economen, planbureaus, …
Inkomen per hoofd van de bevolking
Inkomen per hoofd van de bevolking is het totale inkomen van een land of regio gedeeld door het aantal inwoner…
Internal Rate of Return (IRR)
De Internal Rate of Return (IRR, interne rentabiliteit) is het jaarlijkse rendement waarbij de netto contante …
Intrinsieke waarde
De intrinsieke waarde is de waarde die een bezit, zoals een aandeel, op basis van zijn onderliggende fundament…
Investeren
Investeren is het vastleggen van geld of middelen in een bezit, bedrijf of project in de verwachting dat het l…
Investeren of beleggen
Investeren of beleggen is een veelgestelde vergelijking. Investeren is geld vastleggen in een bezit, bedrijf o…
Investering
Een investering is het besteden van geld of middelen aan iets dat in de toekomst meer moet opleveren, zoals ee…
Investeringsronde
Een investeringsronde is een moment waarop een onderneming, meestal een startup of scale-up, extern kapitaal o…
IRS
IRS heeft in de financiële wereld twee betekenissen. Het is de afkorting van interest rate swap, een rentenswa…
ISIN-code
Een ISIN-code is een internationale code van 12 tekens die één effect uniek identificeert, zoals een aandeel, …
J
K
Kapitaal
Kapitaal is het geheel van geld en goederen dat wordt ingezet om inkomen of productie voort te brengen. Je ond…
Kapitaaldekkingsstelsel
Het kapitaaldekkingsstelsel is een pensioenstelsel waarin deelnemers zelf, via premies en beleggingsrendement,…
Kapitaalmarkt
De kapitaalmarkt is de markt waar vermogen met een looptijd van langer dan een jaar wordt aangetrokken en verh…
Kapitaalproductiviteit
Kapitaalproductiviteit is de productie die een economie of bedrijf haalt uit één eenheid kapitaal. Je berekent…
Kapitaalrekening
De kapitaalrekening is een onderdeel van de betalingsbalans en registreert kapitaaloverdrachten en de aan- of …
Kapitalisme
Kapitalisme is een economisch stelsel waarin bedrijven en productiemiddelen grotendeels privébezit zijn en waa…
Kartel
Een kartel is een afspraak tussen concurrerende bedrijven om de onderlinge concurrentie te beperken, bijvoorbe…
Kengetallen
Kengetallen zijn getallen die uit cijfers van een bedrijf, sector of economie worden berekend om een situatie …
Koers
Een koers is de prijs waartegen een financieel product, zoals een aandeel, obligatie, valuta of grondstof, op …
Koop nu, betaal later
Koop nu, betaal later (Engels: buy now, pay later, BNPL) is een betaalmethode waarbij je een product direct kr…
Koopkracht
Koopkracht is de hoeveelheid goederen en diensten die iemand met een bepaald inkomen kan kopen. De koopkracht …
Koopkracht berekenen
Koopkracht berekenen is vaststellen hoeveel goederen en diensten je met je inkomen kunt kopen. De koopkrachtve…
Kosten
Kosten zijn de waarde van de goederen en diensten die een persoon of bedrijf inzet of verbruikt om iets te pro…
Kosten koper (k.k.)
Kosten koper (k.k.) zijn de bijkomende kosten die de koper van een woning bovenop de koopsom betaalt. Denk aan…
Kostenplaats
Een kostenplaats is een afdeling, functie of activiteit binnen een organisatie waaraan kosten worden toegereke…
Kostensoorten
Kostensoorten zijn de categorieën waarin een bedrijf zijn kosten indeelt naar aard, zoals personeelskosten, ma…
Kostprijs
De kostprijs is het bedrag aan kosten dat een bedrijf maakt om één product of dienst te produceren of in te ko…
Krappe arbeidsmarkt
Een krappe arbeidsmarkt is een arbeidsmarkt waarop meer vacatures zijn dan werkzoekenden, waardoor werkgevers …
Kredietstatus (kredietrating)
Kredietstatus is het oordeel van een ratingbureau over de kans dat een lener, zoals een land, bank of bedrijf,…
L
LE (afkorting financieel)
LE is in de financiële wereld meestal de afkorting van Latest Estimate: de meest recente verwachting van omzet…
Lineaire hypotheek
Een lineaire hypotheek is een hypotheek waarbij je elke maand een vast bedrag aflost, zodat de schuld in een r…
LME (London Metal Exchange)
LME is de afkorting van London Metal Exchange, de Londense beurs voor industriële metalen zoals aluminium, kop…
Long en short positie
Een long positie is een belegging waarmee je winst maakt als de koers stijgt, bijvoorbeeld door een aandeel te…
Loon-prijsspiraal
Een loon-prijsspiraal is een zichzelf versterkend proces waarbij hogere prijzen leiden tot hogere looneisen, w…
Loonelasticiteit
Loonelasticiteit meet hoe sterk de vraag naar of het aanbod van arbeid reageert op een verandering van het loo…
Looninflatie
Looninflatie is de stijging van het gemiddelde loonniveau in een economie over een bepaalde periode, uitgedruk…
Loonkosten
Loonkosten zijn alle kosten die een werkgever maakt voor het in dienst hebben van een werknemer. Ze bestaan ui…
Loonkosten per product
Loonkosten per product zijn de totale loonkosten van een periode gedeeld door het aantal in die periode geprod…
Loonsom
De loonsom is het totaalbedrag aan lonen dat een werkgever in een bepaalde periode uitbetaalt of verschuldigd …
Lopende rekening
Een lopende rekening is een bankrekening voor dagelijkse betalingen en ontvangsten, in Nederland ook betaalrek…
LOR (Letter of Representation)
LOR is de afkorting van letter of representation: een schriftelijke verklaring van het management aan de accou…
Lorenzcurve
De Lorenzcurve is een grafiek die laat zien hoe inkomen of vermogen over een bevolking is verdeeld. Op de hori…
LSE (London Stock Exchange)
LSE is de afkorting van London Stock Exchange, de beurs van Londen. De beurs bestaat sinds 1801 en maakt sinds…
Luxe goederen
Luxe goederen zijn producten waarvan de vraag meer dan evenredig stijgt als het inkomen toeneemt. Wie meer ver…
M
Magnificent 7 aandelen
De Magnificent 7 zijn zeven grote Amerikaanse beursgenoteerde techbedrijven die samen een groot deel van de ma…
Management accounting
Management accounting is het onderdeel van de bedrijfsadministratie dat financiële en operationele informatie …
Marginaal belastingtarief
Het marginaal belastingtarief is het percentage belasting dat je betaalt over de laatste euro die je erbij ver…
Marginale belastingdruk berekenen
De marginale belastingdruk is het percentage van een extra verdiende euro dat naar de overheid gaat. Je bereke…
Marginale kosten
Marginale kosten zijn de extra kosten die ontstaan als een bedrijf één eenheid meer produceert. Je berekent ze…
Markt
Een markt is de plaats of het mechanisme waar vraag en aanbod van een goed of dienst bij elkaar komen en tot e…
Marktfalen
Marktfalen is een situatie waarin de vrije markt zelf niet leidt tot een efficiënte verdeling van schaarse mid…
Marktvormen
Marktvormen zijn de manieren waarop een markt is ingericht, bepaald door het aantal aanbieders, de aard van he…
Maximale omzet berekenen
De maximale omzet is de hoogste totale opbrengst die een aanbieder kan halen bij een gegeven vraaglijn. Je vin…
Maximale winst berekenen
Maximale winst berekenen is het bepalen van de afzet waarbij het verschil tussen totale opbrengst en totale ko…
Meest volatiele aandelen
De meest volatiele aandelen zijn aandelen waarvan de koers het sterkst op en neer beweegt in een bepaalde peri…
Meme stock
Een meme stock is een aandeel waarvan de koers vooral stijgt door hype op sociale media, in plaats van door de…
MEV (Macro Economische Verkenning)
MEV is de afkorting van Macro Economische Verkenning, de economische prognose die het Centraal Planbureau (CPB…
Midcap
Een midcap is een beursgenoteerd bedrijf met een middelgrote beurswaarde, groter dan een small cap en kleiner …
Middeninkomen
Middeninkomen is een term voor huishoudens met een inkomen tussen laag en hoog. Er bestaat geen officiele defi…
MO = MK (winstmaximalisatie)
MO = MK is de regel voor winstmaximalisatie: een bedrijf maakt de hoogste winst bij de productiehoeveelheid wa…
Modaal inkomen
Het modaal inkomen is een referentiebedrag dat in Nederland wordt gebruikt voor beleid, zoals koopkrachtbereke…
Monopolie
Een monopolie is een markt waarop één aanbieder een product of dienst levert zonder directe concurrentie. De a…
Monopolie en oligopolie
Een monopolie is een markt met één aanbieder, een oligopolie een markt met een klein aantal grote aanbieders d…
Moral hazard (moreel risico)
Moral hazard, in het Nederlands moreel risico, is het risico dat iemand zich minder voorzichtig of riskanter g…
MPC (marginale consumptieneiging)
MPC is de afkorting van marginal propensity to consume, in het Nederlands de marginale consumptieneiging. Het …
Multiplier
De multiplier is de factor waarmee een extra bestedingsimpuls het nationaal inkomen doet toenemen. Een extra e…
N
Nasdaq
Nasdaq is een Amerikaanse elektronische aandelenbeurs en tegelijk de naam van verschillende indices, zoals de …
Nationaal inkomen
Nationaal inkomen is het totaal van de primaire inkomens, zoals lonen, rente en dividend, dat de inwoners en b…
Nationaal inkomen berekenen
Het nationaal inkomen is het totale inkomen dat de inwoners van een land in een jaar verdienen, ook uit het bu…
NAV (intrinsieke waarde)
NAV staat voor net asset value, in het Nederlands de netto vermogenswaarde of intrinsieke waarde van een beleg…
Net worth
Net worth is het nettovermogen: alles wat je bezit (bezittingen) min alles wat je schuldig bent (schulden). He…
Nettoprijs
De nettoprijs is de prijs van een product of dienst zonder btw, en in sommige branches ook zonder kortingen of…
Niche
Een niche is een klein, specifiek onderdeel van een grotere markt, met een eigen groep klanten met een bijzond…
Nikkei
De Nikkei, officieel Nikkei Stock Average of Nikkei 225, is de bekendste aandelenindex van Japan. De index bes…
No cure no pay
No cure no pay is een afspraak waarbij een dienstverlener, zoals een advocaat, alleen betaald krijgt als een a…
NOK (Noorse kroon)
NOK is de internationale valutacode van de Noorse kroon, het officiële betaalmiddel van Noorwegen. De code vol…
Nominaal
Nominaal is de waarde van een bedrag in geld zoals het genoemd wordt, zonder correctie voor prijsstijgingen. E…
Nominale rente
Nominale rente is het rentepercentage zoals het is afgesproken of vermeld, zonder rekening te houden met infla…
Nominale waarde
De nominale waarde is het bedrag dat op een effect, zoals een aandeel of obligatie, of op een munt of bankbilj…
NPL (non-performing loan)
NPL staat voor non-performing loan: een bankkrediet dat niet meer volgens afspraak wordt terugbetaald. Volgens…
NSA (not seasonally adjusted)
NSA is de afkorting van not seasonally adjusted: cijfers die niet zijn gecorrigeerd voor seizoenspatronen. Het…
Nulurencontract
Een nulurencontract is een arbeidsovereenkomst zonder vast aantal uren: de werkgever hoeft niet te garanderen …
O
OAT (Obligations assimilables du Trésor)
OAT is de afkorting van Obligations assimilables du Trésor: langlopende Franse staatsobligaties die het Franse…
Objectieve methode bbp
De objectieve methode is een manier om het bruto binnenlands product (bbp) te berekenen door de toegevoegde wa…
Obligatie
Een obligatie is een verhandelbaar schuldbewijs waarmee een overheid of bedrijf geld leent van beleggers. De u…
Omslagstelsel
Een omslagstelsel is een financieringssysteem waarin de uitkeringen van nu worden betaald uit de premies of be…
Omzet
Omzet is het totale bedrag dat een bedrijf in een bepaalde periode ontvangt of in rekening brengt voor verkoch…
Omzetbelasting (btw)
Omzetbelasting is de belasting die ondernemers berekenen over hun omzet, in het dagelijks leven btw genoemd. D…
Onder bod
Onder bod is de status van een woning waarvoor de verkoper een bod van een koper in overweging heeft genomen, …
Ondergewaardeerde aandelen
Ondergewaardeerde aandelen zijn aandelen waarvan de beurskoers lager ligt dan de waarde die analisten op basis…
Ondernemingsrisico
Ondernemingsrisico is het risico dat een ondernemer loopt dat zijn bedrijf minder opbrengt dan verwacht, of ve…
OPEC en OPEC+
OPEC is de afkorting van Organization of the Petroleum Exporting Countries, de Organisatie van olie-exporteren…
Operationele kosten
Operationele kosten zijn de kosten die een bedrijf maakt om zijn dagelijkse activiteiten draaiend te houden, z…
Operationele winst
Operationele winst is de winst die een bedrijf maakt met zijn gewone bedrijfsactiviteiten, vóór rente en belas…
Opex (operationele uitgaven)
Opex is de afkorting van operational expenditure: de lopende kosten die een bedrijf maakt om de dagelijkse act…
Opex en Capex: verschil
Opex en capex zijn twee soorten bedrijfsuitgaven. Opex (operational expenditure) zijn lopende kosten voor de d…
Opportuniteitskosten (alternatieve kosten)
Opportuniteitskosten zijn de kosten van de beste alternatieve keuze die je laat liggen als je ergens voor kies…
OTC (over the counter)
OTC staat voor over the counter en betekent dat financiële instrumenten rechtstreeks tussen twee partijen word…
Out of the money (optie)
Out of the money (OTM) is een optie zonder intrinsieke waarde: uitoefenen levert nu niets op. Bij een callopti…
Overeenkomst
Een overeenkomst is volgens artikel 6:213 van het Burgerlijk Wetboek een meerzijdige rechtshandeling waarbij e…
Overhead
Overhead zijn de kosten van een bedrijf die niet direct aan een product of dienst zijn toe te rekenen, maar we…
Overheidstekort en overheidssaldo
Het overheidssaldo is het verschil tussen de inkomsten en uitgaven van de overheid in een jaar. Zijn de uitgav…
Overlopende activa
Overlopende activa zijn posten op de balans waarmee kosten en opbrengsten in de juiste periode worden verwerkt…
Overlopende passiva
Overlopende passiva zijn schulden op de balans die ontstaan doordat kosten in het ene boekjaar horen, maar pas…
P
P/A-ratio
De P/A-ratio is een waarderingsverhouding die de beurskoers van een aandeel deelt door de bezittingen (activa)…
P&L (winst- en verliesrekening)
P&L is de afkorting van profit and loss, in het Nederlands de winst- en verliesrekening of resultatenrekening.…
Participatiegraad
Participatiegraad is het aandeel van de bevolking in de werkzame leeftijd dat deelneemt aan de arbeidsmarkt. H…
Passiva
Passiva is de rechterkant van de balans en laat zien hoe een bedrijf zijn bezittingen heeft gefinancierd. Het …
PB (price to book)
PB is de afkorting van price to book, ook wel price-to-book ratio of koers-boekwaardeverhouding. Het is een wa…
PE (koers-winstverhouding)
PE is de afkorting van price-earnings ratio, in het Nederlands de koers-winstverhouding. Het getal laat zien h…
PEG-ratio
De PEG-ratio (price/earnings to growth) is de koers-winstverhouding gedeeld door de verwachte winstgroei van e…
Pegging (koppeling van valuta)
Pegging is het koppelen van de wisselkoers van een valuta aan een andere valuta of munt, tegen een vaste koers…
Penny stocks
Penny stocks zijn aandelen van kleine bedrijven met een zeer lage koers, vaak onder één euro of dollar. Ze heb…
Pensionada of pensionado
Pensionado is de mannelijke vorm en pensionada de vrouwelijke vorm van een woord dat een gepensioneerde aandui…
Phishing
Phishing is een vorm van online oplichting waarbij fraudeurs zich voordoen als een bank, bedrijf of overheidsi…
Portefeuille
Een portefeuille is het geheel van beleggingen dat iemand bezit, zoals aandelen, obligaties, fondsen en spaarg…
Premie
Premie is een bedrag dat je periodiek betaalt voor een verzekering of sociale voorziening, zoals een zorgverze…
Premie berekenen
Premie berekenen is het bepalen van het bedrag dat je periodiek aan een verzekeraar betaalt voor dekking. De p…
Premiedifferentiatie
Premiedifferentiatie is het vaststellen van verschillende premiepercentages voor groepen verzekerden of werkge…
Prijselasticiteit
Prijselasticiteit van de vraag is de mate waarin de gevraagde hoeveelheid van een product verandert als de pri…
Prijsrigiditeit (prijsstarheid)
Prijsrigiditeit, ook prijsstarheid genoemd, is het verschijnsel dat prijzen niet of slechts langzaam verandere…
Primair en secundair inkomen
Primair inkomen is het inkomen dat je verdient met werk of vermogen, zoals loon, winst, rente en huur, vóór be…
Primaire inkomens
Primaire inkomens zijn de inkomens die huishoudens ontvangen als beloning voor het inzetten van arbeid of kapi…
Principaal-agentprobleem
Het principaal-agentprobleem is het risico dat een agent, die namens een principaal beslissingen neemt, handel…
Procentpunt
Een procentpunt is het absolute verschil tussen twee percentages. Stijgt de rente van 2% naar 3%, dan stijgt z…
Productiefactoren
Productiefactoren zijn de middelen die nodig zijn om goederen en diensten te produceren. Economen onderscheide…
Progressief belastingstelsel
Een progressief belastingstelsel is een stelsel waarin het belastingpercentage stijgt naarmate het inkomen hog…
Progressief, degressief en proportioneel
Progressief, degressief en proportioneel beschrijven hoe het belastingpercentage verandert als het inkomen sti…
Prolongatie
Prolongatie is het verlengen van een overeenkomst voor een nieuwe periode, in de verzekeringswereld meestal he…
Proportioneel
Proportioneel betekent evenredig: in dezelfde verhouding toe- of afnemend. Bij belasting is een proportioneel …
Proportioneel variabele kosten
Proportioneel variabele kosten zijn kosten die in dezelfde verhouding meegroeien met de productie of omzet. Ve…
Q
R
Real estate (vastgoed)
Real estate is het Engelse woord voor vastgoed of onroerend goed: grond en alles wat daar duurzaam aan vastzit…
Reëel bbp
Reëel bbp is het bruto binnenlands product gecorrigeerd voor prijsveranderingen, dus uitgedrukt in de prijzen …
Reeel en nominaal
Nominaal is de waarde in geld zoals die er op papier staat, zonder rekening te houden met prijsstijgingen. Ree…
Reëel inkomen
Reëel inkomen is je inkomen gecorrigeerd voor prijsstijgingen. Het laat zien hoeveel goederen en diensten je e…
Reële rente berekenen
De reële rente is de rente gecorrigeerd voor inflatie en laat zien hoeveel koopkracht een spaartegoed of lenin…
Reële waarde berekenen
De reële waarde is een bedrag gecorrigeerd voor inflatie, zodat je ziet wat het in koopkracht waard is. Je ber…
Refi-rente (herfinancieringsrente)
De refi-rente is de rente die de Europese Centrale Bank rekent op haar wekelijkse hoofdrefinancieringsoperatie…
REIT (Real Estate Investment Trust)
Een REIT, voluit real estate investment trust, is een beursgenoteerde of niet-beursgenoteerde onderneming die …
Rendement
Rendement is de opbrengst van een investering in verhouding tot het geïnvesteerde bedrag, meestal uitgedrukt a…
Rentabiliteit
Rentabiliteit is de verhouding tussen de winst van een onderneming en het vermogen dat nodig was om die winst …
Rentabiliteit vreemd vermogen
De rentabiliteit van het vreemd vermogen is het percentage dat een onderneming gemiddeld aan rente betaalt ove…
Rente
Rente is de vergoeding die een lener betaalt aan een uitlener voor het gebruik van geld gedurende een bepaalde…
Respijtperiode
Een respijtperiode is een afgesproken termijn waarin een betaling of verplichting nog zonder gevolgen mag word…
Resultaat deelneming
Resultaat deelneming is het aandeel van een moedermaatschappij in de winst of het verlies van een deelneming. …
Retail
Retail is de verkoop van goederen en diensten aan consumenten, in winkels of online. Een retailer is een bedri…
Retailbank
Een retailbank is een bank die zich richt op particulieren en kleine bedrijven. Ze biedt betaalrekeningen, spa…
Return on Assets (ROA)
Return on Assets (ROA) is een rendementsmaat die laat zien hoeveel winst een bedrijf maakt per euro aan bezitt…
Return on Sales (ROS)
Return on Sales (ROS) is een rentabiliteitsratio die laat zien welk deel van de omzet overblijft als operation…
Revaluatie
Revaluatie is de officiële opwaardering van een munt ten opzichte van een of meer andere munten, door een besl…
Revenue (omzet)
Revenue is het Engelse woord voor omzet: het totale bedrag dat een bedrijf in een periode ontvangt of in reken…
Roerend goed (roerende goederen)
Roerend goed zijn alle zaken die niet onroerend zijn: voorwerpen die je kunt verplaatsen zonder ze te beschadi…
ROI (return on investment)
ROI (return on investment) is het rendement op een investering: de winst die een investering oplevert, uitgedr…
RWA (risicogewogen activa)
RWA is de afkorting van risicogewogen activa (risk weighted assets): de bezittingen van een bank, elk vermenig…
S
S&P 500
De S&P 500 is een aandelenindex van 500 grote beursgenoteerde Amerikaanse bedrijven, samengesteld en onderhoud…
Saldo
Een saldo is het verschil tussen het totaal van twee kanten van een rekening, zoals ontvangsten en uitgaven of…
Samengestelde rente
Samengestelde rente is rente die niet alleen over het oorspronkelijke bedrag wordt berekend, maar ook over de …
Schaarste
Schaarste is in de economie de situatie dat de behoeften van mensen groter zijn dan de beschikbare middelen om…
Schuldbewijs
Een schuldbewijs is een document waarin een schuldenaar erkent een bepaald bedrag aan een schuldeiser verschul…
SCR (Solvency Capital Requirement)
SCR is de afkorting van Solvency Capital Requirement, het solvabiliteitskapitaalvereiste voor verzekeraars ond…
SEC (Securities and Exchange Commission)
SEC staat in de financiele wereld voor Securities and Exchange Commission, de Amerikaanse toezichthouder op de…
Secundaire sector
De secundaire sector is het deel van de economie waarin grondstoffen en halffabricaten worden bewerkt tot prod…
SEK (Zweedse kroon)
SEK is de ISO-valutacode van de Zweedse kroon, het wettelijke betaalmiddel van Zweden. De kroon wordt uitgegev…
Short gaan (shorten)
Short gaan, ook shorten genoemd, is beleggen op een koersdaling. De belegger leent een effect, verkoopt het di…
SII (Solvency II)
SII is de afkorting van Solvency II (Solvabiliteit II), het Europese toezichtkader voor verzekeraars. Het schr…
Slotdividend
Slotdividend is het dividend dat een bedrijf na afloop van het boekjaar uitkeert, als restant van de winstuitk…
Small cap aandelen
Small cap aandelen zijn aandelen van beursgenoteerde bedrijven met een relatief lage beurswaarde, boven die va…
SME (small and medium-sized enterprises)
SME is de Engelse afkorting van small and medium-sized enterprises, in het Nederlands het midden- en kleinbedr…
Social engineering
Social engineering is het manipuleren van mensen om vertrouwelijke gegevens prijs te geven of toegang te versc…
Sociale verzekeringen
Sociale verzekeringen zijn wettelijke verzekeringen die inkomen of zorg waarborgen bij risico's als werklooshe…
Sociale voorziening
Een sociale voorziening is een regeling van de overheid die mensen met te weinig inkomen of een beperking onde…
Sociale zekerheidsstelsel
Het sociale zekerheidsstelsel is het geheel van wetten en regelingen dat inkomen en zorg waarborgt bij risico'…
Solvabiliteit
Solvabiliteit is de mate waarin een bedrijf op lange termijn aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen. Je …
Soorten inkomen
Soorten inkomen zijn de manieren waarop mensen geld verdienen. Veel gebruikt is de indeling in inkomen uit arb…
Soorten markten
Soorten markten zijn de indelingen waarin je markten kunt ordenen. Naar structuur zijn er vier marktvormen: vo…
Soorten werkloosheid
Soorten werkloosheid zijn de typen waarin werkloosheid wordt ingedeeld naar de oorzaak: conjunctureel, structu…
Spaarquote
De spaarquote is het percentage van het beschikbare inkomen dat niet wordt uitgegeven aan consumptie. Je berek…
Spaartegoed
Spaartegoed is het geld dat iemand op een spaarrekening of spaardeposito bij een bank heeft staan. Het is het …
Speculatie
Speculatie is het kopen of verkopen van een financieel product, grondstof of andere bezitting met als doel win…
Speltheorie
Speltheorie is de wiskundige en economische studie van strategische keuzes, waarbij de uitkomst voor jou afhan…
Spoofing
Spoofing is het zich voordoen als een andere afzender of het wekken van een vals beeld. In de financiële markt…
Spread
Een spread is het verschil tussen twee prijzen of rentes. Bij beleggen is dat meestal het verschil tussen de b…
SPV (special purpose vehicle)
Een SPV is een special purpose vehicle: een aparte rechtspersoon die is opgericht voor één specifiek doel, zoa…
Staatsschuld
De staatsschuld is het totaal aan geld dat de overheid van anderen heeft geleend en nog moet terugbetalen. Mee…
Staatsschuldquote
De staatsschuldquote is de overheidsschuld uitgedrukt als percentage van het bruto binnenlands product (bbp). …
Stagflatie
Stagflatie is een situatie waarin de economie nauwelijks groeit of krimpt, de werkloosheid hoog is en de prijz…
Stakeholders
Stakeholders zijn alle personen en groepen die belang hebben bij een onderneming of project, of er door worden…
Standaarddeviatie
Standaarddeviatie is een maat voor de spreiding van waarden rondom het gemiddelde. Een lage standaarddeviatie …
Stock
Stock is het Engelse woord voor aandeel: een bewijs van deelname in het kapitaal van een bedrijf. In het Neder…
Storneren
Storneren is het ongedaan maken van een boeking of betaling. In het betalingsverkeer betekent het meestal dat …
Stroomgrootheid en voorraadgrootheid
Een stroomgrootheid is een economische grootheid die je meet over een periode, zoals inkomen per maand of het …
Structurele werkloosheid
Structurele werkloosheid is werkloosheid die blijft bestaan, ook als de economie goed draait. Ze ontstaat door…
Substitutie en complementaire goederen
Substitutiegoederen zijn goederen die elkaar kunnen vervangen, zoals boter en margarine. Complementaire goeder…
Suppletie (suppletieaangifte)
Suppletie is het achteraf corrigeren van een eerder ingediende belastingaangifte omdat daarin te weinig belast…
SVB-bank (Silicon Valley Bank)
SVB-bank is meestal de Amerikaanse Silicon Valley Bank, die op 10 maart 2023 door toezichthouders werd geslote…
Sweat equity
Sweat equity is een belang in een onderneming dat je verkrijgt door arbeid, kennis of tijd in te brengen in pl…
SWIFT
SWIFT is de afkorting van Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, het netwerk waarmee ban…
T
Tariefsaanpassing aftrekposten
Tariefsaanpassing aftrekposten is de beperking waardoor aftrekposten bij een hoog inkomen niet tegen het topta…
Tarifaire maatregelen (handelstarieven)
Tarifaire maatregelen zijn handelsbelemmeringen in de vorm van heffingen op de invoer van goederen, zoals invo…
Tertiaire sector
De tertiaire sector is het deel van de economie dat diensten levert in plaats van goederen: handel, transport,…
Tier 1 kapitaal
Tier 1 kapitaal is het kernkapitaal van een bank: het eigen vermogen dat verliezen kan opvangen terwijl de ban…
Toegevoegde waarde
Toegevoegde waarde is de waarde die een bedrijf of sector aan producten en diensten toevoegt tijdens het produ…
Totale constante kosten berekenen
Totale constante kosten (TCK) bereken je door alle kosten op te tellen die niet meebewegen met de productie, z…
Totale opbrengst (total revenue)
Totale opbrengst is het totale bedrag dat een bedrijf ontvangt uit de verkoop van zijn producten of diensten i…
Totale variabele kosten (TVK)
Totale variabele kosten (TVK) zijn de kosten die meegroeien met de productie of afzet: je berekent ze door de …
Transactiekosten
Transactiekosten zijn de kosten die verbonden zijn aan het uitvoeren van één transactie, zoals een betaling, e…
Transitievergoeding
De transitievergoeding is een wettelijke vergoeding die een werkgever in Nederland aan een werknemer betaalt a…
Trust
Een trust is een juridische constructie uit het Angelsaksische recht waarbij een oprichter (settlor) vermogen …
Trustkantoor
Een trustkantoor is een bedrijf dat beroepsmatig trustdiensten verleent, zoals het zijn van bestuurder of vest…
Turnover (omzet)
Turnover is het Engelse woord voor omzet: de totale opbrengst van verkochte goederen en diensten in een bepaal…
U
UCITS
UCITS staat voor Undertakings for Collective Investment in Transferable Securities. Het is een Europees wettel…
UCITS ETF
Een UCITS ETF is een beursgenoteerd indexfonds (exchange traded fund) dat voldoet aan de Europese UCITS-regels…
Uitponden
Uitponden is het stuk voor stuk verkopen van verhuurde woningen uit een vastgoedportefeuille, in plaats van he…
Uitpondproject
Een uitpondproject is een geheel van verhuurde woningen dat een eigenaar, zoals een belegger of woningcorporat…
Unicorn (bedrijf)
Een unicorn is een jong, niet-beursgenoteerd bedrijf, meestal een startup, dat door investeerders wordt gewaar…
USD (Amerikaanse dollar)
USD is de ISO-valutacode van de Amerikaanse dollar, het wettige betaalmiddel van de Verenigde Staten. De code …
V
Valuta
Valuta is het wettige betaalmiddel van een land of munteenheid, zoals de euro, de Amerikaanse dollar of het Br…
Valuta handelen
Valuta handelen is het kopen van de ene munt en het tegelijk verkopen van een andere, bijvoorbeeld euro tegen …
Vaste wisselkoers
Een vaste wisselkoers is een koers die de overheid of centrale bank van een land vastlegt ten opzichte van een…
Vastgoed
Vastgoed is grond en alles wat duurzaam met de grond is verbonden, zoals woningen, kantoren, winkels en bedrij…
Vastgoedfondsen
Een vastgoedfonds is een beleggingsfonds dat het geld van meerdere beleggers bundelt en investeert in vastgoed…
Vennootschapsbelasting (Vpb)
Vennootschapsbelasting (Vpb) is de winstbelasting die rechtspersonen, zoals een bv of nv, in Nederland betalen…
Venture capital
Venture capital is risicokapitaal dat investeerders inbrengen in jonge, snelgroeiende bedrijven in ruil voor a…
Verhuurd onder voorbehoud
Verhuur onder voorbehoud is de status van een huurwoning waarvoor de verhuurder een kandidaat-huurder heeft ge…
Verkocht onder voorbehoud
Verkocht onder voorbehoud is een status bij woningverkoop waarbij verkoper en koper een koopovereenkomst hebbe…
Vermogensmarkt
De vermogensmarkt is de verzamelnaam voor de markten waar vermogen wordt aangeboden en gevraagd, in de praktij…
Verschil tussen homogeen en heterogeen product
Een homogeen product is een product dat bij alle aanbieders praktisch gelijk is, zodat kopers het ene aanbod v…
Verschil tussen inkomen en vermogen
Inkomen is wat je in een bepaalde periode ontvangt, zoals loon, uitkering of rente. Vermogen is wat je op een …
Verschil tussen rente en interest
Rente en interest betekenen in het Nederlands hetzelfde: de vergoeding voor het lenen van geld, uitgedrukt als…
Verschil tussen vastgoed en onroerend goed
Vastgoed en onroerend goed verwijzen naar dezelfde zaken: grond en wat daar duurzaam aan vast zit, zoals gebou…
Verschil tussen waardevast en welvaartsvast
Waardevast betekent dat een uitkering of bedrag meestijgt met de prijzen, zodat de koopkracht gelijk blijft. W…
Verschil tussen welvaart en welzijn
Welvaart is de materiële kant van het bestaan: inkomen, bezit en wat je ervan kunt kopen. Welzijn is breder en…
Verschil tussen winst en omzet
Omzet is het totale bedrag dat een bedrijf in een periode verkoopt, vóór aftrek van kosten. Winst is wat overb…
Verzekeringspremie
Een verzekeringspremie is het bedrag dat je periodiek betaalt aan een verzekeraar voor dekking van een risico,…
Verzonken kosten
Verzonken kosten zijn kosten die al gemaakt zijn en niet meer kunnen worden teruggedraaid of terugverdiend, wa…
Vijandige overname
Een vijandige overname is een overname waarbij een partij een bedrijf probeert te verwerven tegen de wil van h…
Volatiliteit
Volatiliteit is de mate waarin de koers van een aandeel of ander beleggingsproduct op en neer beweegt in een b…
Volkomen concurrentie
Volkomen concurrentie is een marktvorm waarin veel kleine aanbieders en vragers een gelijksoortig product verh…
Volksverzekeringen
Volksverzekeringen zijn wettelijke sociale verzekeringen voor iedereen die in Nederland woont of werkt. De vol…
Voorbeelden van voorzieningen
Voorbeelden van voorzieningen zijn er in twee werelden. In de boekhouding zijn dat posten op de balans voor on…
Voorbelasting (btw-aftrek)
Voorbelasting is de btw die andere ondernemers jou in rekening brengen voor zakelijke inkopen en kosten. Als o…
Voorziening
Een voorziening is een post op de balans voor een verplichting of verlies dat waarschijnlijk is, maar waarvan …
Vrij op naam (v.o.n.)
Vrij op naam (v.o.n.) is een prijsaanduiding bij de verkoop van vastgoed. De koopsom is dan inclusief de overd…
W
Wanbetaling
Wanbetaling is het niet of niet tijdig voldoen aan een betalingsverplichting, zoals een lening, hypotheek, rek…
Welvaart
Welvaart is de mate waarin mensen in een land beschikken over goederen, diensten en inkomen om in hun behoefte…
Werkgelegenheid
Werkgelegenheid is het aantal banen of werkzame personen in een land, regio of sector. Het laat zien hoeveel m…
Werkgelegenheid berekenen
Werkgelegenheid is het aantal mensen of banen met betaald werk in een land of regio. Je berekent de werkgelege…
Werkmaatschappij
Een werkmaatschappij is de rechtspersoon, meestal een bv, die de feitelijke bedrijfsactiviteiten uitvoert: zij…
Werknemersverzekeringen
Werknemersverzekeringen zijn wettelijke sociale verzekeringen voor werknemers die inkomen vervangen bij werklo…
Wettelijke reserves
Wettelijke reserves zijn onderdelen van het eigen vermogen die een rechtspersoon op grond van de wet moet aanh…
Wholesale (groothandel)
Wholesale is de verkoop van goederen in grote hoeveelheden aan bedrijven, zoals winkels, die ze doorverkopen. …
Winst
Winst is het positieve verschil tussen de opbrengsten en de kosten van een bedrijf in een bepaalde periode. Is…
Winstmarge
Winstmarge is de winst uitgedrukt als percentage van de omzet. Je berekent haar door de winst te delen door de…
Winstopslag berekenen
Winstopslag is het percentage dat je bovenop de kostprijs zet om tot de verkoopprijs te komen. Je berekent het…
Wirtschaftswunder
Het Wirtschaftswunder is de Duitse benaming voor het economische wonder: het snelle herstel en de sterke groei…
Wisselkoers
Een wisselkoers is de prijs van een munteenheid uitgedrukt in een andere munteenheid. De koers laat zien hoeve…