Belastingdruk
Wat is belastingdruk?
Belastingdruk beschrijft hoe zwaar belastingen wegen. Er zijn drie veelgebruikte maten.
- Collectieve lastendruk: alle belastingen en sociale premies samen als percentage van het bruto binnenlands product (bruto binnenlands product). Het CBS publiceert deze reeks.
- Gemiddelde (effectieve) belastingdruk: de totaal betaalde belasting gedeeld door het inkomen van een persoon of huishouden.
- Marginale belastingdruk: het tarief over de laatste verdiende euro.
Wat is de belastingdruk in Nederland in cijfers?
Het CBS meldt een collectieve lastendruk van 38,8 procent van het bbp voor zowel 2023, 2024 als 2025. In het tweede kwartaal van 2026 was dat 38,5 procent. De druk beweegt dus al enkele jaren rond de 38 tot 39 procent.
Wat zijn de tarieven van box 1 voor de belastingdruk in 2026?
Voor mensen onder de AOW-leeftijd gelden in 2026 volgens de Belastingdienst de volgende tarieven in box 1:
| Schijf | Belastbaar inkomen | Tarief |
|---|---|---|
| 1 | tot 38.883 euro | 35,75% |
| 2 | 38.883 tot 78.426 euro | 37,56% |
| 3 | boven 78.426 euro | 49,50% |
Rekenvoorbeeld van belastingdruk
Stel dat iemand 100.000 euro belastbaar inkomen heeft. Zonder heffingskortingen is de belasting:
- 38.883 x 35,75% = 13.901 euro
- 39.543 x 37,56% = 14.852 euro
- 21.574 x 49,50% = 10.679 euro
Samen is dat 39.432 euro, een gemiddelde druk van 39,4 procent. De marginale druk is 49,5 procent. Bij 40.000 euro is de belasting 13.901 + (1.117 x 37,56%) = 14.320 euro, ofwel 35,8 procent. De heffingskortingen verlagen de werkelijke aanslag, dus dit is een vereenvoudiging.
Waar let je op bij belastingdruk?
De gemiddelde druk van een persoon is lager dan de marginale druk zodra er meerdere schijven zijn. Collectieve lastendruk zegt niets over wie hoeveel betaalt. Internationale vergelijkingen hangen af van wat een bron meetelt, zoals sociale premies.
Cijfers en bronnen van belastingdruk
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Collectieve lastendruk (belastingen en sociale premies als % bbp), jaarcijfer | 38,8% in 2023, 2024 en 2025 | 2023 tot en met 2025 | CBS, Overheidsfinancien; kerncijfers (HTML) |
| Collectieve lastendruk, kwartaalcijfer | 38,5% in Q2 2026 (38,8% in Q1 2026) | Q1 en Q2 2026 | CBS, Overheidsfinancien; kerncijfers (HTML) |
| Box 1 tarieven 2026 onder AOW-leeftijd | 35,75% tot 38.883 euro; 37,56% tot 78.426 euro; 49,50% daarboven | 2026 | Belastingdienst, tarieven en heffingskortingen voorlopige aanslag 2026 (HTML) |
Veelgestelde vragen over belastingdruk
Hoe bereken je de belastingdruk?
Deel het totaal aan betaalde belasting door het inkomen. Voor een land deel je de belastingen en sociale premies door het bbp.
Hoe hoog is de belastingdruk in Nederland?
Volgens het CBS bedroeg de collectieve lastendruk 38,8 procent van het bbp in 2025.
Wat is de marginale belastingdruk in 2026?
Marginaal is het tarief over de laatste euro. In box 1 is dat in 2026 35,75, 37,56 of 49,50 procent, afhankelijk van de schijf, vóór heffingskortingen.
Welk land heeft de hoogste belastingdruk?
Dat verschilt per jaar en per definitie en wordt vergeleken door Eurostat en de OESO. Cijfers uit verschillende bronnen zijn niet zonder meer vergelijkbaar.