De Nederlandsche Bank (DNB)
Wat is DNB?
De Nederlandsche Bank, afgekort DNB, is de centrale bank van Nederland. Het hoofdkantoor staat in Amsterdam. DNB werd in 1814 opgericht door koning Willem I en is sinds 1948 volledig in handen van de Nederlandse Staat. DNB is onderdeel van het Eurosysteem, het samenwerkingsverband van de Europese Centrale Bank (ECB) en de nationale centrale banken van de eurolanden.
Wat is de rol van DNB?
DNB heeft drie hoofdtaken:
- Toezicht: DNB houdt toezicht op banken, verzekeraars, pensioenfondsen, betaaldienstverleners, cryptodienstverleners en trustkantoren. Het doel is dat die instellingen financieel gezond blijven.
- Monetair beleid: DNB werkt mee aan het beleid van de ECB, dat gericht is op stabiele prijzen. De rentebeslissingen worden genomen in Frankfurt, niet in Amsterdam.
- Betalingsverkeer en geld: DNB zorgt ervoor dat betalen veilig en soepel verloopt en geeft in opdracht van het Eurosysteem euro-biljetten uit. Ook beheert DNB de Nederlandse goudvoorraad.
Wat is het verschil tussen AFM en DNB?
Nederland kent een tweeledig toezichtmodel, ook wel twin peaks genoemd.
| DNB | AFM | |
|---|---|---|
| Type toezicht | Prudentieel: solvabiliteit en financiële gezondheid | Gedrag: eerlijke en transparante dienstverlening |
| Voorbeeld | Heeft een bank genoeg kapitaal? | Is een product duidelijk uitgelegd? |
Lees meer over de AFM.
Is DNB overheid en wat is een DNB-vergunning?
DNB is geen ministerie. Het is een naamloze vennootschap met de Staat als enige aandeelhouder, maar met een onafhankelijke positie bij toezicht en monetaire taken. Wie als bank, verzekeraar of ander toezichtplichtig bedrijf wil starten, heeft een vergunning of registratie nodig. DNB beoordeelt dan onder meer de financiële draagkracht, de betrouwbaarheid en de geschiktheid van bestuurders.
Andere betekenissen van DNB
Buiten de financiële wereld verwijst DNB ook naar de muziekstijl drum and bass, vaak geschreven als DnB. Op deze pagina gaat het alleen om De Nederlandsche Bank.
Cijfers en bronnen van De Nederlandsche Bank
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Kerntaken en toezichtgebied van DNB | euro-biljetten, toezicht op banken, verzekeraars, pensioenfondsen, betaaldienstverleners, cryptodienstverleners en trustkantoren, goudbewaring, monetair beleid binnen het Eurosysteem | geldend, bron geraadpleegd oktober 2026 | DNB, Over DNB (HTML) |
| Taakverdeling AFM en DNB (twin peaks) | AFM: gedragstoezicht; DNB: prudentieel toezicht | geldend, bron geraadpleegd oktober 2026 | AFM, Rol- en taakverdeling (HTML) |
Historische cijfers van De Nederlandsche Bank (1)
| Oprichting DNB en Staat als enige aandeelhouder | opgericht in 1814 door koning Willem I; Staat enig aandeelhouder sinds 1948 | 1814, 1948 | Parlement.com, De Nederlandsche Bank |
Veelgestelde vragen over De Nederlandsche Bank
Waar staat DNB voor?
DNB staat voor De Nederlandsche Bank, de centrale bank van Nederland. Er bestaan ook andere betekenissen, zoals de muziekstijl drum and bass, maar in de financiële wereld gaat het om de centrale bank.
Is DNB overheid?
DNB is een zelfstandige instelling in de vorm van een naamloze vennootschap waarvan de Nederlandse Staat de enige aandeelhouder is. Het toezicht en het monetaire beleid voert DNB onafhankelijk uit.
Wat is het verschil tussen AFM en DNB?
DNB houdt prudentieel toezicht: heeft een instelling genoeg buffers om gezond te blijven? De AFM houdt gedragstoezicht: gaat een instelling eerlijk en zorgvuldig met klanten om?
Wat is een DNB-vergunning?
Een DNB-vergunning is toestemming om een toezichtplichtige activiteit uit te oefenen, bijvoorbeeld als bank of verzekeraar. Zonder vergunning, of een vrijstelling of registratie, mag je die activiteit in Nederland niet aanbieden.