Fiatgeld
Wat is fiatgeld?
Fiatgeld is geld waarvan de waarde niet voortkomt uit het materiaal waarvan het is gemaakt, maar uit een wettelijke status en vertrouwen. De overheid of centrale bank verklaart het tot wettig betaalmiddel. Als iedereen het accepteert, werkt het als ruilmiddel, rekeneenheid en bewaarmiddel van waarde. Bijna alle valuta’s ter wereld zijn tegenwoordig fiatgeld, waaronder de euro.
Wat betekent fiat bij fiatgeld?
Fiat is het Latijnse woord voor: het geschiede. Het verwijst naar een decreet. Een fiat geldsysteem is dus een systeem waarin de waarde van geld door gezag wordt afgekondigd. Fiduciair geld is verwant: fiducia betekent vertrouwen. De uitdrukking iemand zijn fiat geven betekent toestemming geven en heeft met geld verder niets te maken.
Hoe werkt een fiat geldsysteem?
In een fiatsysteem bepaalt de centrale bank samen met de overheid en banken hoeveel geld er in omloop is. Banken creëren geld bij het verstrekken van kredieten, en de centrale bank stuurt de geldhoeveelheid via de rente. Omdat de hoeveelheid niet aan een grondstof is gebonden, kan de geldhoeveelheid meebewegen met de economie. Het nadeel is dat te veel geldcreatie tot inflatie kan leiden.
Fiatgeld versus goudstandaard
| Fiatgeld | Goudstandaard | |
|---|---|---|
| Dekking | Geen, vertrouwen en wettelijke status | Gekoppeld aan een hoeveelheid goud |
| Geldhoeveelheid | Flexibel | Beperkt door goudvoorraad |
| Beheer | Centrale bank stuurt via rente | Beperkte ruimte voor beleid |
In de twintigste eeuw is de koppeling aan goud in de meeste landen losgelaten, waarna het huidige fiatsysteem wereldwijd gemeengoed werd.
Voorbeelden van fiatgeld
Euro, Amerikaanse dollar, Britse pond en Japanse yen zijn fiatgeld. Cryptovaluta zoals bitcoin zijn geen fiatgeld, omdat ze geen wettig betaalmiddel zijn dat door een overheid is uitgegeven. Stablecoins proberen vaak hun waarde aan fiatgeld te koppelen.
Wat zijn de risico’s van fiatgeld?
Fiatgeld heeft geen intrinsieke waarde. De koopkracht blijft alleen behouden zolang het vertrouwen blijft en inflatie beperkt is. Een centrale bank als de ECB streeft daarom naar stabiele prijzen.
Veelgestelde vragen over fiatgeld
Wat is fiatgeld?
Fiatgeld is geld dat niet gedekt is door een materiaal zoals goud, maar zijn waarde ontleent aan wettelijke status en het vertrouwen van gebruikers.
Wat betekent fiat?
Fiat is Latijn voor: het geschiede, laat het zo zijn. Bij geld verwijst het naar een waarde die door gezag wordt vastgesteld. De naam van het automerk Fiat is een aparte afkorting van een Italiaans bedrijf.
Wat is fiduciair geld?
Fiduciair geld is geld waarvan de waarde berust op vertrouwen, fiducia in het Latijn. Het wordt vaak als synoniem van fiatgeld gebruikt, al verwijst fiduciair soms specifiek naar bankbiljetten en munten.
Wat betekent iemand zijn fiat geven?
Dat betekent iemand toestemming of goedkeuring geven om iets te doen. Het heeft verder geen financiële betekenis.