Franchise
Wat is franchise?
Franchise is een manier van ondernemen waarbij twee partijen langdurig samenwerken. De franchisegever heeft een merk, een bedrijfsformule en kennis. De franchisenemer exploiteert onder die naam een eigen vestiging, voor eigen rekening en risico. Bekende voorbeelden zijn winkelketens en restaurantformules. Het woord komt uit het Frans en wordt in het Nederlands gebruikt voor zowel de formule als de overeenkomst.
Hoe werkt een franchise?
De franchisenemer tekent een franchiseovereenkomst. Daarin staan het gebruik van het merk, de verplichte werkwijze, het gebied, de looptijd en de vergoedingen. Gebruikelijk zijn een instapvergoeding en doorlopende kosten, bijvoorbeeld een percentage van de omzet. In ruil krijgt de franchisenemer toegang tot de formule, opleiding, inkoopvoordelen en marketing.
Wat zijn de regels voor franchise?
In Nederland geldt de Wet franchise. De franchisegever moet je volgens Ondernemersplein een duidelijke en volledige informatiebundel geven, inclusief de franchiseovereenkomst met alle bijlagen en een uitleg van de formule, financiële gegevens en contactgegevens van andere franchisenemers. Daarna geldt een standstill: minimaal vier weken waarin de overeenkomst niet mag worden afgesloten, het concept niet wordt gewijzigd en geen betalingen of investeringen mogen worden gevraagd.
Wat zijn de voordelen en nadelen van een franchise?
- Voordelen: bewezen concept, bekend merk, ondersteuning bij opstart, inkoopkracht.
- Nadelen: doorlopende afdrachten, beperkte vrijheid, afhankelijkheid van de franchisegever, en vaak beperkingen bij beëindiging of verkoop van de vestiging.
Wat verdient een franchisenemer?
Er is geen vast bedrag. De uitkomst hangt af van omzet, kosten, locatie en de afdrachten. Daarom is het belangrijk om cijfers van bestaande vestigingen te vragen voordat je tekent.
Rekenvoorbeeld van franchisekosten
Stel dat een vestiging 400.000 euro omzet haalt en 6 procent daarvan als doorlopende vergoeding aan de franchisegever gaat. De afdracht is dan 400.000 x 0,06 = 24.000 euro per jaar. Dit voorbeeld is fictief.
Franchise versus zelfstandig ondernemen
Met een franchise koop je zekerheid en ondersteuning, en geef je vrijheid en marge op. Dit is een beschrijving, geen advies.
Cijfers en bronnen van franchise
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Standstill bij franchise: minimaal vier weken waarin franchiseovereenkomst niet mag worden afgesloten, concept niet wordt gewijzigd en geen betalingen worden gevraagd | 4 weken | Wet franchise, actueel per oktober 2026 | Ondernemersplein (Rijksoverheid) (HTML) |
| Informatieplicht franchisegever: franchiseovereenkomst met alle bijlagen, uitleg van de formule, financiele gegevens, contactgegevens andere franchisenemers | informatieplicht | Wet franchise | Ondernemersplein (Rijksoverheid) (HTML) |
Veelgestelde vragen over franchise
Wat is franchise?
Franchise is een samenwerking waarbij je als zelfstandig ondernemer een bestaand merk en bedrijfsformule gebruikt. Je betaalt de franchisegever daarvoor, meestal een vast bedrag en een percentage van de omzet.
Wat is een ander woord voor franchise?
Er is geen volledig synoniem. Vaak wordt gesproken over een formule, een licentie of een formuleorganisatie, maar franchise omvat ook de ondersteuning door de gever.
Wat is het voordeel van een franchise?
Je start met een bewezen concept, een bekend merk en ondersteuning bij inkoop en marketing. Dat verkleint het risico ten opzichte van een eigen onbekend bedrijf.
Wat zijn de nadelen van een franchise?
Je betaalt doorlopende vergoedingen, hebt minder vrijheid in aanbod en werkwijze en bent afhankelijk van het succes en de keuzes van de franchisegever.
Wat zijn de regels voor franchise?
De Wet franchise verplicht de franchisegever om je tijdig en volledig te informeren, en bepaalt dat er minimaal vier weken zitten tussen die informatie en het tekenen van de overeenkomst.
Kun je rijk worden met een franchise?
Dat kan niet worden gegarandeerd. Wat een franchisenemer verdient hangt af van locatie, omzet, kosten en afdrachten aan de franchisegever.