Gig-economie
Wat is de gig-economie?
In de gig-economie bestaat werk uit losse opdrachten in plaats van een vast dienstverband. Een gig is een korte klus: een rit, een maaltijd, een opdracht. Het woord komt uit de muziek, waar een gig een optreden is. De opdrachtgever hoeft geen vast personeel te houden en de werker kiest zelf wanneer hij werkt, maar draagt ook meer risico.
Hoe werkt de gig-economie?
Veel gigwerk loopt via een online platform dat vraag en aanbod koppelt en een deel van het bedrag als vergoeding houdt. De werker is meestal zelfstandige en regelt eigen belasting, verzekeringen en pensioen. Er is geen vast inkomen, geen doorbetaling bij ziekte en geen opbouw van werknemersverzekeringen. Zie ook box 1 voor de belasting op winst uit onderneming.
Hoe groot is de gig-economie in Nederland?
Het CBS mat in 2022, in een pilotmodule van de Enquête Beroepsbevolking, dat 0,8 procent van de bevolking van 15 tot 75 jaar platformwerk deed, ongeveer 95.000 mensen. Daarbij telt iemand mee die in de voorgaande maand ten minste een uur via een online platform werkte. Het gaat vooral om jongeren: 48 procent was jonger dan 25 jaar. De cijfers zijn van 2022 en dus ouder dan twee jaar.
Rekenvoorbeeld van gigwerk
Stel dat een bezorger per bezorging 4 euro ontvangt en in een uur gemiddeld 3 bezorgingen doet: 12 euro per uur. Is dat een zelfstandige, dan moet daar nog belasting, een verzekering en pensioen van worden betaald, wat bij een werknemer deels door de werkgever wordt gedaan.
Is een freelancer een gig worker?
Het overlapt. Freelancers werken als zelfstandige voor meerdere opdrachtgevers, gigwerkers pakken vooral losse klussen op, vaak via een platform. In Nederland is vooral de vraag of iemand terecht als zelfstandige werkt, of eigenlijk werknemer is.
Historische cijfers van gig-economie (2)
| Aandeel platformwerkers in de bevolking van 15 tot 75 jaar | 0,8% (circa 95.000 personen); definitie: minstens een uur via een online platform gewerkt in de voorgaande maand | 2022 | CBS, Monitor online platformen 2022, hoofdstuk Werkgelegenheid |
| Aandeel platformwerkers jonger dan 25 jaar | 48%, en 60% man | 2022 | CBS, Monitor online platformen 2022, hoofdstuk Werkgelegenheid |
Veelgestelde vragen over gig-economie
Wat betekent een gig?
Een gig is een korte opdracht of klus, genoemd naar de optredens van muzikanten. Je wordt per klus betaald in plaats van met een vast salaris.
Waar staat gig voor?
Het woord komt uit de muziekwereld, waar gig een optreden betekent. Het is geen afkorting.
Is Uber gig economy?
Ja, Uber is een bekend voorbeeld: chauffeurs nemen via een app losse ritten aan en worden per rit betaald. Of zij zelfstandige of werknemer zijn, is in veel landen een juridische discussie.
Is een freelancer een gig worker?
Vaak wel, maar niet altijd. Een freelancer met vaste opdrachtgevers valt buiten de gig-economie in de strikte zin; wie losse klussen via een platform doet, valt er wel onder.
Wat is een voorbeeld van gigwerk?
Maaltijden bezorgen, ritten rijden, een klus in huis aannemen via een app of een losse opdracht als grafisch ontwerper of schrijver.