Hefboomeffect (leverage)
Wat is het hefboomeffect?
Bij het hefboomeffect (leverage) gebruik je geleend geld om een groter bedrag te investeren dan je eigen vermogen toelaat. Daardoor wordt het resultaat per euro eigen geld groter, in positieve én in negatieve zin. Het geldt voor bedrijven, vastgoed, aandelen, opties en producten met ingebouwde hefboom.
Formule van hefboomeffect
- Hefboomfactor = totaal vermogen / eigen vermogen
- Rendement op eigen vermogen = rendement op totaal vermogen + (rendement op totaal vermogen min rente) x vreemd vermogen / eigen vermogen
Rekenvoorbeeld van hefboomeffect
Stel dat je 100.000 euro eigen geld hebt en 100.000 euro leent tegen 3% rente. Je investeert 200.000 euro. De hefboomfactor is 200.000 / 100.000 = 2.
- Bij 6% rendement: opbrengst 12.000 euro, rente 3.000 euro, resultaat 9.000 euro. Over 100.000 euro eigen geld is dat 9%. Zonder lening was het 6%.
- Bij een verlies van 2%: verlies 4.000 euro plus rente 3.000 euro, samen 7.000 euro. Over 100.000 euro eigen geld is dat een verlies van 7%.
Belasting is in dit voorbeeld buiten beschouwing gelaten.
Hefboomwerking bij aandelen, hefboomproducten en hefboomfondsen
Bij aandelen ontstaat hefboomwerking als je belegt met geleend geld, bijvoorbeeld via een effectenkrediet. Een hefboomproduct is een belegging met een ingebouwde hefboom, zoals een optie, een future of een hefboom-ETF: een kleine koersbeweging van het onderliggende aandeel of de index geeft een groter resultaat op je inleg. Een hefboomfonds is een fonds dat leent of dergelijke producten gebruikt om meer te beleggen dan het eigen vermogen. De formule hierboven geldt voor al deze vormen.
Hefboomeffect bij vastgoed
Bij vastgoed werkt de hefboom via de hypotheek. Stel dat je een pand van 300.000 euro koopt met 60.000 euro eigen geld en 240.000 euro lening. Stijgt de waarde met 5%, dan is de winst 15.000 euro, over 60.000 euro eigen geld is dat 25%. Daalt de waarde met 5%, dan is het verlies even groot: 25% van je eigen geld. Rente, kosten en belasting zijn buiten beschouwing gelaten en het voorbeeld is fictief.
Welke soorten hefboomeffecten (leverage) zijn er?
| Soort | Bron van de hefboom |
|---|---|
| Operationele hefboom | hoge vaste kosten ten opzichte van variabele kosten |
| Financiële hefboom | lenen, vreemd vermogen |
| Gecombineerde hefboom | operationeel en financieel samen |
Hoe werkt het hefboomeffect (leverage) bij beleggen?
Beleggers krijgen hefboom via een lening bij het effectenbeheer, via futures en opties, of via producten met een vaste hefboom zoals een hefboom-ETF. Daarbij zijn de verliezen niet beperkt tot de eigen inleg, zodra je meer belegt dan je eigen geld.
Waar let je op bij hefboomeffect?
Er bestaat geen algemeen goede hefboomfactor. Een hogere factor betekent een grotere uitslag naar beide kanten en minder ruimte om een verlies op te vangen. Voor bedrijven toont de solvabiliteit hoe sterk een onderneming met vreemd vermogen is gefinancierd.
Veelgestelde vragen over hefboomeffect
Wat is het hefboomeffect bij beleggen?
Je belegt met geleend geld naast je eigen geld. Bij een positief resultaat boven de leenrente stijgt je rendement op eigen vermogen, bij een verlies word je harder geraakt.
Hoe bereken je de hefboomfactor?
De hefboomfactor is het totale vermogen gedeeld door het eigen vermogen. Met 100.000 euro eigen geld en 100.000 euro lening is de factor 2.
Welke 3 soorten hefbomen zijn er?
Gebruikelijk is de indeling in operationele hefboom (vaste kosten), financiële hefboom (schulden) en gecombineerde hefboom (beide samen).
Wat is het risico van een hefboom-ETF?
Een hefboom-ETF vergroot de dagelijkse koersbeweging, bijvoorbeeld tweemaal. Verliezen worden daardoor ook vergroot, en over langere perioden kan het resultaat sterk afwijken van de verwachting.