Kostenplaats
Wat is een kostenplaats?
Een kostenplaats is een onderdeel van een organisatie waaraan kosten worden toegewezen, zoals de afdeling inkoop, productie, verkoop of HR. Het doel is inzicht: waar in het bedrijf worden de kosten gemaakt en wie is daar verantwoordelijk voor? Veel boekhoudpakketten laten je bij het boeken van een factuur naast de grootboekrekening ook een kostenplaats kiezen.
Wat is het verschil tussen een kostenplaats, een kostendrager en een grootboekrekening?
| Begrip | Beantwoordt de vraag | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Grootboekrekening | Welk soort kosten? | Huur, salaris, energie |
| Kostenplaats | Waar zijn de kosten gemaakt? | Productie, verkoop, administratie |
| Kostendrager | Waaraan horen de kosten uiteindelijk? | Product A, een project |
Eén factuur voor energie kan dus op de grootboekrekening energie staan, bij de kostenplaats productie, en uiteindelijk worden doorbelast aan product A.
Hoe werkt de kostenplaatsmethode?
De kostenplaatsmethode (ook kostenplaatsenmethode) verloopt in stappen. Eerst boek je kosten op de grootboekrekening en de kostenplaats waar ze zijn gemaakt. Daarna verdeel je kosten die voor meer plaatsen gelden met een verdeelsleutel, zoals vierkante meters of aantal medewerkers. Tot slot belast je de kosten van de kostenplaatsen door aan de kostendragers, vaak via een opslagpercentage.
Rekenvoorbeeld van een kostenplaats
Stel dat de huur 12.000 euro per jaar is voor een pand van 600 vierkante meter. Productie gebruikt 300 vierkante meter, verkoop 200 en administratie 100. Met vierkante meters als verdeelsleutel krijgt productie 6.000 euro, verkoop 4.000 euro en administratie 2.000 euro. Samen is dat weer 12.000 euro.
Welke kostencategorieën zijn er bij een kostenplaats?
Kosten worden op verschillende manieren ingedeeld. Naar toerekenbaarheid: directe kosten (direct aan een product toe te rekenen) en indirecte kosten (via een verdeelsleutel). Naar gedrag: vaste en variabele kosten. Kostenplaatsen helpen vooral bij de indirecte kosten. Voor het onderscheid tussen kosten die meegroeien met de productie, zie ook marginale kosten.
Waar staat de kostenplaats op een factuur?
De kostenplaats is meestal geen vast onderdeel van de factuur van de leverancier. Je vult de code zelf in bij het verwerken van de inkoopfactuur in je administratie, of de afdeling zet hem op de factuur voor interne goedkeuring. Wat je invult, hangt af van de kostenplaatsindeling van je organisatie.
Veelgestelde vragen over kostenplaats
Wat is het verschil tussen een kostenplaats en een grootboekrekening?
Een grootboekrekening zegt welk soort kosten het zijn, zoals huur of salaris. Een kostenplaats zegt waar in de organisatie de kosten zijn gemaakt, zoals bij productie of verkoop.
Wat is het verschil tussen een kostendrager en een kostenplaats?
Een kostenplaats is de plek waar kosten ontstaan. Een kostendrager is het product, de dienst of het project waaraan de kosten uiteindelijk worden toegerekend.
Wat is de kostenplaatsmethode?
Bij de kostenplaatsmethode worden indirecte kosten eerst aan kostenplaatsen toegewezen en daarna met een verdeelsleutel doorbelast aan de kostendragers.
Wat vul je in bij kostenplaats op een factuur?
Je vult de interne code of afdeling in waaraan de kosten van de factuur horen. Welke codes bestaan, bepaalt de eigen kostenplaatsindeling en het boekhoudpakket.