Moral hazard (moreel risico)
Wat is moral hazard?
Moral hazard of moreel risico is een begrip uit de economie. Het beschrijft het effect dat mensen of bedrijven anders gaan handelen zodra zij beschermd zijn tegen de gevolgen van hun keuzes. Het hoeft niet om fraude te gaan: vaak is het een gedragsverandering die niemand bewust plant.
Hoe werkt moral hazard?
Moral hazard heeft twee kenmerken:
- Informatieverschil: de verzekeraar of kredietverstrekker kan het gedrag na het sluiten van het contract niet goed controleren.
- Verschoven risico: een deel van de kosten van het gedrag komt bij een ander terecht.
Wat zijn voorbeelden van moral hazard?
- Verzekeringen: wie volledig tegen diefstal is verzekerd, let soms minder op het afsluiten van zijn fiets of woning.
- Zorg: als een behandeling volledig wordt vergoed, kan de vraag naar zorg toenemen.
- Banken: als een bank verwacht te worden gered, kan zij meer risico nemen. Dit wordt ook wel too big to fail genoemd.
- Werk: een werknemer met een vast loon kan minder moeite doen dan bij een prestatiebeloning, als niemand dat goed kan controleren.
Hoe beperkt men moral hazard?
Verzekeraars gebruiken een eigen risico, een eigen bijdrage, een no-claimkorting of voorwaarden voor de dekking. Zo blijft een deel van de gevolgen bij de verzekerde zelf. Bij banken dienen kapitaaleisen en toezicht om het risico te beperken.
Wat is het verschil tussen moral hazard en averechtse selectie?
| Moral hazard | Averechtse selectie | |
|---|---|---|
| Moment | Na het sluiten van het contract | Voor het sluiten van het contract |
| Probleem | Verborgen gedrag | Verborgen kenmerken |
| Voorbeeld | Minder voorzichtig na de verzekering | Vooral hoogrisico-klanten verzekeren zich |
Waar let je op bij moral hazard?
Moral hazard is geen oordeel over personen: het beschrijft een prikkel. Een eigen risico bij een verzekering is een voorbeeld van een maatregel tegen die prikkel. Meer over de achterliggende verhouding tussen prijs en risico: rente.
Veelgestelde vragen over moral hazard
Wat houdt moral hazard in?
Moral hazard houdt in dat iemand minder voorzichtig wordt omdat een ander, bijvoorbeeld een verzekeraar of de overheid, de gevolgen van zijn gedrag draagt.
Wat is adverse selectie of averechtse selectie?
Averechtse selectie treedt op voor het sluiten van een overeenkomst: vooral mensen met een hoog risico nemen een verzekering, omdat de verzekeraar hun risico niet kent.
Wat is het verschil tussen moral hazard en adverse selectie?
Averechtse selectie speelt voor het contract en gaat over verborgen kenmerken. Moral hazard speelt na het contract en gaat over verborgen gedrag.
Wat is risico-aversie?
Risico-aversie is de voorkeur om onzekerheid te vermijden. Een risicomijdend persoon accepteert liever een zekere uitkomst dan een gok met dezelfde gemiddelde uitkomst.