Primair en secundair inkomen
Wat is het verschil tussen primair en secundair inkomen?
In de economie bekijk je inkomen in twee stappen. Eerst wat mensen en bedrijven zelf verdienen, het primaire inkomen. Daarna wat er na ingrijpen van de overheid overblijft, het secundaire inkomen. De stap daartussen heet de secundaire inkomensverdeling of herverdeling.
Vergelijking: primair en secundair inkomen
| Primair inkomen | Secundair inkomen | |
|---|---|---|
| Bron | Arbeid, ondernemen, vermogen | Primair inkomen na herverdeling |
| Voorbeelden | Loon, winst, rente, dividend, huur | Netto inkomen na belasting, plus uitkering en toeslag |
| Belasting en premies | Nog niet afgetrokken | Afgetrokken |
| Uitkeringen en toeslagen | Niet meegeteld | Meegeteld |
| Rol overheid | Geen | Herverdelend |
Rekenvoorbeeld van primair en secundair inkomen
Iemand verdient 40.000 euro aan loon. Dat is het primaire inkomen. Betaalt diegene 12.000 euro aan belasting en premies en ontvangt 1.500 euro aan toeslagen, dan is het secundaire inkomen 40.000 - 12.000 + 1.500 = 29.500 euro.
Waarom is primair en secundair inkomen een belangrijk verschil?
Door primaire en secundaire inkomens te vergelijken zie je hoeveel de overheid herverdeelt. De spreiding van inkomens wordt vaak uitgedrukt in de gini-coëfficiënt. Die is voor het primaire inkomen meestal hoger dan voor het secundaire inkomen, omdat belastingen en uitkeringen verschillen tussen hoge en lage inkomens verkleinen.
Wanneer gebruik je primair of secundair inkomen?
- Primair inkomen: om te kijken wat de markt oplevert, vóór overheidsingrijpen.
- Secundair inkomen: om te kijken wat huishoudens echt te besteden hebben en hoe sterk de overheid herverdeelt.
Waar let je op bij primair en secundair inkomen?
Het woord secundair betekent hier tweede in volgorde en niet bijkomstig. Een secundair inkomen is dus geen bijbaan. Een bijverdienste naast je hoofdbaan heet in het dagelijks taalgebruik bijinkomen.
Veelgestelde vragen over primair en secundair inkomen
Wat is primair inkomen?
Primair inkomen is inkomen uit productie: loon uit arbeid, winst uit ondernemen en inkomen uit vermogen zoals rente, dividend en huur.
Wat is secundair inkomen?
Secundair inkomen is het inkomen na herverdeling door de overheid: primair inkomen min belastingen en premies, plus uitkeringen, toeslagen en andere overdrachten.
Wat is het verschil tussen primair inkomen en overdrachtsinkomen?
Primair inkomen wordt verdiend met werk of vermogen. Overdrachtsinkomen, zoals een uitkering of toeslag, ontvang je zonder dat daar direct een productie tegenover staat.
Welke soorten inkomen zijn er?
Veelgenoemd zijn inkomen uit arbeid, inkomen uit vermogen en inkomen uit overdrachten, zoals uitkeringen, pensioen en toeslagen.