Sociale verzekeringen
Wat zijn sociale verzekeringen?
Sociale verzekeringen zijn wettelijk geregelde verzekeringen die verplicht zijn en uit premies worden betaald. Ze bieden een vervangend inkomen of zorg als er iets gebeurt dat je inkomen of gezondheid raakt. Anders dan bij een gewone verzekering bepaalt de wet wie verzekerd is en wat de uitkering is.
Welke twee soorten sociale verzekeringen zijn er?
| Werknemersverzekeringen | Volksverzekeringen | |
|---|---|---|
| Wie is verzekerd | werknemers | iedereen die in Nederland woont of werkt |
| Voorbeelden | WW, ZW, WIA, WAZO | AOW, Anw, Wlz |
| Premie | grotendeels door werkgever | via de belastingheffing (in box 1) |
- WW: Werkloosheidswet, uitkering na onvrijwillig verlies van werk.
- ZW: Ziektewet, voor mensen zonder werkgever die ziek worden.
- WIA: Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen, bij langdurige arbeidsongeschiktheid.
- AOW: Algemene Ouderdomswet, basispensioen.
- Anw: Algemene nabestaandenwet.
- Wlz: Wet langdurige zorg.
De zorgverzekering is ook wettelijk verplicht, maar wordt apart geregeld via de Zorgverzekeringswet.
Sociale verzekeringen of sociale voorzieningen?
Sociale voorzieningen zijn geen verzekering: ze worden uit belastingen betaald en kennen een inkomens- of vermogenstoets. Voorbeelden zijn de bijstand, de huurtoeslag en de zorgtoeslag. Voor een sociale verzekering heb je premie betaald, of is die voor je betaald, en je hoeft meestal niet te bewijzen dat je geen geld hebt.
Sociale premies en sociale lasten
Sociale premies zijn de bijdragen die de verzekeringen financieren. Onder sociale lasten verstaat men in de bedrijfsvoering vaak de premies en werkgeverslasten bovenop het brutoloon. De percentages wisselen per jaar, zie de Belastingdienst voor het actuele jaar.
Waar let je op bij sociale verzekeringen?
De namen en regels worden regelmatig aangepast door wetswijzigingen. Controleer voor concrete rechten altijd de actuele wet of een uitvoeringsorganisatie zoals het UWV of de SVB.
Veelgestelde vragen over sociale verzekeringen
Wat valt er onder sociale verzekeringen?
Werknemersverzekeringen zoals de WW, ZW en WIA en volksverzekeringen zoals de AOW, de Anw en de Wlz.
Wat is het verschil tussen sociale verzekeringen en sociale voorzieningen?
Sociale verzekeringen worden betaald uit premies en geven recht op een uitkering als je verzekerd bent. Sociale voorzieningen worden uit belastingen betaald en zijn bedoeld voor mensen die geen of onvoldoende inkomen hebben.
Wat zijn sociale premies?
Premies die werknemers, werkgevers of burgers betalen om sociale verzekeringen te financieren. Volksverzekeringspremies zitten in het box 1-tarief, werknemerspremies betaalt de werkgever.
Welke sociale voorzieningen zijn er in Nederland?
Voorbeelden zijn de bijstand, toeslagen zoals de zorgtoeslag en huurtoeslag, en kinderopvangtoeslag.