Soorten werkloosheid
Wat is werkloosheid?
Het CBS volgt de internationale definitie: werkloos zijn mensen van 15 tot 75 jaar die geen betaald werk hebben, recent naar werk hebben gezocht en op korte termijn beschikbaar zijn. Niet iedere werkloze heeft een uitkering en niet iedere uitkeringsgerechtigde telt als werkloos.
Welke soorten werkloosheid zijn er?
| Soort | Oorzaak | Verdwijnt vanzelf? |
|---|---|---|
| Conjuncturele werkloosheid | Economische laagconjunctuur, minder vraag naar arbeid | Ja, bij herstel |
| Structurele werkloosheid | Vraag en aanbod passen niet bij elkaar, bijvoorbeeld door scholing of regio | Nee, vraagt aanpassing |
| Frictiewerkloosheid | Tijd die het kost om van baan te wisselen of een baan te vinden | Wel, maar ontstaat steeds opnieuw |
| Seizoenswerkloosheid | Werk dat in bepaalde seizoenen wegvalt, zoals bouw, horeca en land- en tuinbouw | Ja, per seizoen |
Natuurlijke werkloosheid
Natuurlijke werkloosheid is het niveau dat bij een evenwichtige economie overblijft. Het bestaat vooral uit frictie- en structurele werkloosheid. Een economie zonder enige werkloosheid bestaat in de praktijk niet.
Wat zijn de actuele cijfers van soorten werkloosheid?
In het tweede kwartaal van 2026 waren er volgens het CBS 396 duizend werklozen, 3,9 procent van de beroepsbevolking. Dat was 17 duizend minder dan het kwartaal ervoor. Van die werklozen was 331 duizend (83 procent) korter dan een jaar werkloos.
Waar let je op bij soorten werkloosheid?
De soorten overlappen. Eén persoon kan door meerdere oorzaken werkloos zijn, en de indeling is een denkkader. De hoogte van de uitkering en de duur van de werkloosheidsuitkering hangen af van de regels van het UWV. Dit zijn andere begrippen dan werkloosheid zelf.
Cijfers en bronnen van soorten werkloosheid
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Werkloze beroepsbevolking Nederland, aantal en percentage (seizoengecorrigeerd) | 396 duizend werklozen, 3,9% van de beroepsbevolking | Q2 2026 | CBS, Werkloosheid gedaald in tweede kwartaal 2026 (HTML) |
| Definitie werkloze volgens CBS | 15- tot 75-jarigen in Nederland zonder betaald werk, die recent hebben gezocht en op korte termijn beschikbaar zijn | geldend, bron geraadpleegd oktober 2026 | CBS, Dashboard arbeidsmarkt: werklozen (HTML) |
| Kortdurend werklozen (korter dan een jaar) | 331 duizend, 83% van het totaal; 17 duizend werklozen minder dan in Q1 2026 | Q2 2026 | CBS, Dashboard arbeidsmarkt: werklozen (HTML) |
Veelgestelde vragen over soorten werkloosheid
Wat zijn de vier soorten werkloosheid?
Conjuncturele, structurele, frictie- en seizoenswerkloosheid. Soms wordt natuurlijke werkloosheid als apart begrip genoemd.
Wat is het verschil tussen conjuncturele en structurele werkloosheid?
Conjuncturele werkloosheid komt door een laagconjunctuur en loopt terug bij herstel. Structurele werkloosheid blijft bestaan door een mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.
Wat is natuurlijke werkloosheid?
Het niveau van werkloosheid dat overblijft bij een evenwichtige conjunctuur, vooral frictie- en structurele werkloosheid.
Wat is het verschil tussen werkloos en werkeloos?
Werkloos is de gangbare spelling. Werkeloos is een oudere of regionale variant met dezelfde betekenis.
Wat is de huidige werkloosheid in Nederland?
In het tweede kwartaal van 2026 was 3,9 procent van de beroepsbevolking werkloos, ongeveer 396 duizend mensen (seizoengecorrigeerd).