DFTDe Financiële Termenlijst

Transactiekosten

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieTransactiekosten zijn de kosten die verbonden zijn aan het uitvoeren van één transactie, zoals een betaling, een aankoop of een overboeking. Ze worden doorgaans per transactie in rekening gebracht, als vast bedrag, als percentage van het transactiebedrag of als combinatie van beide.

Wat zijn transactiekosten?

Transactiekosten zijn alle kosten die ontstaan doordat een transactie wordt uitgevoerd. Het begrip komt in meerdere gebieden voor: bij betalen, bij beleggen en in de economie in het algemeen. Wie een product koopt, een order plaatst of geld overmaakt, maakt kosten die niet tot de prijs van het product zelf horen.

Hoe werken transactiekosten bij betalen?

Bij een kaartbetaling is de winkelier de partij die de kosten draagt. Die bestaan uit meerdere onderdelen:

  • Interchange: de vergoeding van de bank van de winkelier aan de bank van de kaarthouder.
  • Schemekosten: de vergoeding aan het kaartnetwerk.
  • Acquirermarge: de opslag van de partij die de betalingen voor de winkelier afwikkelt.

De Europese Verordening 2015/751 begrenst de interchange voor consumentenkaarten op 0,2% van het transactiebedrag bij debetkaarten en 0,3% bij creditcards. Lidstaten mogen een lagere limiet instellen voor binnenlandse betalingen. Zakelijke kaarten en betalingen via drie-partijennetwerken vallen buiten die limiet.

Bij online betaalmethoden zoals iDEAL of een betaalplatform als Stripe rekent de aanbieder meestal een vast bedrag of een percentage per transactie. De hoogte verschilt per aanbieder en per contract, dus een algemeen tarief bestaat niet.

Transactiekosten bij beleggen

Wie een aandeel, fonds of obligatie koopt of verkoopt, betaalt vaak kosten per order. Dat kan een vast bedrag zijn, een percentage van het orderbedrag of een combinatie. Daarnaast speelt de spread, het verschil tussen de koop- en verkoopkoers, en bij vreemde valuta ook een wisselkoersopslag.

Rekenvoorbeeld van transactiekosten

Een winkelier ontvangt een debetbetaling van 50 euro. Bij een interchange van 0,2% is dat 0,10 euro (50 x 0,002). Daar komen schemekosten en de marge van de acquirer bij, waardoor de totale kosten per betaling hoger uitvallen dan de interchange alleen.

Transactiekosten in de economie

In de economie verwijst het begrip naar alle kosten van het sluiten van een ruil, zoals zoekkosten, onderhandelingskosten en controlekosten. Hoe lager die kosten, hoe makkelijker markten functioneren.

Waar let je op bij transactiekosten?

Transactiekosten zijn iets anders dan abonnementskosten of vaste rekeningkosten: die betaal je ongeacht het aantal transacties. Bij een vergelijking is het zinvol om beide samen te bekijken, omdat een laag tarief per transactie bij een groot aantal transacties alsnog optelt.

Cijfers en bronnen van transactiekosten

CijferWaardePeriodeBron
Maximale interchange voor consumentenkaarten in de EU (Verordening 2015/751)0,2% van het transactiebedrag voor consumentendebetkaarten; 0,3% voor consumentencreditcards; lidstaten mogen lagere limieten voor binnenlandse betalingen instellenVan toepassing sinds 9 december 2015Osborne Clarke, samenvatting Verordening (EU) 2015/751 (secundaire bron; credit-limiet bevestigd in wettekst art. 4 via legislation.gov.uk) (HTML)

Cijfers opgehaald bij de genoemde bronnen op 6 oktober 2026.

Veelgestelde vragen over transactiekosten

Wat is de betekenis van transactiekosten?

Transactiekosten zijn de kosten die je betaalt of ontvangt voor het uitvoeren van één transactie, zoals een kaartbetaling of een aankoop van een belegging.

Wat is interchange?

Interchange is de vergoeding die de bank van de winkelier aan de bank van de kaarthouder betaalt bij een kaartbetaling. Voor consumentenkaarten is die in de EU begrensd op 0,2% (debet) en 0,3% (credit).

Wat zijn voorbeelden van transactiekosten?

Voorbeelden zijn de kosten van een pinbetaling voor een winkelier, de kosten van een online betaalmethode, kosten per order bij beleggen en wisselkoerskosten bij een betaling in vreemde valuta.

Wat kost een transactie?

Dat hangt af van het type transactie en de aanbieder. De kosten bestaan uit een vast bedrag per transactie, een percentage van het bedrag of een combinatie.