Verzonken kosten

Wat zijn verzonken kosten?

Verzonken kosten zijn uitgaven die al gedaan zijn en die je niet meer terugkrijgt, bijvoorbeeld door verkoop, annulering of hergebruik. Het zijn vergane kosten: ze bestaan los van wat je vanaf nu kiest. In de bedrijfseconomie geldt daarom de regel dat alleen toekomstige, te beïnvloeden kosten en opbrengsten meetellen bij een beslissing.

Voorbeelden van verzonken kosten

• Een bedrijf heeft 200.000 euro besteed aan het ontwikkelen van software die niet bruikbaar blijkt.
• Een restaurant betaalde 15.000 euro voor een maatwerkinrichting die bij vertrek geen restwaarde heeft.
• Je kocht een niet-restitueerbaar concertkaartje van 80 euro en wilt niet meer gaan.

Verschil met vaste en variabele kosten

Vaste kosten (constante kosten) blijven gelijk als de productie verandert, variabele kosten groeien mee met de productie. Verzonken zijn kosten pas als ze onomkeerbaar zijn. Een vaste kost kan dus verzonken zijn, maar hoeft dat niet. Een huurcontract dat je kunt opzeggen is niet verzonken, een eenmalige vergunning die niet overdraagbaar is wel. Onder maatschappelijke kosten vallen effecten voor de samenleving, zoals milieuschade, die een bedrijf zelf niet draagt.

Rekenvoorbeeld van verzonken kosten

Stel dat een project 500.000 euro heeft gekost. Voor afronding is nog 100.000 euro nodig, en de verwachte opbrengst is 70.000 euro. De 500.000 euro is verzonken en doet er niet toe. Beslissend is de rest: 70.000 min 100.000 is een verlies van 30.000 euro. Doorgaan is dus niet verstandig, ook al voelt stoppen als het “weggooien” van 500.000 euro.

Waarom zijn verzonken kosten een valkuil?

Mensen houden vaak vast aan een mislukkend project of een verliesgevende belegging omdat er al zoveel in is gestoken. Dat heet de sunk cost fallacy. Bij beleggen speelt dit bij het vasthouden van een aandeel tot de koers weer op de aankoopprijs staat: die aankoopprijs is verzonken, alleen het verwachte rendement vanaf nu telt.