DFTDe Financiële Termenlijst

Voorziening

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieEen voorziening is een post op de balans voor een verplichting of verlies dat waarschijnlijk is, maar waarvan het bedrag of het tijdstip nog onzeker is. De voorziening wordt ten laste van de winst gevormd en telt als vreemd vermogen, niet als eigen vermogen.

Wat is een voorziening?

Een voorziening is een post aan de creditzijde van de balans. Het bedrijf verwacht dat er kosten of verliezen komen die hun oorsprong in het verleden hebben, zoals een rechtszaak, garantieclaims of groot onderhoud. Het bedrag is niet exact bekend, dus wordt een schatting opgenomen. Het gaat om een verplichting die waarschijnlijk is: een mogelijke maar onwaarschijnlijke verplichting hoort niet in een voorziening.

Voorziening of reserve

VoorzieningReserve
Soort vermogenvreemd vermogeneigen vermogen
Oorzaakverwachte verplichting of verliesingehouden winst
Winstwordt ten laste van de winst gebrachtwordt uit de winst gevormd
Doelspecifiek, bijvoorbeeld garantiebreed, bijvoorbeeld buffer

Het woord reservering wordt in de omgangstaal vaak voor beide gebruikt, maar boekhoudkundig is het onderscheid belangrijk.

Hoe boek je een voorziening?

Stel dat een bedrijf verwacht 10.000 euro aan garantiekosten te maken op producten die dit jaar zijn verkocht (voorbeeld).

  1. Bij het vormen: debet dotatie garantievoorziening 10.000 euro (kosten in de winst-en-verliesrekening), credit voorziening garantie 10.000 euro (balans).
  2. Bij een daadwerkelijke uitgave van 4.000 euro: debet voorziening garantie 4.000 euro, credit bank 4.000 euro. De kosten zijn dan al eerder genomen.
  3. Blijkt de voorziening te hoog, dan valt het overschot vrij ten gunste van het resultaat.

Voorziening in de jaarrekening

De voorzieningen staan op de balans tussen eigen vermogen en schulden, met een toelichting in de jaarrekening over aard, mutaties en verwachte looptijd. Een voorziening voor oninbare debiteuren wordt meestal als aftrekpost op de vorderingen getoond.

Waar let je op bij voorziening?

Het woord voorziening heeft ook een andere betekenis: een sociale voorziening, zoals bijstand, is een overheidsregeling en geen boekhoudkundige voorziening.

Veelgestelde vragen over voorziening

Wat wordt bedoeld met een voorziening?

Een voorziening is een bedrag dat een bedrijf op de balans opneemt voor een verplichting of risico dat waarschijnlijk optreedt, maar waarvan de omvang of timing onzeker is.

Is een voorziening vreemd vermogen?

Ja. Een voorziening telt als vreemd vermogen, omdat het gaat om een verplichting aan derden. Het is geen onderdeel van het eigen vermogen.

Wat is het verschil tussen reserves en voorzieningen?

Reserves zijn onderdeel van het eigen vermogen en ontstaan uit ingehouden winst. Voorzieningen zijn vreemd vermogen en dekken een specifieke verwachte verplichting.

Wat zijn voorbeelden van een voorziening?

Een garantievoorziening, een voorziening voor reorganisatiekosten, een voorziening voor groot onderhoud, een pensioenvoorziening en een voorziening voor oninbare debiteuren.