DFTDe Financiële Termenlijst

Belasting ontwijken

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieBelasting ontwijken is het binnen de wet gebruikmaken van aftrekposten, vrijstellingen en regelingen om minder belasting te betalen. Het verschilt van belasting ontduiken, waarbij iemand opzettelijk inkomen of vermogen verzwijgt of onjuiste gegevens opgeeft. Ontduiking is strafbaar, ontwijking binnen de wet niet.

Wat betekent belasting ontwijken?

Belasting ontwijken, ook belastingontwijking of belasting omzeilen genoemd, betekent dat je binnen de wet je belastingdruk verlaagt. Je gebruikt regelingen die de wetgever zelf heeft gemaakt, zoals aftrekposten, heffingskortingen en vrijstellingen. Je geeft alles op bij de Belastingdienst.

Het woord ontwijken heeft ook een maatschappelijke lading: iets kan legaal zijn en toch als onwenselijk gelden, bijvoorbeeld bij constructies via het buitenland. Juridisch gaat het om de vraag of een structuur echt is of alleen op papier bestaat.

Wat is het verschil tussen belasting ontwijken en ontduiken?

OntwijkenOntduiken
Wat doe je?Gebruik van regelingenVerzwijgen of onjuist opgeven
AangifteVolledig en juistOnvolledig of onjuist
StrafbaarNeeJa, bij opzet
VoorbeeldSchenking binnen de vrijstellingNiet aangegeven vermogen in het buitenland

Opzettelijk een onjuiste of onvolledige aangifte doen valt onder de Algemene wet inzake rijksbelastingen. Zonder opzet kan een fout meestal worden gecorrigeerd, eventueel met een boete of belastingrente. De grens loopt dus niet langs de vraag of je minder belasting betaalt, maar langs de vraag of je alles juist hebt opgegeven en de regels gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn.

Voorbeelden van legaal belasting ontwijken

  • Box 3: in 2026 is het heffingsvrij vermogen 59.357 euro per persoon, en 118.714 euro met een fiscaal partner (Belastingdienst). Het tarief in box 3 is 36 procent over het forfaitaire rendement.
  • Schenken: ouders mogen in 2026 jaarlijks 6.908 euro belastingvrij aan een kind schenken (Belastingdienst).
  • Erfbelasting: een kind heeft in 2026 een vrijstelling van 26.230 euro, een partner van 828.035 euro (Belastingdienst).
  • Aftrekposten in box 1, zoals hypotheekrente, en heffingskortingen.

Rekenvoorbeeld van belasting ontwijken via schenken

Stel dat twee ouders hun kind elk 6.908 euro schenken en dat voor beiden de voorwaarden van de Belastingdienst gelden. Dan is de schenking van elke ouder vrijgesteld en blijft 13.816 euro in dat jaar belastingvrij. Dit is een rekenvoorbeeld, geen advies voor een persoonlijke situatie.

Let op bij belasting ontwijken

Regels veranderen jaarlijks en bedragen worden geïndexeerd. Misbruik van regels, bijvoorbeeld door schijnconstructies, kan door de fiscus worden bestreden. Dit is geen belastingadvies.

Cijfers en bronnen van belasting ontwijken

CijferWaardePeriodeBron
Heffingsvrij vermogen box 3 per persoon59.357 euro (118.714 euro met fiscaal partner)2026Belastingdienst, Heffingsvrij vermogen (HTML)
Jaarlijkse belastingvrije schenking van ouders aan een kind6.908 euro2026Belastingdienst, Hoeveel mag ik mijn kind belastingvrij schenken (HTML)
Vrijstelling erfbelasting kind en partner26.230 euro per kind, 828.035 euro partner2026Belastingdienst, Vrijstelling erfbelasting (HTML)

Cijfers opgehaald bij de genoemde bronnen op 6 oktober 2026.

Veelgestelde vragen over belasting ontwijken

Is belasting ontwijken strafbaar?

Nee, ontwijken binnen de wet is niet strafbaar. Opzettelijk onjuiste aangifte of verzwijgen van inkomen of vermogen is belastingontduiking en wel strafbaar.

Wat is het verschil tussen belasting ontwijken en ontduiken?

Bij ontwijken gebruik je regels zoals ze bedoeld zijn en geef je alles op. Bij ontduiken verzwijg je gegevens of geef je onjuiste informatie, en dat is fraude.

Hoe kun je legaal minder belasting betalen?

Door gebruik te maken van aftrekposten, heffingskortingen en vrijstellingen, bijvoorbeeld de jaarlijkse schenkingsvrijstelling of het heffingsvrij vermogen in box 3.

Hoe kun je erfbelasting beperken?

Binnen de wet kan door tijdig te schenken binnen de vrijstellingen of door bij testament de vrijstellingen goed te benutten. Een notaris of fiscalist kan dat per situatie beoordelen.