Besteedbaar inkomen
Wat is besteedbaar inkomen?
Besteedbaar inkomen is het deel van je inkomen dat je werkelijk kunt gebruiken. Het begint bij het bruto-inkomen en gaat dan door een aantal aftrekposten heen. Het CBS omschrijft het als het bruto-inkomen verminderd met betaalde inkomensoverdrachten, premies voor inkomensverzekeringen, premies voor ziektekostenverzekeringen en belastingen op inkomen en vermogen. Het is de standaard maatstaf voor de koopkracht van huishoudens.
Hoe bereken je besteedbaar inkomen?
Formule: besteedbaar inkomen = bruto-inkomen min belastingen en premies min betaalde overdrachten.
Rekenvoorbeeld (fictief): een huishouden heeft 70.000 euro bruto-inkomen. Aan inkomstenbelasting en premies gaat 20.000 euro af, aan zorgpremie 3.000 euro en aan betaalde alimentatie 2.000 euro. Het besteedbaar inkomen is dan 70.000 min 25.000, dus 45.000 euro per jaar.
Wat is het gemiddeld besteedbaar inkomen in Nederland?
Volgens voorlopige CBS-cijfers was het gemiddeld besteedbaar inkomen van particuliere huishoudens in 2024 60.200 euro. De mediaan, het midden van de verdeling, was 47.600 euro. Het gemiddelde ligt hoger omdat hoge inkomens het gemiddelde optrekken. Definitieve cijfers over 2024 worden in de herfst van 2026 verwacht. Over 2025 meldt het CBS dat het reële beschikbaar inkomen van huishoudens 2,7 procent hoger was dan in 2024.
Wat is het verschil tussen besteedbaar, vrij besteedbaar en consumptief besteedbaar inkomen?
| Term | Betekenis |
|---|---|
| Besteedbaar inkomen | Bruto-inkomen na belastingen, premies en overdrachten |
| Vrij besteedbaar inkomen | Besteedbaar inkomen na aftrek van vaste lasten |
| Consumptief besteedbaar | Het deel dat naar consumptie gaat, in statistische zin |
Het vrij besteedbaar inkomen is geen vaste definitie, dus de uitkomst hangt af van welke lasten je meetelt. Zie ook soorten inkomen en modaal inkomen.
Wat is de 50-30-20-regel voor je besteedbaar inkomen?
Het is een eenvoudige budgetvuistregel: 50 procent van het netto inkomen naar vaste lasten, 30 procent naar wensen en 20 procent naar sparen of aflossen. De regel is een richtlijn en geen norm. Het Nibud hanteert eigen referentiebudgetten die per huishouden verschillen.
Cijfers en bronnen van besteedbaar inkomen
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Gemiddeld besteedbaar inkomen per particulier huishouden | 60.200 euro (voorlopig) | 2024 | CBS, Inkomen van huishoudens (tabel 83932NED) (HTML) |
| Mediaan besteedbaar inkomen per particulier huishouden | 47.600 euro (voorlopig) | 2024 | CBS, Inkomen van huishoudens (tabel 83932NED en 86161NED, beide opgehaald) (HTML) |
| Reëel beschikbaar inkomen huishoudens ten opzichte van 2024 | +2,7% | 2025 | CBS, Beschikbaar inkomen huishoudens 2,7 procent hoger in 2025 (HTML) |
| CBS-definitie: bruto-inkomen verminderd met betaalde inkomensoverdrachten, premies inkomensverzekeringen, premies ziektekostenverzekeringen en belastingen op inkomen en vermogen | definitie | actueel | CBS, Begrippen: besteedbaar inkomen (HTML) |
Veelgestelde vragen over besteedbaar inkomen
Wat is het gemiddeld besteedbaar inkomen in Nederland?
Volgens voorlopige CBS-cijfers was het gemiddeld besteedbaar inkomen in 2024 60.200 euro per huishouden, met een mediaan van 47.600 euro.
Hoe bereken je besteedbaar inkomen?
Neem het bruto-inkomen en trek daar de inkomstenbelasting, premies voor sociale verzekeringen en zorgverzekering en betaalde inkomensoverdrachten van af.
Wat is vrij besteedbaar inkomen?
Vrij besteedbaar inkomen is wat overblijft nadat je ook de vaste lasten, zoals huur of hypotheek, energie en verzekeringen, hebt betaald. Het is geen CBS-term, maar een begrip uit de huishoudpraktijk.
Wat is netto besteedbaar inkomen?
Dit is een andere naam voor besteedbaar inkomen: het inkomen na aftrek van belastingen en verplichte premies.
Wat is de 50-30-20-regel?
Het is een vuistregel waarbij je het netto inkomen verdeelt in 50 procent vaste lasten, 30 procent persoonlijke uitgaven en 20 procent sparen of aflossen. Het is een richtlijn en geen wettelijke norm.