Capex (kapitaaluitgaven)
Wat is capex?
Capex staat voor capital expenditure, in het Nederlands kapitaaluitgaven of investeringsuitgaven. Het gaat om geld dat een bedrijf besteedt om bedrijfsmiddelen aan te schaffen, te verbeteren of te vervangen. Het verschil met gewone kosten is de levensduur: een uitgave die langer dan een jaar waarde oplevert, wordt geactiveerd op de balans.
Wat valt er onder capex?
- Machines, installaties en productielijnen
- Gebouwen en grond
- Voertuigen en gereedschap
- Computers, servers en geactiveerde software
- Grote verbouwingen die de waarde of levensduur van een bezit verhogen
Onderhoud dat een bezit alleen in stand houdt, zoals een reparatie, is meestal geen capex maar opex.
Hoe bereken je de capex?
Een veelgebruikte benadering voor de capex over een jaar is:
Capex = vaste activa aan het eind van het jaar - vaste activa aan het begin van het jaar + afschrijving over het jaar
Het alternatief is om de aankopen van bedrijfsmiddelen rechtstreeks uit het kasstroomoverzicht te halen, onder de kasstroom uit investeringsactiviteiten.
Rekenvoorbeeld van capex
Stel dat een bedrijf begin het jaar 400.000 euro aan vaste activa op de balans heeft en eind het jaar 430.000 euro. De afschrijving over dat jaar was 60.000 euro.
Capex = 430.000 - 400.000 + 60.000 = 90.000 euro.
Het bedrijf heeft dus voor 90.000 euro aan nieuwe bedrijfsmiddelen aangeschaft. Bij een afschrijving over bijvoorbeeld vijf jaar komt een deel van elke aankoop pas geleidelijk als kosten in de winst-en-verliesrekening.
Capex en opex naast elkaar
| Capex | Opex | |
|---|---|---|
| Soort uitgave | Investering in bezittingen | Lopende kosten |
| Voorbeeld | Machine, pand, voertuig | Huur, loon, energie |
| Verwerking | Op de balans, daarna afschrijving | Direct als kosten in het resultaat |
| Effect op EBITDA | Geen direct effect, afschrijving valt erbuiten | Verlaagt EBITDA |
Waar let je op bij capex?
- De grens tussen capex en opex hangt af van verslaggevingsregels en van keuzes van het bedrijf.
- Hoge capex wijst vaak op groei of vervanging, maar zegt op zichzelf niets over rendement.
- Bij cloudabonnementen verschuiven kosten van capex (eigen servers) naar opex (abonnement).
- Capex wordt in de praktijk vaak naast de kasstroom uit bedrijfsactiviteiten bekeken, om te zien hoeveel geld overblijft na investeringen. Meer over investeren in het algemeen staat bij investeren.
Veelgestelde vragen over capex
Wat is capex in simpele woorden?
Capex is geld dat een bedrijf uitgeeft aan bezittingen die langer dan een jaar meegaan, zoals een machine of een pand.
Wat is de vertaling van capex in het Nederlands?
Capex wordt vertaald als kapitaaluitgaven of investeringsuitgaven. In de praktijk gebruiken veel bedrijven ook gewoon de Engelse afkorting.
Wat is het verschil tussen capex en opex?
Capex is een investering in bezittingen die over meerdere jaren wordt afgeschreven. Opex zijn lopende kosten, zoals huur en salarissen, die direct in het resultaat komen.
Hoe bereken ik de capex?
Een veelgebruikte benadering is: vaste activa aan het eind van het jaar min vaste activa aan het begin, plus de afschrijving over dat jaar.
Wat valt er onder capex?
Machines, gebouwen, grond, voertuigen, installaties en vaak ook software of ontwikkelkosten die als bezit worden geactiveerd.