Convergentie

Wat betekent convergeren en wat is convergentie?

Convergeren betekent naar elkaar toe bewegen, convergentie is het proces of de uitkomst daarvan. Een convergerende ontwikkeling is dus een ontwikkeling waarbij verschillen kleiner worden. Het woord komt van het Latijnse woord voor naar elkaar toe neigen. Convergentie is een proces waarbij dingen die eerst van elkaar verschilden, steeds meer op elkaar gaan lijken. Divergentie is het omgekeerde: verschillen worden groter.

Convergentie in de economie

In de economie komt het begrip op meerdere manieren voor:

• Economische convergentie: arme landen groeien sneller dan rijke landen, waardoor het verschil in inkomen per hoofd kleiner wordt. In de economische theorie heet dit ook inhaalgroei. Of dit in de praktijk gebeurt, verschilt per land en periode.
• Convergentie van rente en inflatie: landen die samen een munt willen gebruiken, moeten economisch naar elkaar toe bewegen. Zo stelde het Verdrag van Maastricht eisen aan onder andere inflatie en overheidsfinanciën, de zogenoemde convergentiecriteria. Zie inflatie en rente.
• Prijsconvergentie: op een open markt neigen prijzen van dezelfde producten naar elkaar toe, omdat kopers naar de goedkoopste aanbieder gaan.
• Convergentie op de beurs: de prijs van een termijncontract nadert aan het einde van de looptijd de prijs van het onderliggende product.

Voorbeeld van convergentie

Stel dat het inkomen per hoofd in land A twee keer zo hoog is als in land B. Als land B jaarlijks harder groeit dan land A, wordt de verhouding kleiner, bijvoorbeeld van 2 naar 1,8. Dan is er sprake van convergentie. Wordt de verhouding groter, dan is er divergentie.

Andere betekenissen van convergentie

Buiten de economie heeft het woord andere betekenissen. In de wiskunde convergeert een rij als die naar een vaste waarde toe loopt. In de psychologie staat convergerend denken tegenover divergerend denken. En in de media verwijst convergentie naar het samengaan van technologieën, zoals telefoon, internet en televisie.

Waar let je op bij convergentie?

Convergentie is geen vanzelfsprekend gevolg van groei of handel. Verschillen tussen landen kunnen blijven bestaan door verschillen in instituties, onderwijs en beleid. Voor ongelijkheid binnen een land, zie ook de gini-coëfficiënt.