DFTDe Financiële Termenlijst

Draagkracht

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieDraagkracht is het vermogen van een persoon of huishouden om lasten te dragen. Financieel gaat het om de ruimte die inkomen en vermogen bieden om kosten en schulden te betalen. In de zorg en psychologie bedoelt men met draagkracht het vermogen om met belasting en stress om te gaan.

Wat is draagkracht?

Draagkracht is het vermogen om een last te dragen. Het woord wordt in twee betekenissen gebruikt: een financiële en een persoonlijke. Financieel gaat het om wat een huishouden of bedrijf kan betalen. In de zorg en psychologie gaat het om wat iemand aankan, zoals mantelzorg of stress.

Financiële draagkracht

Financiële draagkracht hangt af van de verhouding tussen wat er binnenkomt en wat er uit moet. Denk aan:

  • Inkomen, zoals salaris of uitkering
  • Vermogen, zoals spaargeld
  • Vaste lasten, zoals huur of hypotheek, verzekeringen en schulden
  • Aantal personen dat van het inkomen moet leven

Bij een hypotheek of lening kijkt een geldverstrekker naar de draagkracht om te bepalen wat verantwoord is te lenen. De koopkracht zegt iets anders: wat je met je inkomen kunt kopen.

Draagkracht en belasting

In het belastingstelsel betekent het draagkrachtbeginsel dat wie meer kan dragen, meer bijdraagt. Daarom is het tarief in box 1 opgebouwd uit schijven met een oplopend percentage over hoger inkomen. De gedachte is dat een extra euro voor een hoog inkomen minder zwaar weegt dan voor een laag inkomen.

Verschil tussen draagkracht en draaglast

Draaglast is de belasting die iemand te dragen krijgt: kosten, werk, zorgtaken of problemen. Draagkracht is wat iemand aankan. Zolang de draagkracht groter is dan de draaglast, is er evenwicht. Als de draaglast groter wordt dan de draagkracht, ontstaat overbelasting. Financieel gezien betekent dat betalingsproblemen of schulden.

Rekenvoorbeeld van financiële draagkracht

Stel dat een huishouden 3.000 euro netto per maand ontvangt en 2.400 euro aan vaste lasten heeft. De ruimte is 3.000 minus 2.400 is 600 euro per maand. Komt er een nieuwe vaste last van 700 euro bij, dan is de draaglast groter dan de draagkracht en ontstaat een tekort van 100 euro per maand.

Let op bij draagkracht

Draagkracht is geen vast getal. Het verandert met inkomen, gezinssamenstelling en prijzen, en wordt per instantie (belasting, hypotheek, schuldhulp, zorg) anders vastgesteld.

Veelgestelde vragen over draagkracht

Wat wordt er bedoeld met draagkracht?

Het vermogen om lasten te dragen: financieel de ruimte om kosten te betalen, in de zorg het vermogen om met belasting om te gaan.

Wat is het verschil tussen draagkracht en draaglast?

Draagkracht is wat iemand aankan, draaglast is wat hij of zij te dragen krijgt. Zijn draaglast en draagkracht in evenwicht, dan gaat het goed.

Wat is een ander woord voor draagkracht?

Synoniemen zijn belastbaarheid, veerkracht en, financieel gezien, betaalvermogen.

Wat betekent draagkracht in de zorg?

Het is het geheel aan fysieke, psychische en sociale mogelijkheden waarmee iemand een zorgsituatie of belasting aankan.

Hoe vergroot je je draagkracht?

Financieel door inkomen te verhogen of vaste lasten en schulden te verlagen. Persoonlijk door steun, rust en het verminderen van de belasting.