Ex post en ex ante
Wat betekenen ex ante en ex post?
Ex ante en ex post zijn Latijnse termen. Ex ante betekent ‘van tevoren’ en ex post ‘achteraf’. In de economie gebruik je ex ante voor verwachtingen, plannen en voorspellingen, en ex post voor de gerealiseerde uitkomst.
| Begrip | Moment | Gebaseerd op | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| Ex ante | Vooraf | Verwachting, raming | Verwacht rendement van een belegging |
| Ex durante | Tijdens | Tussentijdse meting | Voortgangscontrole van een project |
| Ex post | Achteraf | Werkelijke uitkomst | Behaald rendement |
Rekenvoorbeeld van ex ante en ex post
Stel dat je een belegging doet met een ex ante verwacht rendement van 6 procent. Aan het eind van het jaar blijkt het rendement 2 procent te zijn. Het ex post rendement is dan 2 procent en het verschil met de verwachting is 4 procentpunt.
Hoe gebruik je ex ante en ex post in de economie?
In de macro-economie zijn sparen en investeren ex ante niet altijd gelijk: bedrijven en huishoudens plannen vooraf een bedrag. Ex post zijn ze in de nationale rekeningen wel gelijk, omdat de uitkomst achteraf boekhoudkundig sluit. Ook bij risico wordt het onderscheid gemaakt: ex ante risico is de verwachte spreiding, ex post risico is de gemeten spreiding.
Wat is een ex post evaluatie?
Overheden en organisaties evalueren beleid ex ante, ex durante en ex post. Een ex ante evaluatie schat vooraf kosten en effecten in. Een ex durante evaluatie meet tijdens de uitvoering en maakt bijsturing mogelijk. Een ex post evaluatie kijkt na afloop of de doelen zijn gehaald en wat er is geleerd.
Wat is het verschil tussen ex ante en ex post in de praktijk?
Ex ante informatie is onzeker, ex post informatie is zeker maar komt te laat om de beslissing nog te veranderen. Daarom worden ex post resultaten gebruikt om toekomstige ex ante verwachtingen te verbeteren. Dit is vooral een vakterm uit economie en beleid, zoals ook in inflatie: de verwachte inflatie is ex ante, de gerealiseerde inflatie ex post.
Veelgestelde vragen over ex post en ex ante
Wat is het verschil tussen ex ante en ex post?
Ex ante is een inschatting of verwachting vooraf, ex post is de beoordeling achteraf op basis van de werkelijke uitkomst.
Wat betekent ex ante?
Ex ante komt uit het Latijn en betekent 'van tevoren'. Het gaat om wat je verwacht of plant voordat iets plaatsvindt.
Wat is een ex post evaluatie?
Een beoordeling achteraf van beleid, een project of een investering, om te zien of de doelen zijn gehaald en wat het werkelijk heeft gekost en opgeleverd.
Wat is ex durante evaluatie?
Een evaluatie tijdens de uitvoering. Zo kun je tussentijds bijsturen, in plaats van pas achteraf te concluderen.
Wat is een ex ante?
Een ex ante is een beoordeling, berekening of verwachting die vooraf is gemaakt, bijvoorbeeld een raming van kosten en baten van een plan.