DFTDe Financiële Termenlijst

Geldfuncties

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieGeldfuncties zijn de taken die geld in een economie vervult. Geld is een ruilmiddel waarmee je goederen en diensten koopt, een rekeneenheid waarin je prijzen uitdrukt en een spaarmiddel waarmee je koopkracht bewaart voor later. Soms telt een vierde functie mee: geld als uitgestelde betaling.

Wat zijn de geldfuncties?

Geld bestaat omdat het drie problemen oplost. Zonder geld moet je ruilen met goederen, wat alleen werkt als jij en de ander precies het product van elkaar willen. Geld lost dat op via de drie geldfuncties. Op de pagina functies van geld staat dezelfde indeling uitgebreider.

De 3 geldfuncties uitgelegd

GeldfunctieWat betekent hetVoorbeeld
RuilmiddelJe betaalt ermee voor goederen en dienstenJe betaalt brood met een pinpas
RekeneenheidAlle prijzen zijn in dezelfde eenheid uitgedruktPrijzen in euro, zodat je ze vergelijkt
SpaarmiddelJe bewaart koopkracht voor laterJe zet geld op een spaarrekening

Soms wordt een vierde functie genoemd: geld als maatstaf voor uitgestelde betalingen, zoals een lening die je later terugbetaalt.

Welke kenmerken heeft een geschikt ruilmiddel als geldfunctie?

Een goed ruilmiddel is algemeen aanvaard, deelbaar in kleine eenheden, duurzaam, makkelijk te vervoeren, schaars en moeilijk na te maken. Schelpen, goud en munten zijn historische voorbeelden. Is geld niet schaars genoeg, dan verliest het waarde door inflatie en kan de functie als spaarmiddel verdwijnen.

Welke vormen van geld zijn er?

  • Chartaal geld: munten en bankbiljetten.
  • Giraal geld: tegoeden op een betaalrekening, zie giraal geld.
  • Elektronisch geld: bijvoorbeeld tegoed op een betaalkaart of in een app.

Wat gebeurt er met je geld op de bank bij oorlog?

Je tegoed blijft een vordering op je bank. De depositogarantie beschermt bij een faillissement van de bank, niet specifiek bij oorlog. Bij oorlog of crises kunnen betaalsystemen verstoord raken en kan de koopkracht van geld dalen door hoge inflatie.

Waar let je op bij geldfuncties?

Een functie kan wegvallen zonder dat de andere verdwijnt. Bij hoge inflatie blijft geld een ruilmiddel, maar is het een slecht spaarmiddel. Een bekend voorbeeld is hyperinflatie, waarbij mensen overstappen op een andere valuta of op ruil.

Veelgestelde vragen over geldfuncties

Wat zijn de drie functies van geld?

Geld is een ruilmiddel, een rekeneenheid en een spaarmiddel (ook wel bewaarmiddel of oppotmiddel genoemd).

Wat betekent ruilmiddel?

Een ruilmiddel is iets wat iedereen accepteert als betaling voor goederen en diensten, zodat je niet hoeft te ruilen met producten.

Wat zijn de kenmerken van een geschikt ruilmiddel?

Een geschikt ruilmiddel is algemeen aanvaard, deelbaar, duurzaam, makkelijk te vervoeren, schaars en moeilijk na te maken.

Wat zijn de verschillende vormen van geld?

Chartaal geld (munten en bankbiljetten), giraal geld (tegoed op bankrekeningen) en elektronisch geld. Cryptovaluta vervullen de functies maar zijn omstreden.