Grijze druk
Wat is grijze druk?
Grijze druk meet de leeftijdsopbouw van een bevolking. Het CBS definieert de grijze druk als de verhouding tussen het aantal 65-plussers en het aantal 20- tot 65-jarigen. Mensen van 20 tot 65 worden gezien als de bevolking in de werkzame leeftijd. De naam verwijst naar het grijze haar van ouderen. De maatstaf zegt hoeveel ouderen er per honderd mensen in de werkzame leeftijd zijn.
Formule van de grijze druk
Grijze druk = aantal 65-plussers / aantal 20- tot 65-jarigen x 100%
Rekenvoorbeeld van grijze druk
Stel dat een land 3,5 miljoen 65-plussers heeft en 10 miljoen mensen van 20 tot 65 jaar. De grijze druk is dan 3,5 / 10 x 100% = 35%. Per 100 mensen in de werkzame leeftijd zijn er dus 35 ouderen. Dit is een rekenvoorbeeld, geen feitelijk cijfer.
Wat is de grijze druk in Nederland?
Volgens het CBS was de grijze druk in Nederland in 2025 gelijk aan 35,5 procent. Dat is ongeveer drie mensen in de werkzame leeftijd per 65-plusser. Het CBS ziet de grijze druk stijgen en verwacht dat de gemiddelde leeftijd verder toeneemt. Een belangrijke oorzaak is de babyboom uit de jaren na de oorlog: die generatie bereikt nu de pensioenleeftijd. Daarnaast leven mensen langer.
Wat is de groene druk en de demografische druk?
De groene druk is de verhouding tussen het aantal jongeren (tot 20 jaar) en het aantal mensen van 20 tot 65 jaar. De demografische druk (ook totale druk genoemd) is de som van groene en grijze druk. De bekendste aandachtspunten zijn de grijze druk en de totale druk.
Wat zijn de gevolgen van de vergrijzing?
Een hogere grijze druk betekent dat er per werkende meer ouderen zijn. Dat drukt op de financiering van AOW en zorg, en maakt arbeid schaarser. Beleidskeuzes zijn bijvoorbeeld een latere pensioenleeftijd, meer arbeidsparticipatie of hogere premies. Het effect op de economie hangt daarnaast af van productiviteit en migratie.
Waar let je op bij grijze druk?
De leeftijdsgrenzen zijn een vereenvoudiging. Niet iedereen van 20 tot 65 werkt en veel 65-plussers werken nog. Grijze druk is bovendien een cijfer van leeftijdsgroepen en geen maat voor de werkelijke financiële last.
Cijfers en bronnen van grijze druk
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Grijze druk Nederland (65-plussers ten opzichte van 20- tot 65-jarigen) | 35,5 procent | 2025 | CBS, SDG 10.2 Financiële houdbaarheid (Monitor brede welvaart) (HTML) |
| Definitie grijze druk | verhouding tussen het aantal 65-plussers en het aantal 20- tot 65-jarigen | huidig | CBS, SDG 10.2 Financiële houdbaarheid (HTML) |
Veelgestelde vragen over grijze druk
Wat is grijze druk?
Grijze druk is het aantal 65-plussers ten opzichte van het aantal mensen van 20 tot 65 jaar, vaak uitgedrukt in procenten.
Wat is de groene druk?
De groene druk is het aantal jongeren (tot 20 jaar) ten opzichte van het aantal mensen van 20 tot 65 jaar. Samen vormen groene en grijze druk de totale demografische druk.
Wat is de demografische druk?
De demografische druk is de som van de groene en de grijze druk: de verhouding tussen de niet-werkzame leeftijdsgroepen en de werkzame bevolking.
Wat zijn de gevolgen van de vergrijzing?
Een hogere grijze druk betekent meer AOW-uitkeringen en zorgkosten per werkende, en een kleiner aanbod van arbeid. Dat dwingt tot keuzes in pensioenen, arbeidsparticipatie en belastingen.