HDI (Human Development Index)
Wat is de HDI?
De Human Development Index (HDI) wordt gepubliceerd door het United Nations Development Programme (UNDP). Het idee is dat de ontwikkeling van een land niet alleen uit economische groei blijkt, maar ook uit gezondheid en onderwijs. Andere betekenissen van de afkorting zijn er ook, bijvoorbeeld als aanduiding van sommige dieselmotoren, maar in de economie draait alles om de ontwikkelingsindex.
Hoe werkt HDI?
De HDI bestaat uit drie dimensies:
| Dimensie | Indicator |
|---|---|
| Gezond en lang leven | levensverwachting bij geboorte |
| Kennis | verwachte en gemiddelde aantal schooljaren |
| Levensstandaard | bruto nationaal inkomen per hoofd, gecorrigeerd voor koopkracht |
Van elke dimensie wordt een index tussen 0 en 1 berekend. De HDI is het meetkundig gemiddelde van die drie indexen. Voor de inkomensdimensie wordt gerekend in dollars gecorrigeerd voor koopkracht, vergelijkbaar met het idee achter bbp per hoofd.
Wat zijn de cijfers uit het HDI-rapport van 2025?
Het rapport van 2025 gebruikt cijfers over 2023 en rangschikt 193 landen en gebieden.
| Plaats | Land | HDI |
|---|---|---|
| 1 | IJsland | 0,972 |
| 2 | Noorwegen | 0,970 |
| 2 | Zwitserland | 0,970 |
| 8 | Nederland | 0,955 |
| 17 | Verenigde Staten | 0,938 |
| 193 | Zuid-Soedan | 0,388 |
Het gemiddelde van de groep landen met zeer hoge menselijke ontwikkeling is 0,914, voor de wereld is het 0,756.
Waar let je op bij HDI?
De HDI is een samenvatting en laat verschillen binnen een land niet zien. Een hoge score zegt niets over de verdeling van inkomen, die bijvoorbeeld met de Gini-coëfficiënt wordt gemeten. Ook wijzigt het UNDP soms de rekenmethode, waardoor oude en nieuwe publicaties lastig te vergelijken zijn.
Cijfers en bronnen van HDI
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| HDI top 3 landen, Human Development Report 2025 (cijfers over 2023) | IJsland 0,972 (plaats 1), Noorwegen 0,970 en Zwitserland 0,970 (gedeeld plaats 2) | 2023 (rapport 2025) | UNDP, Human Development Report 2025, Statistical Annex Table 1 (PDF) |
| HDI Nederland en Verenigde Staten | Nederland 0,955 (gedeeld plaats 8), Verenigde Staten 0,938 (gedeeld plaats 17) | 2023 (rapport 2025) | UNDP, Human Development Report 2025, Statistical Annex Table 1 (PDF) |
| Laagste HDI in de ranglijst en aantal landen | Zuid-Soedan 0,388 (plaats 193); 193 landen en gebieden gerangschikt | 2023 (rapport 2025) | UNDP, Human Development Report 2025, Statistical Annex Table 1 (PDF) |
| Gemiddelde HDI per groep en wereld | Zeer hoge ontwikkeling 0,914; hoge 0,777; middelmatige 0,656; lage 0,515; wereld 0,756 | 2023 (rapport 2025) | UNDP, Human Development Report 2025, Statistical Annex Table 1 (PDF) |
| Nieuw UNDP-rapport 2026 | Human Development Report 2026 (Towards Peace with Nature) nog niet verschenen op moment van onderzoek; nieuwe HDI-cijfers kunnen volgen, dataset-update verwacht rond 5 november 2026 volgens Our World in Data | oktober 2026 | UNDP Human Development Reports, Our World in Data (HTML), secundaire bron |
Veelgestelde vragen over HDI
Wat is de betekenis van HDI?
HDI is de Human Development Index van het UNDP. De index combineert levensverwachting, onderwijs en inkomen per hoofd tot één score tussen 0 en 1.
Welke landen hebben de hoogste HDI?
In het rapport van 2025 (cijfers over 2023) staat IJsland eerste met 0,972, gevolgd door Noorwegen en Zwitserland met allebei 0,970.
Wat is de HDI-waarde van de Verenigde Staten?
De Verenigde Staten scoren 0,938 en staan daarmee gedeeld op plaats 17 van de 193 landen en gebieden in het rapport van 2025.
Wat is HDI in de aardrijkskunde?
In de aardrijkskunde wordt de HDI gebruikt om landen in te delen naar ontwikkelingsniveau: zeer hoog, hoog, middelmatig of laag.
Wat doet HDI?
De HDI maakt landen onderling vergelijkbaar met een bredere maatstaf dan alleen inkomen, en laat zien hoe ontwikkeling zich in de tijd beweegt.