DFTDe Financiële Termenlijst

Hoge tijdsvoorkeur

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieHoge tijdsvoorkeur betekent dat iemand een voordeel nu veel meer waardeert dan hetzelfde voordeel later. Wie een hoge tijdsvoorkeur heeft, consumeert liever vandaag dan morgen en spaart of investeert minder. Tijdsvoorkeur verklaart waarom rente bestaat: een vergoeding voor het uitstellen van consumptie.

Wat is hoge tijdsvoorkeur?

Tijdsvoorkeur beschrijft hoe mensen een euro nu vergelijken met een euro later. De meeste mensen verkiezen hetzelfde bedrag liever eerder dan later. Bij een hoge tijdsvoorkeur is die voorkeur sterk: je wilt vandaag consumeren en bent pas bereid te wachten als je daar een flinke vergoeding voor krijgt. Bij een lage tijdsvoorkeur wacht je makkelijker. Het begrip is een kernidee in de economie en ligt dicht bij sparen, lenen en investeren.

Hoe werkt tijdsvoorkeur bij ruilen over de tijd?

Economen noemen het ruilen van consumptie tussen nu en later intertemporele ruil. Een spaarder ruilt consumptie nu in voor meer consumptie later. Een lener doet het omgekeerde: nu geld ontvangen, later terugbetalen met extra. De prijs waartegen die ruil plaatsvindt is de rente, de individuele prijs van tijd. Bij een hoge tijdsvoorkeur vraagt iemand een hoge rente om te sparen, of is hij bereid een hoge rente te betalen om nu te lenen.

Rekenvoorbeeld van hoge tijdsvoorkeur

Stel dat iemand kiest tussen 100 euro vandaag of 110 euro over een jaar. Kiest hij 100 euro nu, dan eist hij meer dan 10 procent extra voor een jaar wachten. Zijn tijdsvoorkeur is hoog. Kiest hij 110 euro over een jaar, dan is die voorkeur lager dan 10 procent per jaar. Hoe vaak je zo’n bedrag laat groeien, werkt door via samengestelde rente.

Verschil tussen hoge en lage tijdsvoorkeur

Hoge tijdsvoorkeurLage tijdsvoorkeur
ConsumptieLiever nuWacht makkelijker
Sparen en investerenMinderMeer
Gevraagde rente om te wachtenHoogLaag

Waar let je op bij tijdsvoorkeur?

Tijdsvoorkeur is persoonlijk en hangt af van inkomen, onzekerheid, leeftijd en cultuur. Wie weinig geld heeft of een onzekere toekomst verwacht, kiest vaker voor nu. Het begrip beschrijft gedrag en is geen oordeel. Het verschilt van inflatie, die het waardeverlies van geld in de tijd meet, en van rendement, dat de opbrengst van uitstel uitdrukt.

Veelgestelde vragen over hoge tijdsvoorkeur

Wat is tijdsvoorkeur in de economie?

Tijdsvoorkeur is de mate waarin iemand consumptie nu verkiest boven consumptie later. Hoe sterker de voorkeur voor nu, hoe hoger de tijdsvoorkeur.

Wat betekent ruilen over de tijd?

Het is intertemporele ruil: je geeft consumptie nu op in ruil voor meer consumptie later (sparen), of je leent geld om nu te consumeren en betaalt later terug.

Wat is de prijs van tijd?

De prijs van tijd is de rente. Die compenseert de spaarder voor het uitstellen van consumptie en is de kostprijs voor wie nu wil lenen.

Wat is het tegenovergestelde van een hoge tijdsvoorkeur?

Een lage tijdsvoorkeur: iemand is bereid lang te wachten en geeft weinig extra waarde aan consumptie nu. Zulke mensen sparen en investeren doorgaans meer.