Index

Bijgewerkt 6 oktober 2026

DefinitieEen index is een getal dat de ontwikkeling van een groep waarden samenvat, zoals de koersen van een selectie aandelen of de prijzen in een mandje producten. Een beursindex als de AEX of S&P 500 laat zien hoe een markt zich gemiddeld beweegt ten opzichte van een basisdatum.

Wat is een index?

Een index is een samenvattend getal. In plaats van honderden afzonderlijke koersen of prijzen te volgen, kijk je naar één cijfer dat het gemiddelde verloop weergeeft. Het meervoud is indices of indexen.

Welke soorten indices (index) bestaan er?

Beursindex: volgt de koersen van een selectie aandelen, zoals de AEX voor grote Nederlandse bedrijven, de S&P 500 voor Amerikaanse bedrijven of de MSCI World voor ontwikkelde markten.
Prijsindex: meet prijsveranderingen, zoals de consumentenprijsindex waarmee inflatie wordt vastgesteld. Zie inflatie en CPI.
Obligatie- en grondstoffenindex: volgen obligaties of grondstoffenprijzen.
Volumeindex: meet hoeveelheden, bijvoorbeeld de industriële productie.

Hoe wordt een index berekend?

Er zijn twee veelgebruikte wegingen:

Marktkapitalisatie: grote bedrijven wegen zwaarder. Veel beursindices doen dit.
Prijsweging: bedrijven met een hogere koers wegen zwaarder, zoals bij de Dow Jones.

Een index heeft een basisdatum met een startwaarde, bijvoorbeeld 100. Latere waarden tonen de verandering daarvan.

Rekenvoorbeeld van index

Stel dat een index start op 100 en een jaar later op 112 staat. De verandering is (112 - 100) / 100 = 12%. Staat de index na nog een jaar op 100,8, dan is de daling over dat jaar (100,8 - 112) / 112 = -10%. Dit is een voorbeeld met verzonnen waarden.

Index versus ETF

Een index zelf is niet te kopen. Een indexfonds of ETF is een product dat een index probeert te volgen. Het rendement wijkt door kosten en afwijkingen af van de index. Bij een koersindex zit het dividend niet in de berekening, bij een total return index wel.

Waar let je op bij index?

De naam van een index zegt niet altijd wat erin zit: kijk naar de samenstelling en weging.
De waarde in punten is niet vergelijkbaar tussen indices, alleen de procentuele verandering is dat.
In de wetenschap heeft de H-index een andere betekenis: een maat voor de impact van een onderzoeker.

Zie ook de Big Mac Index en indexcijfers op deze site.

Veelgestelde vragen over index

Wat is de betekenis van index?

Een index is een getal dat de verandering van een groep waarden ten opzichte van een basismoment weergeeft, vaak met een startwaarde van 100 of een rekenpunt.

Welke indices zijn er?

Er zijn beursindices zoals de AEX, de S&P 500 en de MSCI World, prijsindices zoals de consumentenprijsindex en overige indices zoals een grondstoffenindex.

Wat is het verschil tussen een ETF en een index?

Een index is een rekenmodel dat niets bezit en waarin je niet rechtstreeks belegt. Een ETF is een beleggingsproduct dat probeert de index na te bootsen door de onderliggende waarden te houden.

Wat is de Nederlandse vertaling van index?

Index is ook een Nederlands woord. Gangbare vertalingen zijn register, inhoudsopgave of indexcijfer, afhankelijk van de context. In de economie spreekt men van indexcijfer.