CPI (consumentenprijsindex)
DefinitieDe consumentenprijsindex (CPI) meet hoe de prijzen van een vast mandje goederen en diensten die huishoudens kopen veranderen. Het CBS publiceert elke maand de jaarmutatie: de procentuele verandering ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder. Dat is het bekendste inflatiecijfer van Nederland.
Hoe wordt de CPI berekend?
Het CBS volgt de prijzen van een mandje met 406 bestedingscategorieën en weegt ze naar het aandeel in de uitgaven van huishoudens. Huisvesting heeft het zwaarste gewicht in het mandje, gevolgd door voeding en vervoer. Sinds januari 2026 is 2025 het basisjaar (2025=100).
Hoe hoog is de CPI op dit moment?
De snelle raming voor september 2026 komt uit op 3,4 procent (augustus: 3,3 procent). Energie steeg 13,9 procent, voeding daalde 1,2 procent. De hoogste inflatie in de huidige reeks was 14,5 procent in september 2022.
Cijfers en bronnen van CPI
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Inflatie september 2026 (CPI, jaarmutatie), snelle raming | 3,4% (augustus 3,3%); maandmutatie +0,1%; definitieve cijfers op 13 oktober 2026 | september 2026 | CBS: Inflatie in september 3,4 procent bij snelle raming (HTML) |
| Drijvers van de inflatie, jaarmutatie | Energie incl. motorbrandstoffen +13,9% (augustus +11,6%); voeding, dranken, tabak -1,2%; diensten +3,9%; industriele goederen excl. energie +1,5%; consumptie in buitenland +7,7% | september 2026 | CBS: snelle raming september 2026 (HTML) |
| CPI-maandreeks 2026 (2025=100), jaarmutatie | jan 2,4% / feb 2,4% / mrt 2,7% / apr 2,8% / mei 3,5% / jun 2,9% / jul 3,2% / aug 3,3% / sep 3,4%; indexstand aug 2026: 104,36 | januari-september 2026 | CBS StatLine 86141NED: CPI 2025=100, index en mutaties (API) |
| Hoogste maandinflatie in de CPI 2025=100-reeks | 14,5% in september 2022 (oktober 2022: 14,3%) | september 2022 | CBS StatLine 86141NED (API) |
| Jaarinflatie (CPI) lange reeks | 2022: 10,0%; 2023: 3,8%; 2024: 3,3%; 2025: 3,3%; 1975: 10,2% (hoogste sinds 1970); 1986: 0,2%; 1987: -0,5%; 2016: 0,3% | 1970-2025 | CBS StatLine 71905ned: Consumentenprijzen; prijsindex 1900=100 (API) |
| Extreme jaren sinds 1900 (jaargemiddelde) | Hoogste 19,2% (1918), daarna 15,0% (1945) en 14,7% (1940); laagste -13,4% (1921), -10,9% (1922), -7,3% (1932) | 1900-2025 | CBS StatLine 71905ned (API) |
| Basisjaar CPI en HICP | 2025=100 vanaf 2026 (voorheen 2015=100); nieuwe classificatie ECOICOP v2; eerder gepubliceerde inflatiecijfers ongewijzigd | vanaf januari 2026 | CBS: Nieuw basisjaar CPI vanaf 2026 (HTML) |
| Weging van het mandje: totaal en grootste afdelingen | Totaal 100.000; huisvesting en nutsvoorzieningen 24.286 (24,3%); voeding en alcoholvrije dranken 11.484; vervoer 11.290; recreatie, sport, cultuur 8.730; restaurants en accommodaties 7.043; huishoudelijke goederen 6.669; diverse goederen en diensten 5.947; kleding en schoenen 5.136; consumptie in buitenland 5.083 | 2026 (CPI 2025=100) | CBS StatLine 86141NED, wegingscoefficient (API) |
| Jaarmutatie per afdeling augustus 2026 | Vervoer +8,3%; diverse goederen en diensten +4,5%; huisvesting +4,1%; restaurants +3,8%; voeding -1,0%; informatie en communicatie -1,3% | augustus 2026 | CBS StatLine 86141NED (API) |
| Aantal bestedingscategorieen in de CPI-tabel | 406 categorieen (incl. totaal en afdelingen) | 2026 | CBS StatLine 86141NED, dimensie Bestedingscategorieen (API) |
| Verschil CPI en HICP (Nederland) | HICP bevat geen eigen woning; CPI wel via huurequivalent (2024: ruim 13% weging eigen woning, huurwoningen bijna 7%, huisvesting totaal ruim 20%). Resterende verschillen vanaf 2026: eigen woning, consumptiegebonden belastingen, consumptie in buitenland | 2024-2026 | CBS: Prijsontwikkeling van huisvesting in de CPI; De consumentenprijsindex vanaf 2026, hoofdstuk 3 (HTML) |
| HICP versus CPI in cijfers | Piek Nederland HICP 17,1% (sept 2022) tegenover CPI 14,5%; eurozone-piek 10,6% (okt 2022); aug 2026: NL HICP 2,8%, CPI 3,3%, eurozone 3,3% | 2022 en 2026 | CBS StatLine 86146NED: HICP 2025=100, Nederland en Europa (API) |
| Eurozone-inflatie september 2026 (flash) | 3,8% (augustus 3,2% flash); energie 18,8%; Nederland HICP 3,0% | september 2026 | Eurostat Euro indicators, 2 oktober 2026 (HTML) |
| ECB-doelstelling prijsstabiliteit | 2% inflatie op middellange termijn, symmetrisch; gemeten met de HICP; strategiebeoordeling afgerond juli 2021 | geldend 2026 | ECB: Price stability (HTML) |
Veelgestelde vragen over CPI
Wat meet de CPI?
De CPI meet de gemiddelde prijsverandering van goederen en diensten die Nederlandse huishoudens kopen.
Wat is het verschil tussen CPI en HICP?
De HICP bevat geen eigen woning en is de Europese maatstaf waarmee de ECB haar doel van 2 procent meet. De CPI is de nationale maatstaf van het CBS.