DFTDe Financiële Termenlijst

Inkomstenbelasting

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieInkomstenbelasting, afgekort IB, is de belasting die je betaalt over je inkomen. In Nederland vallen inkomsten uit werk en woning (box 1), aanmerkelijk belang (box 2) en sparen en beleggen (box 3) onder de inkomstenbelasting. De Belastingdienst legt de belasting op via een aangifte en een aanslag.

Wat is inkomstenbelasting?

Inkomstenbelasting is de belasting op het inkomen van inwoners van Nederland. Het stelsel is verdeeld in drie boxen, elk met een eigen tarief en eigen regels. Loon, winst uit onderneming, pensioen en uitkeringen vallen onder box 1. Dividend en winst uit een groot belang in een bv vallen onder box 2. Sparen en beleggen vallen onder box 3.

Tarieven inkomstenbelasting in box 1 in 2026

Voor mensen onder de AOW-leeftijd geldt in 2026 volgens de Belastingdienst:

Belastbaar inkomenTarief
Tot en met 38.883 euro35,75%
Boven 38.883 tot en met 78.426 euro37,56%
Boven 78.426 euro49,50%

In de eerste schijf van 35,75 procent zit 8,10 procent inkomstenbelasting en 27,65 procent premie volksverzekeringen. Voor mensen met AOW-leeftijd is het tarief in de eerste schijf lager, omdat zij geen AOW-premie meer betalen.

Rekenvoorbeeld van inkomstenbelasting bij 50.000 euro

Stel dat iemand onder de AOW-leeftijd een belastbaar inkomen in box 1 heeft van 50.000 euro. De berekening vóór heffingskortingen is:

  • Eerste schijf: 38.883 x 35,75% = 13.900,67 euro
  • Tweede schijf: (50.000 - 38.883) x 37,56% = 11.117 x 37,56% = 4.175,55 euro
  • Totaal vóór heffingskortingen: ongeveer 18.076 euro

Van dit bedrag gaan de heffingskortingen, zoals de algemene heffingskorting en de arbeidskorting, nog af. De uiteindelijke belasting is dus lager. Hoe hoog hangt af van onder meer inkomen, leeftijd en situatie.

Aangifte inkomstenbelasting

De aangifte over 2025 moest in 2026 binnen zijn vóór de datum in de aangiftebrief, vaak 1 mei 2026. Tot die dag kon uitstel worden aangevraagd, waarmee je 4 maanden extra kreeg. De Belastingdienst vult veel gegevens vooraf in. Wie een brief of uitnodiging krijgt, is verplicht aangifte te doen.

Wat is het verschil tussen inkomstenbelasting en loonheffing?

Loonheffing is de voorheffing die een werkgever maandelijks inhoudt op het loon. Het is een voorschot op de inkomstenbelasting. Na afloop van het jaar stelt de Belastingdienst de definitieve aanslag vast, waarna je terugkrijgt of bijbetaalt. Wat je gemiddeld aan belasting afdraagt, zie je in de belastingdruk.

Waar let je op bij inkomstenbelasting?

  • Het tarief is progressief: over hogere delen van het inkomen betaal je een hoger percentage.
  • Het gemiddelde tarief ligt lager dan het tarief van de hoogste schijf, door de heffingskortingen en doordat elke schijf apart wordt belast.
  • De afkorting IB wordt ook gebruikt voor andere begrippen, zoals International Baccalaureate in het onderwijs.

Cijfers en bronnen van inkomstenbelasting

CijferWaardePeriodeBron
Tarieven en schijfgrenzen box 1 (tot AOW-leeftijd)Tot en met 38.883 euro: 35,75%; boven 38.883 tot en met 78.426 euro: 37,56%; boven 78.426 euro: 49,50%2026Belastingdienst: Box 1 tarieven (HTML)
Samenstelling eerste schijf box 135,75% bestaat uit 8,10% inkomstenbelasting en 27,65% premie volksverzekeringen2026Belastingdienst: Box 1 tarieven (HTML)
Deadline aangifte inkomstenbelasting 2025Aangifte moet binnen zijn voor de datum in de aangiftebrief, vaak 1 mei; uitstel kon tot 1 mei 2026 worden aangevraagd en geeft 4 maanden extra tijdaangifte over 2025, ingediend in 2026Belastingdienst: Wanneer moet mijn aangifte inkomstenbelasting binnen zijn? en Kan ik nog uitstel aanvragen (HTML)
Wat valt onder box 1Onder meer winst uit onderneming, loon, uitkering of pensioen, fooien, stagevergoeding, buitenlandse inkomsten, inkomsten als freelancer, periodieke uitkeringen en eigenwoningforfait2026Belastingdienst: Box 1 tarieven (HTML)

Cijfers opgehaald bij de genoemde bronnen op 6 oktober 2026.

Veelgestelde vragen over inkomstenbelasting

Waar staat IB voor en wat betekent het in het Engels?

IB staat voor inkomstenbelasting, in het Engels income tax. In het onderwijs kan IB ook International Baccalaureate betekenen, maar dat is een ander begrip.

Is IB hetzelfde als vwo?

Nee. Inkomstenbelasting is een belasting. Het International Baccalaureate is een internationaal diploma en geen onderdeel van het vwo.

Hoeveel belasting betaal je als je 50.000 euro verdient?

Over 50.000 euro belastbaar inkomen in box 1 is de belasting vóór heffingskortingen ongeveer 18.076 euro. De algemene heffingskorting en arbeidskorting verlagen dit bedrag.

Welke inkomsten moet je opgeven bij de Belastingdienst?

Alle inkomsten uit werk en woning (box 1), uit een aanmerkelijk belang (box 2) en uit sparen en beleggen (box 3), voor zover die niet al vooraf zijn ingevuld.

Wanneer was de deadline voor de belastingaangifte 2026?

De aangifte over 2025, ingediend in 2026, moest binnen zijn vóór de datum in de aangiftebrief, vaak 1 mei 2026. Uitstel kon tot die datum worden aangevraagd en gaf 4 maanden extra.

Machineleesbaar: dit begrip als JSON · API en MCP