Kartel
Wat is een kartel?
Een kartel is een afspraak tussen bedrijven die normaal gesproken met elkaar concurreren. Door af te spreken wat ze rekenen, wie welke klanten bedient of hoeveel ze produceren, schakelen ze de concurrentie uit. Klanten betalen daardoor vaak meer en hebben minder keuze. Andere woorden zijn kartelvorming, prijsafspraken en in het Engels cartel. Het verschilt van een monopolie, waarbij één partij de markt domineert.
Waarom is een kartel verboden?
In Nederland verbiedt artikel 6 van de Mededingingswet overeenkomsten tussen ondernemingen, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde gedragingen die de mededinging op de Nederlandse markt of een deel daarvan verhinderen, beperken of vervalsen. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ziet toe op naleving. Voor de hele EU geldt vergelijkbare regelgeving.
Welke boetes staan op kartelvorming?
De ACM kan een boete opleggen van maximaal 900.000 euro of 10 procent van de jaaromzet als dat meer is dan 9 miljoen euro (bron: Rijksoverheid). Bij een meerjarig kartel kan dit oplopen tot 40 procent van de jaaromzet, aldus de ACM. Naast boetes kan de ACM een last onder dwangsom opleggen of toezeggingen bindend verklaren.
Wat zijn voorbeelden van kartelvorming?
- Prijsafspraken: concurrenten spreken minimumprijzen of prijsverhogingen af.
- Marktverdeling: bedrijven verdelen regio’s of klantgroepen.
- Productiebeperking: bedrijven beperken afspraakgewijs het aanbod om de prijs te verhogen.
- Afgestemd inschrijven bij aanbestedingen.
Wat betekent kartel in Mexico en andere landen?
Het woord kartel wordt in het dagelijks taalgebruik ook gebruikt voor criminele organisaties, zoals drugskartels in Mexico of Colombia. Dat is een andere betekenis dan het economische kartel; op deze pagina gaat het om afspraken tussen bedrijven. Een vraag als welk kartel het machtigste ter wereld is, is niet objectief te beantwoorden.
Cijfers en bronnen van kartel
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Tekst kartelverbod, artikel 6 lid 1 Mededingingswet | verboden zijn overeenkomsten tussen ondernemingen, besluiten van ondernemersverenigingen en onderling afgestemde feitelijke gedragingen die de mededinging verhinderen, beperken of vervalsen | geldend, bron geraadpleegd oktober 2026 | wetten.overheid.nl, Mededingingswet (HTML) |
| Maximale boete ACM bij overtreding Mededingingswet | 900.000 euro of 10 procent van de jaaromzet bij omzet boven 9 miljoen euro | geldend, bron geraadpleegd oktober 2026 | Rijksoverheid, Toezicht op de Mededingingswet (HTML) |
| Maximale boete bij meerjarig kartel | oplopend tot 40 procent van de jaaromzet | geldend sinds 1 juli 2016 | ACM, ACM kan hogere boetes opleggen (HTML) |
Veelgestelde vragen over kartel
Wat is de betekenis van een kartel?
Een kartel is een afspraak tussen concurrerende bedrijven die de concurrentie beperkt, zoals prijsafspraken of marktverdeling. Het is in Nederland verboden.
Wat zijn voorbeelden van kartelvorming?
Voorbeelden zijn onderlinge prijsafspraken, het verdelen van klanten of regio's en het afspreken van productiebeperkingen.
Wat is een kartel in Mexico?
Een Mexicaans kartel is een criminele organisatie, meestal in de drugshandel. Dat is een andere betekenis dan het economische kartel van concurrerende bedrijven.
Wat is het verschil tussen maffia en kartel?
Een economisch kartel is een afspraak tussen bedrijven. Maffia is een criminele organisatie. In spreektaal wordt kartel ook voor drugsorganisaties gebruikt.
Hoe vertaal je kartel naar het Engels?
Kartel is in het Engels cartel.