Operationele kosten
Wat zijn operationele kosten?
Operationele kosten zijn de kosten van het draaiend houden van een bedrijf in een gewone periode. Je boekt ze direct als kosten in de winst-en-verliesrekening. Het begrip heet ook exploitatiekosten of bedrijfskosten, en in het Engels operating expenses. Wie wil weten hoe de afkorting werkt, vindt dat bij opex.
Voorbeelden van operationele kosten
- Salarissen en sociale lasten
- Huur van kantoor, winkel of werkplaats
- Energie, water en telecom
- Marketing en reclame
- Verzekeringen en administratiekosten
- Onderhoud en reparaties
- Software-abonnementen
Soorten operationele kosten: vast en variabel
| Soort | Kenmerk | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Vaste kosten | Blijven gelijk, ook als de omzet verandert | Huur, verzekering |
| Variabele kosten | Bewegen mee met productie of omzet | Grondstoffen, transport per zending |
Ook de kosten die direct aan de verkochte producten hangen, zoals inkoop, worden soms apart gerekend en vallen dan onder de kostprijs van de omzet in plaats van onder de operationele kosten. De indeling verschilt per bedrijf.
Operationele kosten of capex?
Een investering in een machine, gebouw of auto is geen operationele kost. Zo’n uitgave heet capex en wordt geactiveerd op de balans en over meerdere jaren afgeschreven. Alleen die afschrijving komt als kost in de winst-en-verliesrekening. Meer over dit onderscheid staat bij opex en capex.
Rekenvoorbeeld van operationele kosten
Stel dat een bedrijf 600.000 euro omzet heeft en 360.000 euro aan operationele kosten. De operationele winst is dan 240.000 euro. Je berekent die door de operationele kosten van de omzet af te trekken, zie operationele winst. De operationele kostenratio is 360.000 gedeeld door 600.000 is 60 procent van de omzet.
Waar let je op bij operationele kosten?
Een stijgend aandeel operationele kosten in de omzet drukt de marge. Vergelijk daarom het percentage over meerdere jaren en met bedrijven in dezelfde sector. Let ook op de verschillende benamingen: sommige bedrijven rekenen afschrijvingen mee, andere niet.
Veelgestelde vragen over operationele kosten
Wat valt onder operationele kosten?
Alle lopende kosten voor de gewone bedrijfsvoering, zoals salarissen, huur, energie, verzekeringen, marketing, onderhoud en kantoorkosten.
Wat is het verschil tussen CAPEX en OPEX?
Capex zijn investeringen in duurzame bedrijfsmiddelen die je activeert en afschrijft. Opex zijn de lopende kosten die je direct in dat jaar als kosten boekt.
Wat zijn voorbeelden van variabele kosten?
Grondstoffen, inkoop van handelsgoederen, verpakking, transport per zending en provisies. Ze stijgen of dalen mee met de omzet of productie.
Wat zijn operationele inkomsten?
Dat zijn de opbrengsten uit de kernactiviteiten van het bedrijf, zoals de verkoop van producten of diensten. Rente- en beleggingsopbrengsten horen daar meestal niet bij.