Reële rente berekenen

Bijgewerkt 6 oktober 2026

DefinitieDe reële rente is de rente gecorrigeerd voor inflatie en laat zien hoeveel koopkracht een spaartegoed of lening echt oplevert of kost. Je berekent haar door de inflatie af te trekken van de nominale rente, of nauwkeuriger met de Fisher-formule: (1 + nominale rente) gedeeld door (1 + inflatie) min 1.

Wat is de reële rente?

De nominale rente is het percentage dat een bank of schuldenaar vermeldt. De reële rente houdt rekening met inflatie. Als prijzen stijgen, koop je met hetzelfde geld minder, ook als je rente ontvangt. De reële rente laat zien of je koopkracht groeit of krimpt. Zie rente en inflatie.

Formules voor reële rente berekenen

Benadering: reële rente = nominale rente - inflatie

Exact (Fisher): reële rente = (1 + nominale rente) / (1 + inflatie) - 1

De benadering werkt goed bij lage percentages. Bij hoge inflatie wordt het verschil groter.

Rekenvoorbeeld van reële rente berekenen

Stel dat een spaarrekening 3% rente geeft en de inflatie 2% is. Dit zijn voorbeeldcijfers.

Benadering: 3% - 2% = 1%.
Exact: 1,03 / 1,02 - 1 = 0,0098, dus 0,98%.

Met 1.000 euro krijg je na een jaar 1.030 euro. De prijzen zijn 2% hoger, dus 1.030 / 1,02 = 1.009,80 euro in prijzen van een jaar eerder. De koopkracht steeg met 9,80 euro.

Negatieve reële rente

Is de inflatie hoger dan de rente, dan is de reële rente negatief. Stel dat de rente 1% is en de inflatie 3%: 1,01 / 1,03 - 1 = -1,94%. Het saldo groeit nominaal, maar de koopkracht daalt. Voor een lener geldt het omgekeerde: een negatieve reële rente maakt een schuld in koopkracht goedkoper.

Wat is het verschil tussen ex ante en ex post bij het berekenen van reële rente?

Ex post: met de werkelijke inflatie, achteraf berekend.
Ex ante: met de verwachte inflatie, bij het afsluiten van een product.

Wat is het verschil tussen reëel en nominaal inkomen bij reële rente?

Hetzelfde principe geldt voor inkomen: het reële inkomen is het nominale inkomen gecorrigeerd met een prijsindex. Meer over de gevolgen voor de portemonnee staat bij koopkracht. Bereken de prijsstijging zelf met de inflatiecalculator.

Waar let je op bij reële rente berekenen?

Belasting en kosten verlagen de werkelijke opbrengst verder.
De gebruikte inflatiemaat (bijvoorbeeld de CPI) verschilt per land en persoon, omdat ieders bestedingspatroon anders is.
De rente is soms een effectief percentage over een jaar, soms een nominaal percentage per maand: vergelijk dezelfde basis.

Veelgestelde vragen over reële rente berekenen

Wat is reële rente?

Reële rente is de rente na correctie voor inflatie. Ze toont de verandering van je koopkracht, niet alleen van het bedrag op je rekening.

Hoe bereken je de reële rente?

Een goede benadering is de nominale rente min de inflatie. Exact is: (1 + nominale rente) / (1 + inflatie) - 1.

Hoe bereken je de rente?

Enkelvoudige rente is hoofdsom x rentepercentage x looptijd in jaren. Bij samengestelde rente wordt de rente over de rente meegerekend.

Hoe lang kun je leven van 100.000 euro?

Dat hangt af van je uitgaven, rendement en inflatie. Rekenvoorbeeld: bij uitgaven van 20.000 euro per jaar en zonder rendement is het geld na 5 jaar op.

Wat is de formule voor het reële inkomen?

Reëel inkomen = nominaal inkomen / prijsindex x 100. Het toont wat je inkomen waard is in prijzen van een basisjaar.