DFTDe Financiële Termenlijst

Schaarste

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieSchaarste is in de economie de situatie dat de behoeften van mensen groter zijn dan de beschikbare middelen om ze te bevredigen. Doordat tijd, geld, grondstoffen en arbeid beperkt zijn, moet je keuzes maken. Daaruit volgt dat schaarse goederen een prijs hebben.

Wat is schaarste?

Schaarste is het centrale probleem van de economie. Onze behoeften zijn vrijwel onbegrensd, maar de middelen om ze te vervullen zijn beperkt: er is maar een beperkte hoeveelheid tijd, geld, grond, grondstoffen en arbeid. Daarom moet iedere consument, ieder bedrijf en iedere overheid keuzes maken. Het begrip speelt een rol in alle onderdelen van de economische wetenschap.

Hoe werkt schaarste?

Omdat middelen schaars zijn, heeft elke keuze een prijs: wat je opgeeft om iets anders te kunnen krijgen, heet offerkosten of alternatieve kosten. Een uur dat je werkt, kun je niet besteden aan vrije tijd. In een markteconomie regelt de prijs de verdeling van schaarse goederen: wat zeldzamer is of meer gewenst, wordt duurder. Zie ook markt.

Wat zijn schaarse goederen en vrije goederen?

SoortKenmerkVoorbeeld
Schaars goedbeperkt beschikbaar, heeft een prijsolie, woningen, arbeid
Vrij goedruim beschikbaar, geen prijslucht, zeewater

De grens is niet vast. Schone lucht in een stad of drinkwater in een droog gebied kan schaars worden en dan een prijs krijgen. Ook de technologie verandert wat schaars is.

Voorbeeld van schaarste

Stel dat je 100 euro hebt (voorbeeld) en zowel een jas van 100 euro als een concertkaartje van 100 euro wilt. Je kunt maar één van de twee kopen. Het geld is schaars, dus je kiest, en wat je laat liggen zijn de alternatieve kosten.

Schaarste en welvaart

Schaarste verdwijnt nooit helemaal, maar economische groei en technologie kunnen de schaarste verminderen. Een hogere productie per uur arbeid betekent meer goederen uit dezelfde middelen en draagt bij aan welvaart.

Veelgestelde vragen over schaarste

Wat is de betekenis van schaarste?

Schaarste betekent dat er te weinig middelen zijn om alle behoeften te bevredigen. Daardoor moet je kiezen waaraan je je beperkte middelen besteedt.

Wat zijn schaarse goederen in de economie?

Schaarse goederen zijn goederen waarvan de beschikbare hoeveelheid kleiner is dan de gewenste hoeveelheid, zodat ze een prijs hebben, zoals olie, grond en arbeid.

Wat is het verschil tussen een schaars goed en een vrij goed?

Een schaars goed is beperkt beschikbaar en kost geld. Een vrij goed is zo ruim beschikbaar dat het niets kost, zoals lucht of zeewater.

Wat is het verschil tussen schaars en schaarste?

Schaars is het bijvoeglijk naamwoord: er is weinig van. Schaarste is het zelfstandig naamwoord voor de toestand dat er te weinig is ten opzichte van de behoeften.

Wat is een ander woord voor schaarste?

Synoniemen zijn tekort, gebrek, krapte en onvoldoende beschikbaarheid. Het tegengestelde is overvloed.