Substitutie en complementaire goederen

Wat zijn substitutiegoederen?

Substitutiegoederen, ook substituten of substitutieproducten, zijn goederen die elkaar kunnen vervangen omdat ze in dezelfde behoefte voorzien. Wordt het ene goed duurder, dan kiezen consumenten vaker voor het andere. Voorbeelden zijn boter en margarine, thee en koffie, of de trein en de bus.

Wat zijn complementaire goederen?

Complementaire goederen, ook complementen, worden samen gebruikt. De vraag naar het ene goed hangt dus samen met de vraag naar het andere. Voorbeelden zijn een printer en inkt, een auto en benzine, of een spelcomputer en spellen. Wordt het ene goed duurder, dan daalt de vraag naar beide.

Wat is het verschil tussen substitutiegoederen en complementaire goederen?

Het begrip substitutie in de economie wordt ook gebruikt voor het vervangen van productiefactoren, zoals arbeid door machines. Op deze pagina gaat het om consumptiegoederen.

Hoe bereken je de kruiselasticiteit?

Formule: kruiselasticiteit = procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid van goed B gedeeld door de procentuele verandering van de prijs van goed A.

Rekenvoorbeeld van substitutie

Stel dat de prijs van koffie met 10 procent stijgt en de vraag naar thee daardoor met 4 procent toeneemt. De kruiselasticiteit is dan 4 gedeeld door 10, dus 0,4. Die is positief, dus thee en koffie zijn in dit voorbeeld substituten. Daalt de vraag naar inkt met 6 procent als printers 10 procent duurder worden, dan is de kruiselasticiteit min 0,6 en zijn het complementen. Dit zijn voorbeelden, geen gemeten cijfers.

Substitutie en inferieure goederen

Bij een inferieur goed daalt de vraag als het inkomen stijgt, omdat mensen overstappen op een beter alternatief. Dat is een inkomenseffect, geen prijseffect tussen twee goederen. Lees meer bij inferieure goederen en elastische en inelastische vraag. Hoe sterk de vraag reageert, hangt ook af van de beschikbaarheid van substituten: hoe meer alternatieven, hoe gevoeliger de vraag voor een prijsverhoging.