Tier 1 kapitaal
Wat is Tier 1 kapitaal?
Tier 1 kapitaal is de kern van het eigen vermogen van een bank. Het is bedoeld om verliezen op te vangen zolang de bank nog gewoon werkt (going concern). Het Engelse woord tier betekent laag of niveau: toezichthouders delen het kapitaal van banken in lagen in, naar de mate waarin het verliezen kan absorberen. Vandaar ook de vraag wat Tier 2 betekent: dat is de tweede, minder sterke laag.
Waaruit bestaat Tier 1 kapitaal?
| Onderdeel | Wat het is | Rol |
|---|---|---|
| CET1 (Common Equity Tier 1) | Aandelenkapitaal en ingehouden winst | Sterkste buffer, vangt verliezen als eerste op |
| AT1 (aanvullend Tier 1) | Perpetuele, achtergestelde instrumenten die kunnen worden afgeschreven of omgezet | Extra buffer binnen Tier 1 |
| Tier 2 | Achtergestelde leningen met een looptijd | Vangt verliezen op bij afwikkeling van de bank |
Tier 1 is dus CET1 plus AT1. Tier 1 en Tier 2 samen vormen het totale toezichtkapitaal.
Welke minimumeisen gelden voor Tier 1 kapitaal?
De Europese kapitaalverordening (CRR) stelt minimumeisen als percentage van de risicogewogen activa (RWA). Volgens de ECB zijn dat 4,5% voor CET1, 6% voor Tier 1 en 8% voor het totale kapitaal. Daar komen eisen per bank en buffers bovenop. Voor 2026 lag de totale CET1-eis en -richtlijn voor banken onder ECB-toezicht gemiddeld op 11,2%.
Rekenvoorbeeld van de Tier 1 ratio
Stel dat een bank 100 miljard euro aan risicogewogen activa heeft. Het minimale Tier 1 kapitaal is dan 6% van 100 miljard, dus 6 miljard euro. Heeft de bank 14 miljard euro Tier 1 kapitaal, dan is de Tier 1 ratio 14 gedeeld door 100 is 14%. Het kapitaal wordt dus gedeeld door de RWA, niet door de totale balans. Zie ook de CET1-ratio.
Hoe ontwikkelde het Tier 1 kapitaal van Europese banken?
Volgens de ECB steeg het Tier 1 kapitaal van banken in het eurogebied van ongeveer 8% van de RWA in 2007 naar rond de 17% in 2025. Banken zijn sinds de financiële crisis dus aanzienlijk sterker gekapitaliseerd.
Let op bij Tier 1 kapitaal
Tier 1 kapitaal gaat over de kwaliteit van kapitaal, niet over de hoeveelheid risico. Een bank met veel Tier 1 kapitaal kan toch zwak zijn als de RWA verkeerd zijn ingeschat. Daarom bestaat er naast de risicogebaseerde eis ook een niet-risicogewogen leverage ratio. Het woord tier heeft buiten het bankwezen andere betekenissen, bijvoorbeeld in sportcompetities of bij prijsniveaus van abonnementen, maar die staan los van dit begrip.
Cijfers en bronnen van tier 1 kapitaal
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Pillar 1 minimumeisen banken (CRR) | CET1 4,5%, Tier 1 6%, totaal kapitaal 8% van de risicogewogen activa | geldend | ECB Banking Supervision, Aggregated results of the 2025 SREP (HTML) |
| Totale CET1-eis en -richtlijn banken onder ECB-toezicht | 11,2% van de risicogewogen activa | 2026 | ECB, persbericht kapitaaleisen 2026 (HTML) |
| Aggregaat Tier 1 ratio eurogebied | ongeveer 8% van de RWA in 2007, rond 17% in 2025; CET1 boven 16% in 2025 | 2007-2025 | ECB, Understanding the banking sector capital framework in the euro area (PDF) |
Veelgestelde vragen over tier 1 kapitaal
Waar staat tier voor?
Tier is Engels voor laag of niveau. Bij banken verdeelt het de soorten kapitaal in lagen, van het meest tot het minst verliesopvangend.
Wat betekent Tier 2?
Tier 2 is aanvullend kapitaal, zoals achtergestelde leningen. Het vangt pas verliezen op als de bank in problemen is en moet worden afgewikkeld.
Wat is het verschil tussen Tier 1 en CET1?
CET1 is het hoogste kwaliteitsdeel van Tier 1 en bestaat vooral uit aandelenkapitaal en ingehouden winst. Tier 1 is CET1 plus aanvullend Tier 1 (AT1).
Hoeveel Tier 1 kapitaal moet een bank minimaal hebben?
Het wettelijke minimum is 6% van de risicogewogen activa. Daarbovenop komen extra eisen en buffers, die per bank verschillen.