Wirtschaftswunder
Wat gebeurde er tijdens het Wirtschaftswunder?
Na 1945 lag Duitsland economisch in puin en was het land opgedeeld in bezettingszones. In 1949 ontstonden de Bondsrepubliek (West) en de DDR (Oost). In West-Duitsland volgde een periode van snel herstel, die in Duitsland het Wirtschaftswunder heet.
Wat waren de oorzaken van het Wirtschaftswunder?
- Muntherziening van 1948: de nieuwe Deutsche Mark verving de oude, waardeloos geworden munt.
- Marktwerking onder Ludwig Erhard: minister van Economische Zaken onder Adenauer. Hij combineerde marktwerking met sociale voorzieningen, de sociale markteconomie.
- Marshallhulp: Amerikaanse steun voor de wederopbouw van West-Europa.
- Arbeidsaanbod en werklust: onder meer door vluchtelingen en later gastarbeiders.
- Westbindung: de politieke koers van Adenauer om West-Duitsland aan het Westen te verbinden, onder meer via Europese samenwerking.
Wat waren de gevolgen van het Wirtschaftswunder?
Volgens het Duitsland Instituut groeide het bbp in de jaren vijftig gemiddeld 8 procent per jaar. De Bondsrepubliek werd een grote exporteur en een van de grootste economieën van Europa. De Duitse mark werd een sterke munt.
Wat is de Wiedergutmachung na het Wirtschaftswunder?
Naast het herstel kwam de Wiedergutmachung: het financiële goedmaken van wat de nazi’s hadden aangericht. In 1952 sprak West-Duitsland af 3 miljard mark aan Israël en 450 miljoen aan joodse organisaties te betalen. Later volgden verdragen met andere landen, waaronder in 1963 met Nederland.
Waar let je op bij Wirtschaftswunder?
De groeicijfers verschillen per bron en per periode. Een deel van de groei was inhaalgroei na de oorlogsschade. Het woord is ook een los begrip geworden voor elke periode van onverwacht sterke groei.
Cijfers en bronnen van wirtschaftswunder
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Gemiddelde jaarlijkse bbp-groei West-Duitsland in de jaren vijftig | gemiddeld 8% per jaar | jaren vijftig | Duitsland Instituut Amsterdam, naslagwerk Wirtschaftswunder en Wiedergutmachung (HTML), secundaire bron |
Historische cijfers van wirtschaftswunder (1)
| Wiedergutmachung 1952: betalingen aan Israel en joodse organisaties | 3 miljard Duitse mark aan Israel plus 450 miljoen aan joodse organisaties; verdrag met Nederland in 1963 | 1952 en 1963 | Duitsland Instituut Amsterdam, naslagwerk Wirtschaftswunder en Wiedergutmachung |
Veelgestelde vragen over wirtschaftswunder
Wat betekent Westbindung?
Westbindung is de Duitse term voor de koers van West-Duitsland onder Adenauer om zich politiek en economisch aan het Westen te verbinden.
Wat betekent Wiedergutmachung?
Wiedergutmachung betekent letterlijk het weer goedmaken. Het gaat om de schadevergoeding en restitutie aan slachtoffers van nazivervolging en aan getroffen landen.
Hoe is Duitsland na de Tweede Wereldoorlog opgebouwd?
Met een muntherziening in 1948, Amerikaanse Marshallhulp, een markteconomie met sociale voorzieningen en een sterke exportindustrie.
Wat is de oorsprong van het woord economie?
Het komt uit het Grieks: oikos (huis) en nomos (regel of beheer), dus huishoudkunde.
Waarom gaat het slecht met de Duitse economie?
Vaak genoemde oorzaken zijn hoge energiekosten, een zwakke industriële vraag en veel afhankelijkheid van export. Over de precieze weging bestaat discussie.