Conjunctuurindicatoren
Wat zijn conjunctuurindicatoren?
Conjunctuurindicatoren zijn cijfers waaraan je afleest of het goed of slecht gaat met de economie. Het CBS definieert conjunctuur als de op- en neergaande beweging van de economie binnen een periode van vijf tot tien jaar. Indicatoren maken die beweging meetbaar.
Welke conjunctuurindicatoren zijn er?
| Type | Voorbeelden | Wat het laat zien |
|---|---|---|
| Vooruitlopend | Consumentenvertrouwen, producentenvertrouwen, orderportefeuille | Verwachtingen, lopen vaak vooruit op de cyclus |
| Samenvallend | Bbp, industriële productie, bestedingen | De huidige stand van de economie |
| Achterlopend | Werkloosheid, bedrijfsfaillissementen | Reageren pas later op de cyclus |
Vooruitlopende indicatoren geven een eerste signaal, achterlopende bevestigen het beeld. Daarom kijkt men naar een combinatie.
Wat is de conjunctuurklok van het CBS?
De conjunctuurklok van het CBS combineert dertien indicatoren, waarin vrijwel alle belangrijke economische informatie samenkomt die het CBS in de voorafgaande maand of het voorafgaande kwartaal publiceerde, tot één beeld van de Nederlandse economie. Het CBS zet elke indicator af tegen de langjarige trend en laat zien of het economisch beeld positief of negatief is en of het verbetert of verslechtert.
Wat zijn de cijfers van de conjunctuurklok in september 2026?
In september 2026 presteerden 9 van de 13 indicatoren slechter dan hun langjarige trend. Het consumentenvertrouwen stond op min 33, het producentenvertrouwen op 4,2. Het CBS meldde dat het economisch beeld minder negatief was dan in augustus. Dit zijn de cijfers van de meest recente publicatie en ze worden maandelijks vernieuwd.
Waarvoor gebruik je conjunctuurindicatoren?
- Beleid: de overheid en De Nederlandsche Bank bepalen op basis van de stand in de cyclus hoe zij reageren.
- Bedrijven: zij plannen investeringen en personeel met het oog op de verwachte vraag.
- Beleggers: conjunctuurgevoelige sectoren bewegen sterk mee, zie ook hoogconjunctuur.
Let op: een indicator is een samenvatting, geen voorspelling. Een lage stand van het consumentenvertrouwen betekent niet automatisch een recessie.
Cijfers en bronnen van conjunctuurindicatoren
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Conjunctuurklok: aantal indicatoren dat in september 2026 slechter presteert dan de langjarige trend | 9 van de 13 indicatoren | september 2026 | CBS, Economisch beeld minder negatief in september (HTML) |
| Consumentenvertrouwen | -33 | september 2026 | CBS, Economisch beeld minder negatief in september (HTML) |
| Producentenvertrouwen | 4,2 | september 2026 | CBS, Economisch beeld minder negatief in september (HTML) |
| CBS-definitie conjunctuur: op- en neergaande beweging van de economie binnen een periode van vijf tot tien jaar | 5 tot 10 jaar | actueel | CBS, Begrippen: conjunctuur (HTML) |
Veelgestelde vragen over conjunctuurindicatoren
Wat is conjunctuur makkelijk uitgelegd?
Conjunctuur is het golfachtige verloop van de economie: perioden van groei worden afgewisseld met perioden van krimp of stagnatie. Het CBS noemt een periode van vijf tot tien jaar.
Wat zijn de 4 fasen van de conjunctuur?
Vaak onderscheidt men herstel, hoogconjunctuur, recessie (neergang) en laagconjunctuur. Het CBS noemt herstel, hoogtepunt van welvaart, recessie en depressie.
Wat is een conjunctuurklok?
De conjunctuurklok van het CBS toont de stand en richting van de Nederlandse economie door dertien indicatoren samen te nemen en af te zetten tegen hun langjarige trend.
Wat is conjuncturele werkloosheid?
Conjuncturele werkloosheid ontstaat doordat de vraag naar arbeid tijdelijk daalt in een economische neergang. Ze verdwijnt meestal als de economie herstelt, zie ook soorten werkloosheid.
Wat betekent conjunctuurgevoeligheid?
Een bedrijf of sector is conjunctuurgevoelig als omzet en winst sterk meebewegen met de economische cyclus, zoals bij bouw, auto's en luxe goederen.