Indexcijfer

Wat is een indexcijfer?

Een indexcijfer maakt een ontwikkeling over de tijd vergelijkbaar. Je kiest een basisperiode, geeft die de waarde 100 en drukt alle andere perioden uit ten opzichte daarvan. Zo hoef je geen losse bedragen te vergelijken, maar zie je in een oogopslag hoeveel hoger of lager iets is. Veel statistieken werken zo, zoals de consumentenprijsindex (CPI), die de basis vormt voor het meten van inflatie.

Formule van indexcijfer

Indexcijfer = (waarde in de te vergelijken periode / waarde in de basisperiode) x 100

Procentuele verandering tussen twee indexcijfers = (nieuwe index / oude index - 1) x 100

Rekenvoorbeeld van indexcijfer

Een mandje boodschappen kost in het basisjaar 80 euro. Een jaar later kost hetzelfde mandje 88 euro.

• Indexcijfer = 88 / 80 x 100 = 110.
• De prijs is dus 10 procent hoger dan in het basisjaar.

Stijgt het mandje in het jaar daarna naar 96,80 euro, dan is het indexcijfer 96,80 / 80 x 100 = 121. De verandering ten opzichte van de vorige index is 121 / 110 - 1 = 0,10, dus 10 procent.

Hoe werkt het indexeren van bedragen met een indexcijfer?

Met indexering pas je een bedrag aan met het indexcijfer, bijvoorbeeld een huur of alimentatie. Is het bedrag 1.000 euro en stijgt de index met 10 procent, dan wordt het 1.000 x 1,10 = 1.100 euro.

Waar let je op bij indexcijfer?

• Procentpunt en procent zijn niet hetzelfde. Een index van 100 naar 110 is 10 procent, maar van 110 naar 121 is het ook 10 procent, terwijl het verschil 11 indexpunten is.
• Indexcijfers van verschillende basisjaren zijn niet direct vergelijkbaar. Reeksen worden bij een nieuw basisjaar omgerekend.
• Welke indexering normaal is, hangt af van de afspraak of regeling. Dat is geen vast percentage.