Primaire inkomens
Wat zijn primaire inkomens?
Een primair inkomen is een inkomen dat je ontvangt omdat je bijdraagt aan de productie: je werkt (loon), je onderneemt (winst) of je stelt vermogen beschikbaar (rente, dividend, huur). De term wordt gebruikt in de nationale rekeningen en bij onderzoek naar inkomensverdeling. Het primaire inkomen is de uitkomst van de markt, vóórdat de overheid ingrijpt.
Soorten primaire inkomens
| Soort | Voorbeelden |
|---|---|
| Inkomen uit arbeid | loon, salaris, vakantiegeld |
| Inkomen uit onderneming | winst van zzp-ers en bedrijven |
| Inkomen uit vermogen | rente, dividend, huuropbrengsten |
Inkomen uit overdrachten, zoals een uitkering of AOW, is geen primair inkomen. Dat heet overdrachtsinkomen en hoort bij het secundaire inkomen.
Wat is het verschil tussen primair en secundair inkomen?
Het secundaire inkomen is het primaire inkomen nadat belastingen en sociale premies zijn afgetrokken en uitkeringen en toeslagen zijn opgeteld. Dit verschil staat uitgebreid beschreven bij primair en secundair inkomen. Het effect van herverdeling blijkt uit de vergelijking van de gini-coëfficiënt voor en na herverdeling.
Rekenvoorbeeld van primair en secundair inkomen
Stel dat een huishouden 50.000 euro loon en 500 euro rente ontvangt. Het primaire inkomen is 50.500 euro. Gaan er 12.000 euro belasting en premies af en komt er 1.500 euro toeslag bij, dan is het secundaire inkomen 50.500 min 12.000 plus 1.500 is 40.000 euro. Deze bedragen zijn een voorbeeld, geen gemiddelden.
Waar let je op bij primaire inkomens?
In het dagelijks taalgebruik betekent “primair inkomen” soms het hoofdinkomen, bijvoorbeeld het loon naast een bijbaan. In de economie gaat het om de herkomst van het inkomen: productie, niet herverdeling. Het modaal inkomen is een bruto loon en dus een voorbeeld van een primair inkomen.
Veelgestelde vragen over primaire inkomens
Wat is het verschil tussen primair en secundair inkomen?
Primair inkomen komt voort uit arbeid en kapitaal, vóór herverdeling. Secundair inkomen ontstaat daarna: primair inkomen min belastingen en premies, plus uitkeringen en toeslagen.
Welke 3 soorten inkomen zijn er?
Veelgebruikt zijn inkomen uit arbeid (loon en winst uit onderneming), inkomen uit vermogen (rente, dividend, huur) en inkomen uit overdrachten (uitkeringen, pensioen, toeslagen).
Is alimentatie een primair inkomen?
Nee, in de economische indeling niet: er staat geen productieve inzet tegenover, het is een overdracht tussen personen. Fiscaal is ontvangen partneralimentatie wel belastbaar inkomen.
Is 3000 euro netto een modaal inkomen?
Modaal inkomen is een bruto begrip, dus netto en modaal laten zich niet direct vergelijken. Het netto bedrag hangt af van de situatie en de heffingskortingen.