DFTDe Financiële Termenlijst

Reëel inkomen

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieReëel inkomen is je inkomen gecorrigeerd voor prijsstijgingen. Het laat zien hoeveel goederen en diensten je ervoor kunt kopen, dus je werkelijke koopkracht. Nominaal inkomen is het bedrag in euro's op papier. Stijgt het nominale inkomen minder snel dan de prijzen, dan daalt het reële inkomen.

Wat is reëel inkomen?

Reëel inkomen is het inkomen gecorrigeerd voor prijsveranderingen. Het geeft aan hoeveel je kunt kopen met wat je verdient. Het tegenovergestelde is nominaal inkomen: het bedrag in euro’s dat op je loonstrook of rekening staat. Als de prijzen stijgen terwijl je salaris gelijk blijft, verandert je nominale inkomen niet, maar je reële inkomen daalt. Dat verband loopt via de inflatie en bepaalt je koopkracht.

Formule van reëel inkomen

Reëel inkomen = nominaal inkomen / prijsindex x 100

Als basisjaar heeft de prijsindex waarde 100. De prijsindex komt in Nederland meestal uit de consumentenprijsindex (cpi).

Rekenvoorbeeld van reëel inkomen

Je verdient 3000 euro per maand nominaal. De prijsindex is ten opzichte van het basisjaar gestegen naar 105.

3000 / 105 x 100 = 2857 euro (afgerond)

Je inkomen is nominaal 3000 euro, maar in prijzen van het basisjaar is het 2857 euro waard.

Groeivoorbeeld

Stijgt je nominale inkomen met 4 procent en de prijzen met 3 procent, dan groeit je reële inkomen met ongeveer 1 procent (1,04 / 1,03 = 1,0097, dus 0,97 procent). Stijgt je salaris met 2 procent terwijl de prijzen 3 procent stijgen, dan daalt het reële inkomen.

Wat zijn reële lonen en reële rente bij reëel inkomen?

Hetzelfde principe geldt voor lonen: reële lonen zijn nominale lonen gecorrigeerd voor prijzen. En voor rente: reële rente is ongeveer de nominale rente min de inflatie. Een spaarrente van 2 procent bij 3 procent inflatie geeft een negatieve reële rente van ongeveer min 1 procent.

Waar let je op bij reëel inkomen?

Het reële inkomen hangt af van de gekozen prijsindex en van het basisjaar. Voor een individu kan de eigen inflatie afwijken van het gemiddelde, bijvoorbeeld door hoge huur of energiekosten. Een bedrag als het modaal inkomen is een bruto jaarbedrag en niet direct te vergelijken met een nettomaandbedrag.

Veelgestelde vragen over reëel inkomen

Wat is het verschil tussen reëel en nominaal inkomen?

Nominaal inkomen is het bedrag in euro's. Reëel inkomen is dat bedrag gecorrigeerd voor prijsstijgingen en zegt wat je ervoor kunt kopen.

Hoe bereken je het reële inkomen?

Deel het nominale inkomen door de prijsindex en vermenigvuldig met 100. Bij een prijsindex van 105 is 3000 euro nominaal gelijk aan ongeveer 2857 euro reëel.

Wat is het verschil tussen nominale en reële rente?

De nominale rente is het percentage dat je krijgt of betaalt. De reële rente is dat percentage min de inflatie en laat het werkelijke rendement zien.

Welke 3 soorten inkomen zijn er?

Vaak onderscheidt men inkomen uit arbeid, uit vermogen (zoals rente en dividend) en uit uitkeringen of andere overdrachten.

Is 3000 euro netto een modaal inkomen?

Dat hangt af van het jaar. Het modaal inkomen is een bruto jaarbedrag, dus het vergelijken met een netto maandbedrag klopt niet zonder omrekening.