DFTDe Financiële Termenlijst

Structurele werkloosheid

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieStructurele werkloosheid is werkloosheid die blijft bestaan, ook als de economie goed draait. Ze ontstaat doordat vraag en aanbod op de arbeidsmarkt niet op elkaar aansluiten, bijvoorbeeld door verouderde vaardigheden of banen die verdwijnen. Het verschil met conjuncturele werkloosheid is dat die meebeweegt met de economische cyclus.

Wat is structurele werkloosheid?

Structurele werkloosheid is werkloosheid die niet verdwijnt als de economie aantrekt. De oorzaak ligt niet in te weinig vraag, maar in een slechte aansluiting tussen mensen en banen. Een bedrijf heeft vacatures, er zijn werklozen, maar ze passen niet bij elkaar qua beroep, opleiding of regio. Het begrip hoort bij de soorten werkloosheid.

Voorbeelden van structurele werkloosheid

  • Een beroep verdwijnt door automatisering, en de medewerkers hebben geen vaardigheden voor nieuw werk.
  • Banen zitten in een andere regio dan de werkzoekenden.
  • Een werkzoekende is langdurig werkloos en verliest daardoor de aansluiting bij de arbeidsmarkt.
  • Wet- en regelgeving of lonen houden de aanstelling van bepaalde groepen tegen.

Structurele versus conjuncturele werkloosheid

Structurele werkloosheidConjuncturele werkloosheid
Oorzaakmismatch tussen vraag en aanbodeconomische neergang
Duurlangdurigtijdelijk
Verdwijnt bij herstelneegrotendeels wel
Aanpakomscholing, scholing, mobiliteitstimulering van de economie

Meer over de economische cyclus staat bij conjunctuur. Daarnaast bestaat frictiewerkloosheid, de korte periode tussen twee banen, en seizoenswerkloosheid.

Hoe bereken je structurele werkloosheid?

Structurele werkloosheid is geen vaste meetwaarde. Economen schatten haar als het werkloosheidsniveau waarbij er geen extra druk op de lonen ontstaat. Een eenvoudige redenering: werkloosheid = frictie + structureel + conjunctureel. Stel dat de werkloosheid 4,0 procent is en een schatting voor het structurele niveau 3,5 procent, dan is het conjuncturele deel ongeveer 0,5 procentpunt. Het getal 3,5 is hier een voorbeeld, geen officiële schatting.

Wat zijn de cijfers van werkloosheid en structurele werkloosheid in Nederland?

Het CBS meldde voor augustus 2026 een werkloosheid van 4,0 procent van de beroepsbevolking, oftewel 408 duizend mensen. Het aantal werklozen liep sinds begin 2023 geleidelijk op, van 343 duizend in april 2023. Het CBS maakt geen onderscheid tussen structurele en conjuncturele werkloosheid in dit cijfer.

Let op bij structurele werkloosheid

De grens met conjuncturele werkloosheid is vaag. Een neergang die lang duurt, kan conjuncturele werkloosheid structureel maken, omdat langdurig werklozen moeilijker terugkeren. Dit wordt hysterese genoemd.

Cijfers en bronnen van structurele werkloosheid

CijferWaardePeriodeBron
Werkloosheid augustus 20264,0% van de beroepsbevolking, 408 duizend werklozenaugustus 2026CBS (HTML)
Werklozen in april 2023343 duizendapril 2023CBS (HTML)
Werkloosheid tweede kwartaal 2026396 duizend werklozen, 3,9% van de beroepsbevolking; 83% zoekt korter dan een jaarQ2 2026CBS dashboard arbeidsmarkt (HTML)

Cijfers opgehaald bij de genoemde bronnen op 6 oktober 2026.

Veelgestelde vragen over structurele werkloosheid

Wat is structurele werkloosheid?

Structurele werkloosheid is werkloosheid door een blijvende mismatch tussen de vaardigheden van werkzoekenden en de eisen van beschikbare banen, ook als de economie groeit.

Wat is het verschil tussen structurele en conjuncturele werkloosheid?

Conjuncturele werkloosheid ontstaat door een economische neergang en verdwijnt bij herstel. Structurele werkloosheid blijft ook in goede tijden bestaan.

Wat is conjuncturele werkloosheid?

Conjuncturele werkloosheid is de werkloosheid die ontstaat doordat de economie tijdelijk minder produceert dan mogelijk, waardoor bedrijven minder personeel nodig hebben.

Wat zijn de 4 soorten werkloosheid?

Vaak genoemd worden frictiewerkloosheid, structurele werkloosheid, conjuncturele werkloosheid en seizoenswerkloosheid.

Hoe bereken je structurele werkloosheid?

Je kunt haar niet direct meten. Economen schatten haar, bijvoorbeeld als het niveau waarbij de lonen niet extra stijgen, of als het langjarig gemiddelde.