Tertiaire sector
Wat is de tertiaire sector?
De tertiaire sector is de dienstensector. Bedrijven en organisaties in deze sector maken geen fysiek product, maar leveren een dienst: ze vervoeren, verkopen, verzorgen, adviseren of besturen. De sector heet tertiair omdat het in de klassieke driedeling de derde is.
Wat zijn de primaire, secundaire en tertiaire sector?
| Sector | Wat gebeurt er | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Primair | Grondstoffen winnen | Landbouw, visserij, delfstoffen |
| Secundair | Grondstoffen verwerken tot producten | Industrie, bouw |
| Tertiair | Diensten leveren | Handel, transport, horeca, zorg, onderwijs, overheid |
Soms wordt een vierde, quartaire sector onderscheiden voor kennis- en informatiediensten. De CBS-indeling in bedrijfstakken sluit hier alleen losjes op aan.
Wat is het aandeel van de tertiaire sector in Nederland?
Volgens het CBS was de dienstensector in 2023 goed voor 77 procent van de toegevoegde waarde. In 1950 was dat 49 procent. Daarvan was 54 procent commerciële dienstverlening en 23 procent niet-commerciële dienstverlening, zoals overheid, onderwijs, zorg en cultuur. Van het aantal gewerkte uren ging in 2023 81 procent naar diensten. De industrie was in 2023 goed voor 12 procent van de toegevoegde waarde en landbouw voor 1,9 procent.
Rekenvoorbeeld van het aandeel van de tertiaire sector
Stel dat de toegevoegde waarde van een economie 800 miljard euro is en de dienstensector 77 procent daarvan levert. Dan is de tertiaire sector goed voor 0,77 maal 800 is 616 miljard euro.
Waarom groeit de tertiaire sector?
Naarmate een economie welvarender wordt, besteden mensen een groter deel van hun inkomen aan diensten, zoals zorg, reizen en horeca. Ook automatisering in de industrie maakt dat daar relatief minder werk nodig is. Zie ook koopkracht voor de bestedingsruimte van huishoudens.
Tertiair als geologische term
In de aardwetenschappen is het Tertiair een tijdvak dat aan het Kwartair voorafgaat. Dat staat los van de economische betekenis.
Cijfers en bronnen van tertiaire sector
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| Aandeel diensten in totale toegevoegde waarde Nederland | 77% in 2023 (54% commerciele diensten, 23% niet-commerciele diensten); in 1950 49% | 2023 | CBS, Dienstensector goed voor ruim drie kwart van de Nederlandse economie (HTML) |
| Aandeel diensten in gewerkte uren | 81% van de gewerkte uren in 2023 (58% in 1969) | 2023 | CBS, Dienstensector goed voor ruim drie kwart van de Nederlandse economie (HTML) |
| Aandeel industrie en landbouw in toegevoegde waarde | Industrie 12% (24,6% in 1969), landbouw 1,9% (6,2% in 1969) | 2023 | CBS, Dienstensector goed voor ruim drie kwart van de Nederlandse economie (HTML) |
Veelgestelde vragen over tertiaire sector
Welke 3 sectoren zijn er?
De primaire sector (grondstoffen winnen), de secundaire sector (verwerken en produceren) en de tertiaire sector (diensten).
Wat valt er onder de tertiaire sector?
Handel, transport, horeca, communicatie, financiële dienstverlening, vastgoed, zakelijke diensten, overheid, onderwijs, zorg en cultuur.
Wat valt onder de secundaire sector?
Industrie en bouw: bedrijven die grondstoffen en halffabricaten omzetten in eindproducten of bouwwerken.
Wat zijn de 4 economische sectoren?
Bij een vierdeling komt de quartaire sector erbij: kennis- en informatiediensten, soms ook overheid en zorg. Deze indeling wordt niet overal gebruikt.
Wat is een voorbeeld van een primaire sector?
Landbouw, visserij, bosbouw en delfstoffenwinning. Hier wordt iets uit de natuur gehaald.
Wat is de periode van het Tertiair?
Het Tertiair is ook een geologisch tijdvak dat voorafgaat aan het Kwartair. Dat heeft niets met de economische sector te maken.