DFTDe Financiële Termenlijst

Voorbeelden van voorzieningen

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieVoorbeelden van voorzieningen zijn er in twee werelden. In de boekhouding zijn dat posten op de balans voor onzekere verplichtingen, zoals een garantievoorziening. In de maatschappij zijn het regelingen en diensten die de overheid of samenleving aanbiedt, zoals bijstand, onderwijs en openbaar vervoer.

Wat zijn voorbeelden van voorzieningen in de boekhouding?

Een voorziening is een balanspost voor een verplichting of verlies dat waarschijnlijk is, maar waarvan de omvang of timing nog onzeker is (zie voorziening). Veelvoorkomende voorbeelden:

  • Garantievoorziening: verwachte kosten van herstel of vervanging van verkochte producten.
  • Voorziening voor groot onderhoud: gespreid vooruit opgenomen kosten van onderhoud dat om de paar jaar nodig is.
  • Reorganisatievoorziening: verwachte kosten van een besloten en aangekondigde reorganisatie.
  • Voorziening voor oninbare debiteuren: een schatting van klanten die niet zullen betalen, zie ook wanbetaling.
  • Pensioenvoorziening en voorziening voor jubileumuitkeringen.
  • Voorziening voor claims, zoals een lopende rechtszaak.
  • Voorziening voor latente belastingverplichtingen.

Hoe boek je een voorziening?

Stel dat een bedrijf 10.000 euro aan garantiekosten verwacht (voorbeeld). Je boekt debet dotatie garantievoorziening 10.000 euro en credit voorziening garantie 10.000 euro. Als later 4.000 euro garantiewerk wordt uitgevoerd, boek je debet voorziening 4.000 euro en credit bank 4.000 euro. De kosten zijn dan al eerder in de winst genomen.

Wat zijn voorbeelden van sociale en collectieve voorzieningen?

In het dagelijks taalgebruik betekent voorziening vaak een maatschappelijke regeling of dienst:

  • Sociale voorzieningen: bijstand, AOW, huurtoeslag, zorgtoeslag en kinderopvangtoeslag.
  • Collectieve voorzieningen: wegen, dijken, openbare verlichting, politie en onderwijs. Dit zijn vaak collectieve goederen.
  • Algemene voorzieningen: buurthuis, bibliotheek en openbaar vervoer, vrij toegankelijk.

Wat is het verschil tussen de twee betekenissen van voorzieningen?

Een voorziening in de boekhouding is een schatting van een verwachte verplichting en telt als vreemd vermogen. Een sociale voorziening is een overheidsregeling waar inwoners aanspraak op kunnen maken. Dezelfde term, maar het ene is een balanspost en het andere beleid.

Veelgestelde vragen over voorbeelden van voorzieningen

Wat valt onder voorzieningen?

In de boekhouding vallen daaronder balansposten voor waarschijnlijke verplichtingen, zoals garantie, reorganisatie en groot onderhoud. Maatschappelijk gaat het om regelingen zoals bijstand en zorg.

Wat zijn voorbeelden van sociale voorzieningen?

Bijstand, kinderopvangtoeslag, huurtoeslag, de AOW, zorgtoeslag en bijzondere bijstand zijn voorbeelden van sociale voorzieningen.

Wat zijn voorbeelden van collectieve voorzieningen?

Wegen, dijken, openbare verlichting, politie, defensie en onderwijs zijn collectieve voorzieningen: ze worden voor iedereen of veel mensen gezamenlijk geboden.

Hoe boek ik voorzieningen?

Je boekt een dotatie ten laste van de winst-en-verliesrekening en neemt hetzelfde bedrag op als voorziening op de balans. Bij gebruik boek je de uitgave ten laste van de voorziening.

Wat zijn algemene voorzieningen?

Algemene voorzieningen zijn diensten die voor alle inwoners toegankelijk zijn zonder indicatie, zoals buurthuizen, openbaar vervoer of de bibliotheek.