DFTDe Financiële Termenlijst

Kostensoorten

Bijgewerkt 6 oktober 2026
DefinitieKostensoorten zijn de categorieën waarin een bedrijf zijn kosten indeelt naar aard, zoals personeelskosten, materiaalkosten, huisvestingskosten en afschrijvingen. De indeling laat zien waaraan geld wordt uitgegeven en vormt de eerste stap in de kostprijsberekening, vóór de verdeling over kostenplaatsen en kostendragers.

Wat zijn kostensoorten?

Kostensoorten zijn kosten gegroepeerd naar hun aard. In plaats van te vragen waarvoor een bedrag is gemaakt (welke afdeling of welk product), vraag je bij kostensoorten waaraan het is uitgegeven. Zo ontstaat een overzicht dat in de boekhouding terugkomt als rekeningschema van de kosten. Het begrip hoort bij accounting en bij kostprijsberekening.

Welke soorten kosten zijn er?

Er is geen wettelijk vastgelegde vaste lijst van kostensoorten. Een veelgebruikte indeling naar aard is:

KostensoortVoorbeelden
PersoneelskostenLonen, sociale lasten, pensioenpremies
MateriaalkostenGrondstoffen, handelsgoederen, verpakking
HuisvestingskostenHuur, energie, onderhoud van het pand
AfschrijvingskostenVerdeling van de aanschafprijs van machines of inventaris over de levensduur
VerkoopkostenMarketing, provisies, transport
Algemene kostenVerzekeringen, accountant, kantoorbenodigdheden
FinancieringskostenRente over leningen

Het aantal groepen verschilt per bedrijf. De vaak genoemde indeling in zeven soorten is een didactische indeling en geen vast gegeven.

Andere indelingen van kostensoorten

Dezelfde kosten kun je ook op andere manieren indelen:

  • Naar gedrag: constante en variabele kosten. Variabele kosten veranderen mee met de productie, constante kosten niet.
  • Naar toerekening: directe kosten (direct aan een product te koppelen) en indirecte kosten (via een verdeelsleutel).
  • Naar herkomst: kostenplaats, de afdeling waar de kosten zijn gemaakt.

Rekenvoorbeeld van kostensoorten en de kostprijs

Stel dat een bakkerij in een maand 10.000 broden maakt. De kosten zijn 6.000 euro grondstoffen, 9.000 euro personeel en 3.000 euro overig (huur, energie, afschrijving). De totale kosten zijn dan 18.000 euro. De kostprijs per brood is 18.000 gedeeld door 10.000, dus 1,80 euro. Dit is een voorbeeld met fictieve bedragen. Zie ook gemiddelde totale kosten en marginale kosten.

Kostensoort in een andere betekenis

Het woord kostensoort komt ook voor in het omgevingsrecht, waar een lijst van kosten staat die een overheid mag verhalen op een initiatiefnemer. Dat is een juridische toepassing en staat los van de bedrijfseconomische indeling hierboven.

Veelgestelde vragen over kostensoorten

Wat is een kostensoort?

Een kostensoort is een groep kosten van dezelfde aard, bijvoorbeeld lonen, inkoop van grondstoffen of huur. De indeling volgt de vraag: waaraan is het geld uitgegeven?

Wat is de definitie van kosten?

Kosten zijn de waarde van de middelen die een bedrijf opoffert om goederen of diensten te maken en te verkopen, uitgedrukt in geld en toegerekend aan een periode.

Wat is de formule van kostprijs?

Kostprijs per product is de totale kosten gedeeld door het aantal geproduceerde eenheden. Voor een uitgebreidere berekening tel je directe kosten en toegerekende indirecte kosten bij elkaar op.

Wat wordt bedoeld met kostenplaats?

Een kostenplaats is een afdeling of onderdeel van het bedrijf waaraan kosten worden toegerekend, zoals productie, inkoop of administratie.