Sociale zekerheidsstelsel
Wat is het sociale zekerheidsstelsel?
Het sociale zekerheidsstelsel beschermt mensen tegen inkomensverlies en hoge kosten door risico’s als werkloosheid, ziekte, arbeidsongeschiktheid, ouderdom, overlijden van een partner en langdurige zorg. De overheid bepaalt wie recht heeft op een uitkering en hoe hoog die is. Het stelsel wordt betaald uit premies en belastingen. Uitvoerders zijn onder andere het UWV (werknemersverzekeringen) en de Sociale Verzekeringsbank, SVB (volksverzekeringen).
Uit welke onderdelen bestaat het sociale zekerheidsstelsel in Nederland?
| Onderdeel | Voor wie | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Volksverzekeringen | iedereen die in Nederland woont of werkt | AOW, Anw, Wlz |
| Werknemersverzekeringen | werknemers | WW, ZW, WIA |
| Voorzieningen | mensen met te weinig inkomen of vermogen | bijstand, toeslagen |
De volksverzekeringen en de werknemersverzekeringen vormen samen de sociale verzekeringen. Zie ook werknemersverzekeringen.
Wat is het verschil tussen verzekering en voorziening in het sociale zekerheidsstelsel?
Bij een verzekering heb je recht op een uitkering omdat je verzekerd bent, zonder te bewijzen dat je geld tekortkomt. Bij een voorziening zoals de bijstand wordt gekeken naar je inkomen en vermogen. Verzekeringen worden betaald uit premies, voorzieningen uit belastingen.
Hoe werkt het sociale zekerheidsstelsel bij de AOW?
De AOW is een volksverzekering. De AOW-leeftijd is volgens de Rijksoverheid 67 jaar in 2026 en 2027 en wordt 67 jaar en 3 maanden in 2028. De leeftijd wordt gekoppeld aan de levensverwachting.
Hoe zit het sociale zekerheidsstelsel in België en andere landen?
De vraag naar drie stelsels en zeven takken van de sociale zekerheid hoort bij België. Daar bestaan aparte stelsels voor werknemers, zelfstandigen en ambtenaren. Dat is een andere indeling dan in Nederland. Deze pagina beschrijft het Nederlandse stelsel.
Waar let je op bij sociale zekerheidsstelsel?
Wetten en bedragen veranderen. Voor concrete rechten gelden de actuele regels van UWV, SVB of de gemeente.
Cijfers en bronnen van sociale zekerheidsstelsel
| Cijfer | Waarde | Periode | Bron |
|---|---|---|---|
| AOW-leeftijd | 67 jaar | 2026 en 2027 | Rijksoverheid, AOW-leeftijd (HTML) |
| AOW-leeftijd | 67 jaar en 3 maanden | 2028 | Rijksoverheid, AOW-leeftijd (HTML) |
Veelgestelde vragen over sociale zekerheidsstelsel
Wat valt onder sociale zekerheid?
Uitkeringen en regelingen bij werkloosheid, ziekte, arbeidsongeschiktheid, ouderdom, overlijden en langdurige zorg, plus inkomensvoorzieningen als bijstand en toeslagen.
Welke 3 volksverzekeringen zijn er?
De bekendste zijn de AOW (ouderdom), de Anw (nabestaanden) en de Wlz (langdurige zorg).
Wat is het verschil tussen sociale bijstand en sociale zekerheid?
Sociale zekerheid is een verzekeringsstelsel gefinancierd uit premies. Bijstand is een voorziening uit belastingen voor wie te weinig inkomen heeft.
Hoeveel stelsels van sociale zekerheid zijn er in België?
In België zijn er stelsels voor werknemers, zelfstandigen en ambtenaren. Dat verschilt van Nederland, waar de indeling volksverzekeringen, werknemersverzekeringen en voorzieningen is.